Uzasadnienie
OZ 120/04
Postanowieniem z dnia 19 lutego 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargi G. D.-S., G. i A. D. oraz E. D. na uchwałę Rady Gmin y Wieliszew z dnia 21 października 2003 r. w przedmiocie zarzutów do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Komornica w gminie Wieliszew, na tej podstawie, że skarżący wnieśli opłatę od skargi po upływie wyznaczonego terminu.
Zażalenie na to postanowienie wnieśli G. D.-S. oraz G. i A. D. zarzucając, iż wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego zostało doręczone A. D. w dniu 23 grudnia 2003 r., natomiast data doręczenia "17 grudnia 2003 r." została dopisana "czyjąś inną ręką".
Potwierdza to okoliczność, że wezwanie zostało wysłane z Warszawy w dniu 16 grudnia 2003 r., a wobec tego nie mogło być doręczone A. D. w dni u17 grudnia 2003 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zasadniczy problem w tej sprawie, niezależnie od zarzutów podniesionych w zażaleniu, który wymaga rozważenia w pierwszej kolejności dotyczy dopuszczalności zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego o odrzuceniu skargi. Znaczenie tego problemu wynika przede wszystkim z tego, że w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w sposób zasadniczo odmienny zostały ukształtowane środki zaskarżania orzeczeń wydanych przez sąd pierwszej instancji, którymi są skarga kasacyjna i zażalenie.
Wymogi ustawowe dotyczące skargi kasacyjnej, która jest środkiem zaskarżenia bardziej sformalizowanym, obejmują między innymi sporządzenie skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego, a w określonych sprawach przez doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, z wyjątkami, które nie mają znaczenia dla rozważanego problemu (art. 175 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Dlatego też sporządzenie i wniesienie przez samą stronę zażalenia od orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, od którego przysługuje skarga kasacyjna, a nie zażalenie, powoduje ten skutek, że zażalenie takie jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przepis art. 173 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyraźnie stanowi, że od wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Nie nasuwa wątpliwości, że postanowienie o odrzuceniu skargi jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie i to bez względu na przyczynę odrzucenia skargi. Także w przypadku odrzucenia skargi z powodu nie uiszczenia wpisu w wyznaczonym terminie, postanowienie o odrzuceniu skargi jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie. Prowadzi to do wniosku, że na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego o odrzuceniu skargi z powodu nie uiszczenia wpisu od skargi w wyznaczonym terminie, przysługuje skarga kasacyjna na podstawie art. 173 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stanowiska tego nie podważa w niczym przepis art.220 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten określa bowiem,w jakich przypadkach zażalenia są wolne od wpisu (nie pobiera się wpisu),a nie to, od jakich orzeczeń przysługuje zażalenie. Z analizy tego przepisu wynika, że stanowi on normę prawną, według której, jeżeli na postanowienie sądu, o odrzuceniu środków prawnych wymienionych w § 3 przysługuje zażalenie, to zażalenie wolne jest od wpisu. Tak więc przepis ten nie określa, na które postanowienia o odrzuceniu środków prawnych wymienionych w § 3 przysługuje zażalenie. Przepis art. 220 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wymienia skargę, skargę kasacyjną, zażalenie oraz skargę o wznowienie postępowania.
To, że na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej przysługuje zażalenie wynika z art. 194 § 1 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to zaś że na postanowienie o odrzuceniu zażalenia przysługuje zażalenie wynika z art. 194 § 1 pkt 8 tego Prawa, bez względu na to jakie są przyczyny odrzucenia tych środków prawnych. Nie ma więc wystarczających podstaw do przyjęcia stanowiska, że w przypadku postanowienia o odrzuceniu skargi z tego powodu, że nie został uiszczony w wyznaczonym terminie należny wpis, to jaki środek odwoławczy przysługuje od takiego postanowienia określa przepis art. 220 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako przepis szczególny w stosunku do przepisu art. 173 § 1 tego Prawa.
Odrzucenie zażalenia na postanowienie z dnia 19 lutego 2004 r., jeżeli zażalenie zostało wniesione na skutek wadliwego pouczenia przez Sąd o przysługujących stronie środkach odwoławczych, nie pozbawia strony prawa zaskarżenia tego postanowienia w drodze skargi kasacyjnej, wniesionej jednak z zachowaniem warunków dla skargi kasacyjnej określonych w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a w szczególności warunku dotyczącego sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego.
Z przytoczonych wyżej względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 178 i 180 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – postanowił jak w sentencji.