Uzasadnienie
OW 133/04
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 9 lipca 2004 r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy tym organem a Radą Powiatu Poznańskiego w kwestii, który z tych organów powinien rozpoznać skargi Jerzego S., dotyczące opieszałości w prowadzeniu postępowania przez organ nadzoru budowlanego.
Uzasadniając swój wniosek Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, iż J. S. pismami z dnia 18 sierpnia 2003 r. zwrócił się do tego organu skarżąc się w sprawie postępowań administracyjnych prowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego pod numerem [...] oraz pod numerem [...].
Obie skargi Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przekazał w trybie art. 65 (1 kpa w związku z art. 229 pkt 4 kpa do Rady Powiatu Poznańskiego. Przy piśmie z dnia 12 września 2003 r. Przewodniczący Rady Powiatu Poznańskiego zwrócił skargi Wielkopolskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego.
W ocenie organu występującego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pismo z dnia 12 września 2003 r. zawiera "dwie sprzeczne ze sobą tezy", to jest:
1/ w sprawie, w której toczy się postępowanie administracyjne skarga złożona przez stronę na podstawie art. 234 (1 kpa podlega rozpatrzeniu w toku postępowania, 2/ stosownie do art. 37 kpa właściwym do rozpoznania skargi na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w art 36 kpa jest organ administracji publicznej wyższego stopnia.
Według Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w myśl art. 236 kpa w związku z art. 234 kpa organem właściwym do rozpoznania skargi w przypadku, gdy toczy się postępowanie administracyjne, jest organ, przed którym to postępowanie się toczy, to jest w niniejszej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. Nie można natomiast uznać że właściwy w sprawie jest organ wyższego stopnia.
J. S. pisma z dnia 18 sierpnia 2003 r. określił jako skargi, przy czym w sprawie [...] poza podniesieniem kwestii opieszałości powiatowego organu nadzoru budowlanego domagał się wyłączenia w sprawie pracownika tego organu oraz oceny "całego przedsięwzięcia inwestycyjnego".
Mając na uwadze powyższe Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego oświadczył, iż Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego jako organowi właściwemu przekazał w trybie art. 65 kpa skargę "związaną z powyższą sprawą, natomiast skargę związaną z opieszałością powiatowego organu nadzoru budowlanego /brak odpowiedzi na skargę/ przekazał Radzie Powiatu Poznańskiego stosownie do art. 229 pkt 4 kpa".
Pismem z dnia 13 października 2003 r. Przewodniczący Rady Powiatu Poznańskiego ponownie zwrócił skargę J. S. przytaczając tę samą co pierwotnie "sprzeczną ze sobą" argumentację, zakładając przy tym, iż "skarżący jest stroną postępowania".
W odpowiedzi na powyższy wniosek Rada Powiatu wniosła o ustalenie, że organem właściwym do rozpatrzenia skargi J. S. jest Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu.
W uzasadnieniu tego stanowiska podano, iż Rada Powiatu Poznańskiego nie jest organem właściwym do rozpatrzenia skarg dotyczących działania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawach, których dotyczyły skargi J.S.. Podtrzymała przy tym twierdzenia zawarte w pismach z dnia 12 września 2003 r. i z dnia 13 października 2003 r.
Na rozprawę przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie stawili się przedstawiciele organów pozostających w sporze kompetencyjnym pomimo prawidłowego powiadomienia o terminie rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 15 (1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i organami administracji rządowej rozstrzyga Naczelny Sąd Administracyjny.
W niniejszej sprawie negatywny spór kompetencyjny zaistniał między organem samorządu terytorialnego - Radą Powiatu Poznańskiego i organem administracji rządowej - Wielkopolskim Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego. Spór ten dotyczy tego, który z tych organów powinien rozpoznać jako organ właściwy, skargi J. S. z dnia 18 sierpnia 2003 r.
W sprawie nie jest sporne, iż J. S. przede wszystkim zarzucał przewlekłość postępowania powiatowego organu nadzoru budowlanego /PINB w Poznaniu/.
Jak to wynika z nadesłanych Sądowi akt, obie skargi J. S. miały związek z jego wcześniejszym pismem z dnia 10 lipca 2003 r. skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu, w którym wypowiadał się na temat inwestycji, co do której prowadzone są postępowania tego organu, podnosząc jednocześnie, iż występuje "w imieniu strony" – D. S., jako jej pełnomocnik.
