Postanowienie NSA z 16 lutego 2004 r., OW 4/04

Wydany

16 lutego 2004 r.

Sąd

r. Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 16 lutego 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wojewody Mazowieckiego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między Wojewodą Mazowieckim a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Warszawie w przedmiocie określenia organu właściwego do rozpoznania

Skład

Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie NSA Edward Janeczko Elżbieta Stebnicka (spr.)
Mariola Błaszczyk protokolant

Sprawa

sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. zatwierdzającej podział nieruchomości położonych we wsi N., stanowiących własność M. i A. D. oraz M. K. postanawia wskazać jako właściwe do rozpoznania wniosku Zarządu Gminy N. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] Nr [...], zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości -Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie.

Uzasadnienie

Wojewoda Mazowiecki wystąpił o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego, który zaistniał między Wojewodą, a Samorządowym Kolegium. Odwoławczym w Warszawie w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] znak [...] z dnia [...] wydanej przez Kierownika Urzędu Rejonowego w L. zatwierdzającej podział nieruchomości działek oznaczonych nr [...], [...] i [...], położonych we wsi N., uregulowanych w KW [...] i KW [...], stanowiących własność M. i A. D. oraz M. K. Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji został złożony przez Zarząd Gminy N. Postanowieniem z dnia [...] Wojewoda Mazowiecki ustalił swoją niewłaściwość do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy i przekazał wniosek na podstawie art. 65 § 1 Kpa według właściwości do rozpatrzenia Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Warszawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia 13 września 2002r. zwróciło wniosek uznając, że nie jest właściwe do rozpatrzenia wniosku. We wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego Wojewoda Mazowiecki podał, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] została wydana w trybie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości. Ustawa ta nie obowiązuje w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, która jako organ I instancji w sprawach podziałów nieruchomości ustanowiła wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest nowym postępowaniem w sprawie i toczy się przed organem wyższego stopnia. W myśl art. 17 Kpa oraz art. 7 pkt 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o administracji rządowej w województwie, wojewoda jest organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów o postępowaniu administracyjnym tylko wtedy, gdy ustawa szczególna tak stanowi.

W odpowiedzi na wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wnosiło o uznanie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest

Sygn. akt OW 4/04 właściwe do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. zatwierdzającej podział nieruchomości działek nr [...], [...] i [...].

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

O tym, który organ jest właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej zostało określone w art. 157 § 1 Kpa. W myśl tego przepisu wniosek 0 stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej rozpoznaje organ wyższego stopnia, a gdy decyzja została wydana przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - te organy. Natomiast, jakie organy są wyższego stopnia w rozumieniu tego przepisu określa art. 17 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Wątpliwości, co do właściwości organu w sprawie nieważności decyzji pojawiają się wówczas, gdy wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy decyzji od wydania których upłynął znaczny okres czasu i nastąpiła zmiana właściwości rzeczowej organów załatwiających tego typu sprawy.

W sprawie niniejszej Zarząd Gminy N. w złożonym wniosku z dnia [...] domaga się stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] znak [...] wydanej przez Kierownika Urzędu Rejonowego w L., zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonych we wsi N., oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki nr [...], [...] i [...] w części dotyczącej podziału na działki oznaczone numerami [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] wydzielone pod projektowane ulice 1 orzekającej o przejściu tych działek na własność gminy za odszkodowaniem.

Z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 291 ze zm.) tj. z dniem 10 maja 1990r. przestały istnieć dotychczasowe terenowe organy administracji państwowej o właściwości ogólnej i szczególnej, a ich kompetencje przejęły organy nowo utworzonych gmin oraz organy rządowej administracji ogólnej, zgodnie z ustawą z dnia 17 maja 1990r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy, a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw

Sygn. akt OW 4/04 (Dz. U. Nr 34, poz. 198 ze zm.). Sprawy podziału nieruchomości należały do zadań administracji rządowej - rejonowych organów administracji ogólnej (urzędów rejonowych). Właściwość ta uległa zmianie z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741). Ustawa ta zmieniła właściwość rzeczową organów powołanych do orzekania w sprawach podziału nieruchomości, przekazując sprawy o podział nieruchomości organom samorządowym - wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta stosownie do art. 96 ust. 1 tej ustawy. Natomiast w myśl art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. Nr 122, poz. 593 ze zm.) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 18 grudnia 1998r. o zmianie ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. Nr 162, poz. 124), organem wyższego stopnia w indywidualnych sprawach administracyjnych należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego, są samorządowe kolegia odwoławcze, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Należy podkreślić, że w związku z wdrożeniem z dniem 1 stycznia 1999r. reformy ustrojowej państwa w myśl art. 17 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w brzmieniu ustawowym w art. 1 pkt 7 ustawy z dnia 29 grudnia 1998r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrożeniem reformy ustrojowej państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1126) samorządowe kolegia odwoławcze są organami wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego.

Wojewoda natomiast jest organem wyższego stopnia w rozumieniu Kpa -stosownie do art. 7 pkt 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o administracji rządowej w województwie (Dz. U. nr 22, poz. 268 ze zm.) w sprawach, jeżeli ustawy szczególne tak stanowią.

Art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami stanowi, że od decyzji starosty w odniesieniu tylko co do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz w sprawach wywłaszczeń, odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości i zwrotów tych nieruchomości przysługuje odwołanie do wojewody. Ustawa ta, jako ustawa szczególna tylko w tych sprawach z zakresu gospodarki nieruchomościami wyłączyła właściwość

Sygn. Akt OW 4/04 samorządowego kolegium odwoławczego jako organu wyższego stopnia. Organy administracji rządowej, którymi byli - Kierownicy urzędów rejonowych - a do właściwości których przed 1 stycznia 1998r. należały sprawy podziałów nieruchomości zostały zlikwidowane i sprawy te obecnie należą do organów gmin. Organem zatem wyższego stopnia w stosunku do organu, który wydał decyzję zatwierdzającą podział nieruchomości, zgodnie z art. 157 § 1 Kpa jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 4 i 15 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) postanowił jak w sentencji.