Postanowienie NSA z 16 lutego 2004 r., OW 45/04

Wydany

16 lutego 2004 r.

Sąd

r. Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 16 lutego 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wojewody Podkarpackiego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między Wojewodą Podkarpackim a Starostą Dębickim w przedmiocie określenia organu właściwego do rozpoznania

Skład

Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędziowie NSA Edward Janeczko Elżbieta Stebnicka (spr.)
Mariola Błaszczyk protokolant

Sprawa

sprawy wywłaszczenia nieruchomości oznaczonych numerami [...] i [...], położonych w P. pod budowę drogi obwodowej w ciągu drogi krajowej 4 postanawia wskazać jako organ właściwy do rozpoznania wniosku Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad o wywłaszczenie nieruchomości oznaczonej numerami [...] i [...] położonej w P. - Wojewodę Podkarpackiego.

Uzasadnienie

Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Rzeszowie we wniosku z dnia 12 listopada 2003r. skierowanym do Starosty Dębickiego wnosiła o wywłaszczenie nieruchomości oznaczonych nr nr [...] i [...] położonych w P., stanowiących własność T. M. Działki te zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta P. oraz wydaną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] zostały przeznaczone pod budowę drogi obwodowej m. P., w ciągu drogi krajowej nr 4.

Starosta Powiatowy w myśl art. 65 § 1 Kpa wniosek Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad przekazał do rozpoznania Wojewodzie Podkarpackiemu, dając tym wyraz uznaniu swojej niewłaściwości do rozpoznania wniosku.

Wojewoda Podkarpacki wystąpił w dniu 22 grudnia 2003r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozpatrzenie sporu kompetencyjnego między Starostą Dębickim, a Wojewodą Podkarpackim w przedmiocie rozpoznania wniosku Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Rzeszowie z dnia 12 listopada 2003r. w sprawie wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego.

Wojewoda Podkarpacki wniosek o rozpoznanie sporu negatywnego uzasadnił tym, że Burmistrz P. decyzją z dnia [...] znak [...] ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych Oddział Wschodni Biuro w Rzeszowie na budowę drogi obwodowej miasta P. w ciągu drogi krajowej nr 4 między innymi na działkach nr [...], które to działki decyzją z dnia [...] Burmistrza P. zostały podzielone na działki nr [...]. Działki oznaczone nr [...] i [...] znajdują się w pasie projektowanej drogi. Oferta wykupu złożona przez Generalną Dyrekcję właścicielowi działek T. M., została przez niego odrzucona, dlatego Dyrekcja Dróg wystąpiła do Starosty Dębickiego o ich wywłaszczenie. Starosta Dębicki przekazując wniosek o wywłaszczenie powołał się na przepis art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. nr 80, poz. 721) w myśl, którego postępowanie wywłaszczeniowe wszczyna i wydaje decyzje Wojewoda. Starosta Dębicki nie wziął jednak pod uwagę art. 41 ust. 3 tej ustawy, który przewiduje, że decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu wydane do dnia wejścia w życie podanej ustawy pozostają w mocy do dnia 31 grudnia 2007r. chyba, że uprawniony podmiot złoży przed upływem tego terminu wniosek o ustalenie lokalizacji drogi na podstawie tej ustawy.

Zdaniem Wojewody Podkarpackiego z przepisu tego wynika, że jeżeli Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad nie wystąpił o wydanie decyzji o ustalenie lokalizacji drogi, to w dalszym ciągu mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2000r. nr 46, poz. 543 ze zm.), które na starostę z zakresu administracji rządowej nakładają obowiązek prowadzenia postępowania wywłaszczeniowego.

W odpowiedzi na wniosek Starosta Dębicki wniósł o ustalenie, że organem właściwym do wszczęcia i prowadzenia postępowania wywłaszczeniowego w niniejszej sprawie jest wojewoda.

Starosta powołując się na art. 42 ust.1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. uznał, że przepis ten wskazuje, że co do zasady sprawy wszczęte i niezakończone decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie tej ustawy są rozpatrywane przez właściwy organ administracyjny na mocy dotychczasowych przepisów. Jedynie na wniosek uprawnionego podmiotu do tego typu spraw stosuje się obligatoryjnie przepisy nowej ustawy.

Wniosek o wszczęcie postępowania został złożony 17 listopada 2003 r. i jest to początkowa data wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego. Natomiast powołany przez Wojewodę przepis art.41 ust.3 ustawy reguluje zakres zachowania mocy wiążącej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanych przed wejściem w życie niniejszej ustawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Z dniem 25 maja 2003 r. weszła w życie ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczegółowych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji dróg krajowych (Dz.U. Nr 80, poz. 721). Ustawa ta jest ustawą szczególną w stosunku do ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000 r. Nr 16, poz. 543 ze zm.) w zakresie regulacji dokonanej tą ustawą.

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. określa zasady i warunki przygotowania inwestycji w zakresie dróg krajowych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U z 2000 r. Nr 71, poz. 71 ze zm.), nabywania nieruchomości na ten cel oraz budowy tych dróg, a także organy właściwe w tych sprawach.

Nabywanie nieruchomości na cele budowy dróg, wywłaszczanie nieruchomości na ten cel zostało uregulowane w rozdziale 3 ustawy. W myśl art. 16 ust.1 ustawy postępowanie wywłaszczeniowe wszczyna się na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad i wydaje decyzje w tych sprawach wojewoda. Dyrektor zatem może złożyć do wojewody stosowny wniosek o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego i organ ten prowadzi postępowanie wywłaszczeniowe oraz wydaje decyzję w tej sprawie.

Ustawa ta ustala inny organ właściwy w sprawach dotyczących wywłaszczenia nieruchomości pod drogi, niż ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, która w art. 112 ust. 4 ustaliła jako właściwy organ w sprawach wywłaszczeniowych starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej.

W art. 42 ust.1 przepisów przejściowych i końcowych ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. zostało wskazane, że tylko w sprawach wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie tej ustawy decyzją ostateczną przepisy tej ustawy mają zastosowanie wtedy, gdy zostanie w tym przedmiocie złożony wniosek przez uprawniony podmiot.

Ustawę zatem o gospodarce nieruchomościami w zakresie prowadzenia postępowania wywłaszczeniowego można stosować w tych sprawach, które zostały wszczęte przed 25 maja 2003 r. Przepis ten nie ma zastosowanie w niniejszej sprawie, gdyż wniosek o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego z dnia 12 listopada 2003 r. wpłynął do organu 17 listopada 2003 r. już w dacie obowiązywania ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r.. Do tych spraw mają zastosowanie wyłącznie przepisy tej ostatniej ustawy.

Powołany przez Wojewodę Podkarpackiego przepis art. 41 ust.3 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. nie przesądza o organie właściwym do orzekania w przedmiotowej sprawie, jak i o stosowaniu do spraw wywłaszczenia nieruchomości pod drogę ustawy z dnia 21 sierpnia1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Odnosi się on bowiem tylko do ustalenia terminu ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanych przed wejściem w życie ustawy z 10 kwietnia 2003 r. Wydanie takiej decyzji przed wejściem w życie ustawy, nie ma znaczenia na ustalenie organu właściwego do orzekania o wywłaszczeniu nieruchomości pod drogi. Organem właściwym do prowadzenia postępowania jest organ wskazany w art.16 ustawy z zastrzeżeniem art.42 ust.1.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 4 i 15 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) postanowił jak w sentencji.