W aktach sprawy znajduje się również pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia 13 października 2003 r. stanowiące odpowiedź na pismo J. S. z dnia 10 lipca 2003 r., potwierdzające, iż toczą się postępowania przed tym organem, w których stroną jest D. S., jednakże w sprawie [...] "w aktach sprawy nie ma opłaconego pełnomocnictwa od D. S.", zaś w sprawie [...] jest pełnomocnictwo, jednakże nieopłacone, w związku z czym "PINB prosi o uzupełnienie braku w terminie 7 dni dotyczącego opłaty skarbowej".
Z powyższego jednoznacznie wynika, iż pisma nazwane skargami z dnia 18 sierpnia 2003 r. po pierwsze, nierozerwalnie wiązały się ze sprawami administracyjnymi załatwianymi przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu, które co jest niesporne w sprawie, w dacie wnoszenia tych "skarg" pozostawały w toku, a ponadto J. S. wskazywał, iż postępowanie znacznie się przedłuża /trwa kilkanaście miesięcy/.
Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien więc otrzymując "skargi" J. S. w pierwszym rzędzie, jako organ wyższego stopnia nad Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego, wyjaśnić kwestię charakteru tych pism, a zwłaszcza, czy stanowią one zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub ustalonym w myśl art. 36 kpa, przewidziane przepisem art. 37 kpa. Powołanie się przez J. S. na to, iż działa w sprawie jako pełnomocnik strony – D. S., sugeruje, że taki właśnie był charakter pism z dnia 18 sierpnia 2003 r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien przy tym wyjaśnić okoliczności sprawy, a w tym zbadać, czy J. S. faktycznie występuje w sprawie jako pełnomocnik strony – D. S., czy strona była w sprawie należycie uprzedzona o przysługujących jej prawach dotyczących korzystania z pełnomocnika /art. 9 kpa/. Należy mieć na uwadze, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w piśmie swoim odnośnie jednego z postępowań wskazuje tylko na to, iż "w aktach" nie ma pełnomocnictwa D. S.. Organ ten powinien poinformować stronę o braku pełnomocnictwa i ewentualnie wezwać do uzupełnienia braków. Bez wyjaśnienia kwestii pełnomocnictwa dla J. S. oraz ewentualnych braków formalnych w tym zakresie nie można go traktować wyłącznie jako osobę trzecią wnoszącą skargę na nie działanie w terminie organu administracji publicznej na podstawie przepisów rozdziału VIII kpa. Badając sprawę w wyniku zaskarżenia przewlekłości postępowania organu administracji publicznej pierwszej instancji organ wyższego stopnia powinien te wszystkie okoliczności wyjaśnić, ocenić i podjąć odpowiednie działania. Jeżeli więc skargę, będącą w istocie zażaleniem, o którym mowa w art. 37 kpa, wnosi osoba powołująca się na to, iż jest pełnomocnikiem strony, a po wyjaśnieniu tej kwestii okaże się, iż faktycznie nie została ustanowiona prawidłowo pełnomocnikiem, organ rozpatrujący to zażalenie powinien zwrócić się do strony o zajęcie stanowiska, czy podtrzymuje zażalenie, jak też o uzupełnienie braku formalnego w postaci złożenia podpisu pod treścią zażalenia.
Zwracając zatem pisma J. S. z dnia 18 sierpnia 2003 r. Wielkopolskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego Rada Powiatu Poznańskiego postępowała całkowicie prawidłowo wskazując, iż stosownie do art. 234 kpa w sprawie, w której toczy się postępowanie administracyjne, skargę załatwia się w toku postępowania, przy czym skarga złożona przez stronę /pełnomocnika strony/ podlega rozpatrzeniu w toku postępowania, zgodnie z przepisami kodeksu /pkt 1/, zaś skarga pochodząca od innych osób stanowi materiał, który organ prowadzący postępowanie powinien rozpatrzyć z urzędu /pkt 2/. W związku z tym, iż skargi Jerzego S. dotyczyły opieszałości powiatowego inspektora nadzoru budowlanego działającego jako organ pierwszej instancji, przy czym powoływał się on na to, że jest pełnomocnikiem strony postępowania, powinny zostać rozpoznane przez organ wyższego stopnia nad organem pierwszej instancji - Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stosownie do art. 37 kpa.
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji z mocy art. 15 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.