Uzasadnienie
Wnioskodawczyni R. N.-K. żądała rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego między Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Rzeszowie a Podkarpackim Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania wniosku z 11 stycznia 2001r. złożonego w imieniu M. B. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w D. z [...] w sprawie rozgraniczenia nieruchomości [...].
W odpowiedzi na wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie stwierdziło, że nie jest organem właściwym do rozpoznania powyższego wniosku.
Zdaniem Kolegium, przy ocenie właściwości organu uprawnionego do stwierdzenia nieważności wspomnianej decyzji, decyduje data jej wydania. Powołuje się w tym zakresie na wyrok Sądu Najwyższego z 3 września 1998r. (III RN 83/98-OSNAPiUS 9/99, poz. 293). Decyzja o rozgraniczeniu została wydana przez terenowy organ administracji państwowej. Organem wyższego stopnia był wówczas terenowy organ stopnia wojewódzkiego. Kolegia odwoławcze przy sejmikach powstały dopiero na podstawie ustawy z 8 marca 1990r. o samorządzie terytorialnym. Obecnie obowiązująca ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych (z 12 października 1994r. Dz. U. z 2001r. Nr 79, poz. 856) uznaje kolegia za organy wyższego stopnia wobec organów jednostek samorządu terytorialnego. Takim organem nie był organ wydający decyzję z 28 lutego 1990r.
W swojej odpowiedzi na wniosek Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie stwierdza, że również nie jest organem właściwym.
Powołuje się na art. 29 ust. 3 znowelizowanej ustawy z 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 100, poz. 1086 z 2000r.), według którego sprawy o rozgraniczenie nieruchomości, należące uprzednio do kierownika urzędu rejonowego przeszły do właściwości wójta (burmistrza, prezydenta) jako zadania własne. Organem odwoławczym jest samorządowe kolegium odwoławcze na podstawie art. 17 pkt 1 Kpa i art. 1 ust. 1 oraz art. 2 ustawy z 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych. Wskazuje nadto art. 6a ust. 1 pkt 2 i art. 7b ust. 2 znowelizowanego prawa geodezyjnego i kartograficznego, z których wynika, że wójt nie jest organem administracji geodezyjnej i kartograficznej i wobec tego zadania z zakresu rozgraniczenia nieruchomości nie podlegają rozpatrzeniu przez wojewódzkiego inspektora nadzoru geodezyjnego i kartograficznego. Takie stanowisko zostało zajęte przez Głównego Geodetę Kraju w decyzji z 27 września 2002r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Art. 157 § 1 Kpa zawiera nie budzącą wątpliwość, regulację dotyczącą organu właściwego do stwierdzenia nieważności decyzji, stanowiąc, że jest nim organ wyższego stopnia.
Z art. 29 ust. 3 ustawy z 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086) wynika, że rozgraniczenia nieruchomości dokonują wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast oraz, w wypadkach określonych w ustawie, sądy). Są to organy jednostek samorządu terytorialnego. W stosunku do takich jednostek, organami wyższego stopnia właściwymi w sprawach stwierdzenia nieważności decyzji, są samorządowe kolegia odwoławcze. Przesądza o tym brzmienie art. 17 pkt 1 Kpa oraz art. 1 ustawy z 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001r. Nr 79, poz. 856).
Wskazane wyżej przepisy Kpa i ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, ustalające zasady wskazujące organ wyższego stopnia, dopuszczają istnienie od tej zasady wyjątków wynikających z przepisów szczególnych. Takich wyjątków przepisy szczególne nie przewidują. W szczególności nie zawierają odmiennej regulacji w omawianym zakresie przepisy prawa geodezyjnego i kartograficznego.
Decyzja z [...], której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności, została jednak wydana przez organ, którego nie wymieniają wskazane wyżej przepisy dotyczące struktury organów administracji, choć taki organ będący organem administracji państwowej istniał w dacie jej wydania przed reformą administracji z 1990r.
Skład orzekający w tej sprawie podziela stanowisko przyjęte w uzasadnieniu uchwały siedmiu sędziów NSA z dnia 5 czerwca 2000r. OPS 7/00, ONSA z 2000r. z. 4, poz. 139, że nie można z góry przyjmować założenia, gdyż brak jest ku temu podstaw, że sprawy załatwione przed reformą z 1990r. przez terenowe organy administracji państwowej należą do organów administracji rządowej. Wprowadzona w 1990r. reforma administracyjna polegała przede wszystkim na tym, że wraz z reaktywowaniem samorządu terytorialnego utworzono administrację rządową i administrację samorządową, znosząc dotychczasowe terenowe organy administracji państwowej. W stosunku do zniesionych organów administracji państwowej nie została przyjęta reguła, że zadania i kompetencje w sprawach należących do terenowych organów administracji państwowej (także w sprawach zakończonych wydaniem decyzji ostatecznej) należą do organów administracji rządowej. Przyjęta została zasada podziału zadań i kompetencji między administrację rządową i samorządową. Z mocy ustaw wprowadzających reformę administracyjną w 1990r. dokonano podziału zadań, które dotychczas należały do terenowych organów administracji państwowej, pomiędzy administrację rządową i samorządową.
Należy przy tym podkreślić, że nie może, co do właściwości organu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o rozgraniczeniu, przesądzać powoływane w tej sprawie stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z 3 września 1998r. (III RN 83/98 - OSNAPiUS 1999, Nr 9, poz. 293). Dotyczyło ono bowiem spraw o wywłaszczenie nieruchomości, mających, także w zakresie właściwości organów, określoną specyfikę.
Dalsze zmiany w zakresie właściwości nastąpiły na podstawie przepisów ustawy z 24 lipca 1998r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa....
Według art. 60 pkt 25 tej ustawy zmieniony został między innymi art. 29 ust. 3 - Prawa geodezyjnego i kartograficznego, w którego tekście wyrazy "terenowy organ administracji państwowej" zastąpiono wyrazami "wójt (burmistrz, prezydent miasta)". Wprowadzone tą ustawą zmiany zachowują obecnie aktualność.
Wszystko to uzasadniało wskazanie jako organu właściwego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 28 lutego 1990r. o rozgraniczeniu nieruchomości - Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie.