Postanowienie NSA z 21 stycznia 2005 r., OZ 1179/04

Rozpoznanie

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Janusza W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 sierpnia 2004 r., II SA/Po 360/04 o odmówieniu przyznania prawa pomocy

Sprawa

w sprawie ze skargi Janusza W. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G.-W. z dnia 21 stycznia 2004 r., (...) w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu.

Teza

1. Przepis art. 246 par. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ uzależnia przyznanie prawa pomocy od możliwości poniesienia kosztów postępowania. Muszą to być możliwości realne, istniejące w momencie składania wniosku.
2. Nie można odmówić zwolnienia od kosztów postępowania sądowego bez dokonania wszechstronnej i dokładnej analizy stanu majątkowego skarżącego pod kątem osiąganych przez niego dochodów. Błędem jest więc przyjęcie, iż skoro skarżący jest właścicielem np. mieszkania, nieruchomości rolnej i działki budowlanej to tym samym automatycznie posiada on środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Wnioskiem złożonym na stosownym formularzu urzędowym Janusz W. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił Januszowi W. przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, iż z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżącemu służą tytuły prawne do kilku nieruchomości. Z uwagi na tymczasowe aresztowanie nie ma on jednak możliwości osobistego dysponowania lub czerpania z nich innych korzyści majątkowych. Sytuacja w jakiej się znalazł skarżący nie pozbawia go wszakże uprawnienia do ustanowienia pełnomocnika z umocowaniem do dysponowania jego majątkiem w zakresie w jakim uzna za niezbędny, umożliwiającym uiszczenie kosztów postępowania sądowego.

Na powyższe postanowienie Sądu wniósł zażalenie Janusz W., który podniósł, iż z uwagi na fakt, iż jest od dłuższego czasu tymczasowo aresztowany nie ma możliwości poniesienia kosztów sądowych i wynika to wyłącznie z braku możliwości działania. Skarżący ma także problemy z ustanowieniem pełnomocnika do prowadzenia swoich spraw cywilnych i administracyjnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 246 par. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym /np. zwolnienie od kosztów/ następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmawiając zwolnienia od kosztów nie dokonał wszechstronnej i dokładnej analizy stanu majątkowego skarżącego pod względem przynoszonych dochodów przyjmując iż skoro jest on właścicielem mieszkania, nieruchomości rolnej i działki budowlanej to tym samym automatycznie posiada on środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych. Tymczasem jak wykazał skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w zażaleniu nie ma on możliwości działania tj. zarządzania swoim majątkiem. Nie posiada także żadnych oszczędności ani dochodów. Ciąży na nim za to obowiązek alimentacyjny w wysokości 550 zł miesięcznie.

Przytoczony powyżej przepis art. 246 par. 1 pkt 2 ustawy uzależnia przyznanie prawa pomocy od możliwości poniesienia kosztów postępowania. Muszą to być możliwości realne, istniejące w momencie składania wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie więc przyjął za podstawową okoliczność przy rozpatrywaniu wniosku, posiadanie przez skarżącego przedmiotowych nieruchomości bez uwzględnienia pozostałych okoliczności sprawy zwłaszcza osobistej sytuacji skarżącego tj. tymczasowego aresztowania oraz bez uwzględnienia czy ww. nieruchomości przynoszą jakiś dochód.

Mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art. 185 w związku z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ postanowił jak w sentencji.