Wyrok NSA z 3 czerwca 2004 r., OW 49/04

Rozpoznanie

w dniu 3 czerwca 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w W. a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta m.st. W. z dnia 16.06.2003 r. (...), dotyczącej warunków zabudowy i zagospodarowania terenu postanawia:

Teza

Jeżeli decyzja została wydana przez organ jednostki samorządu terytorialnego, organem właściwym do stwierdzenia jej nieważności jest samorządowe kolegium odwoławcze. Zasada ta obowiązuje zarówno wówczas, gdy organ jednostki samorządu terytorialnego wydał decyzję zgodnie ze swoją właściwością, jak i w przypadku naruszenia tej właściwości.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

wskazać jako organ właściwy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. do rozpoznania sprawy z wniosku Stołecznego Zarządu Infrastruktury o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta m.st. W. z dnia 16.06.2003 r.

Uzasadnienie

We wniosku z 12 stycznia 2004 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego żądał rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego między nim, a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w W. przez wskazanie Kolegium jako organu właściwego w sprawie rozpatrzenia wniosku "o zbadanie decyzji" Prezydenta Miasta Stołecznego w Warszawie z 16 czerwca 2003 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Wskazana wyżej decyzja, jak wynika z twierdzeń wniosku, została wydana na wniosek Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. i dotyczy budowy przyłącza wodnego i kanalizacyjnego przy ul. W. Wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji złożył Stołeczny Zarząd Infrastruktury, w którym podkreślono, że decyzja obejmuje działki Nr 1, 5 i 6, z których jedna Nr 1 wchodzi w skład terenu zamkniętego niezbędnego na cele obronności Państwa. Decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w odniesieniu do takich terenów, według art. 40 ust. 3 lit. "a" ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, wydaje wojewoda. Decyzją z 5.11.2003 r. SKO w W. uchyliło decyzję z 16.06.2003 r. w części dot. działek Nr 5 i 6 i umorzyło postępowanie jako bezprzedmiotowe, a w części dot. działki Nr 1 przekazało odwołanie GINB, jako organowi wyższego stopnia w stosunku do wojewody do art. 88a ust. 1 pkt 1 lit. "a" - Prawa budowlanego.

GINB wskazał, że jest organem wyższego stopnia wobec wojewody, ale w sprawach z zakresu Prawa budowlanego, a nie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.

Decyzja z 16.06.2003 r. została wydana przez Prezydenta m.st. Warszawy. Organem właściwym do rozpatrzenia odwołania, jak i stwierdzenia nieważności decyzji jest SKO w Warszawie.

W odpowiedzi na wniosek SKO w W. wnosi o wskazanie, że organem właściwym do rozpoznania odwołania od decyzji z 16 czerwca 2003 r. nie jest SKO w W. O właściwości SKO w W. nie może przesądzać to, że decyzja z 16.06.03r. została wydana przez nieuprawniony organ. Powołuje dla uzasadnienia tego twierdzenia wyrok NSA z dnia 23 grudnia 1999 r. /IV SA 1161/97 - nie publ./.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Istniała wątpliwość co do tego, czy pismo Stołecznego Zarządu Infrastruktury z 4 lipca 2003 r. stanowi żądanie stwierdzenia nieważności decyzji z 16 czerwca 2003 r. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania tereny, czy też jest odwołaniem od tej decyzji. Wspomniane pismo zostało bowiem rozpatrzone decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z 5 listopada 2003 r. jako odwołanie, choć z zawartego w nim żądania /wnioskuję o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji (...)/ wynikałoby, że dotyczyło ono stwierdzenia nieważności. Tej wątpliwości nie wyjaśnia wniosek wszczynający postępowanie o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, skoro określał omawiane pismo jako wniosek "o zbadanie decyzji Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 16 czerwca 2003 r. (...)". Dopiero na rozprawie pełnomocnik wnioskodawcy określił, że w sporze kompetencyjnym chodzi o wskazanie organu właściwego w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji.

Jak wiadomo podstawy i tryb stwierdzenia nieważności oraz właściwości organów określają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Dotyczący właściwości organów, art. 157 par. 1 Kpa zawiera nie budzącą wątpliwości regulację generalną, według której w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji właściwy jest organ wyższego stopnia. Przepisy tego Kodeksu zawierają również definicję pojęcia organu wyższego stopnia. Takimi organami, według art. 17 pkt 1 Kpa są samorządowe kolegia odwoławcze w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego.

W świetle tych regulacji obowiązuje zatem zasada, że jeżeli decyzja została wydana przez organ jednostki samorządu terytorialnego, organem właściwym do stwierdzenia jej nieważności jest samorządowe kolegium odwoławcze. Zasada ta obowiązuje zarówno wówczas, gdy organ jednostki samorządu terytorialnego wydał decyzję zgodnie ze swoją właściwością, jak i w przypadku naruszenia tej właściwości.

Przytoczone wyżej regulacje Kpa nie uzależniają bowiem właściwości organów w sprawach o stwierdzenie nieważności od tego, jaka przyczyna nieważności występuje, a w szczególności czy przyczyną tą jest naruszenie przepisów o właściwości.

Z przytoczonych względów, na podstawie art. 15 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jako organ właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności Prezydenta m.st. Warszawy z 16 czerwca 2003 r., należało wskazać Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W.