Postanowienie NSA z 18 lutego 2005 r., OZ 1510/04

Rozpoznanie

w dniu 18 lutego 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia Kupców "H-M."

Od orzeczenia

od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2004 r. 6/II SA 1370/03 o odmowie przyznania prawa pomocy

Sprawa

w sprawie ze skargi Stowarzyszenia Kupców "H-M" na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 27 marca 2002 r. (...) w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki w decyzji postanawia: oddalić zażalenie.

Teza

Prawo pomocy odnosi się do sytuacji, w których strona nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w całości lub też częściowo - art. 246 par. 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, przy czym ciężar dowodu spoczywa na wnioskującym o prawo pomocy. Oznacza to, że wnioskujący musi udowodnić zaistnienie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, zaś nie wypełnienie przesłanek określonych w art. 246 par. 2 tej ustawy skutkuje oddaleniem wniosku.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 5 października 2004 r. oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Sąd nie znalazł podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy. Zauważył, że jednym z głównych postanowień statutu Stowarzyszenia jest obrona interesów zawodowych członków. Co więcej, Stowarzyszenie zrzesza wyłącznie osoby prowadzące działalność gospodarczą. Statut zawiera zapis o pozyskiwaniu środków ze składek członkowskich, z zapisów, darowizn, dochodów niestałych i także o możliwości prowadzenia działalności gospodarczej. Mając na uwadze powyższe, rezygnacja stowarzyszenia z pobierania składek członkowskich nie jest więc wystarczającym powodem do przyznania prawa pomocy.

Od powyższego postanowienia zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosło Stowarzyszenie Kupców "H-M", wnosząc o uchylenie postanowienia w całości, zarzucając naruszenie przepisu art. 246 par. 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, naruszenie ustawy Prawo o stowarzyszeniach, a także nierozpoznanie istoty sprawy i błędne ustalenia w zakresie stanu faktycznego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Generalną zasadą, wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ jest ponoszenie przez strony kosztów swojego udziału w sprawie. Zwolnienie od kosztów sądowych następuje w drodze wyjątku.

Prawo pomocy odnosi się do sytuacji, w których strona nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w całości lub też częściowo - art. 246 par. 1 i 2 przytoczonej ustawy, przy czym ciężar dowodu spoczywa na wnioskującym o prawo pomocy. Oznacza to, że wnioskujący musi udowodnić zaistnienie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, zaś nie wypełnienie przesłanek określonych w art. 246 par. 2 tej ustawy skutkuje oddaleniem wniosku.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarżący nie wykazał w sposób dostateczny niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu Stowarzyszenie mogło i powinno liczyć się z ewentualnymi skargami do Naczelnego Sądu Administracyjnego i koniecznością ponoszenia w związku z tym kosztów, skoro w statucie wskazano jako jeden z podstawowych celów Stowarzyszenia obronę interesów zawodowych jego członków; a w związku z tym postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest zasadne.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.