Postanowienie NSA z 23 lutego 2005 r., OZ 1529/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 23 lutego 2005r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L. R. B.

Od orzeczenia

od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 września 2004r. sygn. akt III SA/Lu 496/04

Skład

Sędzia NSA Henryk Ożóg przewodniczący

Sprawa

w sprawie ze skargi L. B. na postanowienie Wojewody Lubelskiego z dnia 23 lipca 2004r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie o wymeldowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata postanawia: zażalenie oddalić

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił powyższy wniosek stwierdzając w uzasadnieniu orzeczenia, co następuje:

1. B. złożył w dniu 16 sierpnia 2004 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na postanowienie Wojewody Lubelskiego z dnia 23 lipca 2004 r. znak [...] w sprawie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie o wymeldowanie, składając jednocześnie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Zgodnie z art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) negatywną przesłanką przyznania prawa pomocy jest oczywista bezzasadność skargi.

Bezzasadność ta rozumiana jest analogicznie jak w postępowaniu cywilnym, gdzie pojęcie to doczekało się wykładni Sądu Najwyższego. W oparciu o ten dorobek stwierdzić można, że odmowa zwolnienia od kosztów sądowych jest usprawiedliwiona wtedy, gdy z okoliczności faktycznych w świetle przepisów prawa materialnego, które sąd stosuje z urzędu, wynika oczywista bezzasadność powództwa (zob. np. postanowienie SN z dnia 15 kwietnia 1971 r. I CZ 50/71 OSP 1971/12/230). Natomiast oczywista bezzasadność powództwa jako podstawa odmowy zwolnienia od kosztów zachodzi tylko wówczas, gdy dla każdego prawnika, bez potrzeby analizowania sprawy pod względem faktycznym i prawnym jest zupełnie oczywiste, że powództwo nie może być uwzględnione (postanowienie SN z dnia 18 stycznia 1966 r. I CZ 124/65, LEX nr 5925).

Oczywiste jest przy tym, że w postępowaniu nie zaszła sytuacja powodująca obligatoryjne zawieszenie postępowania (art. 97 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego), ani pozwalająca na fakultatywne zawieszenie (98 § 1 kpa).

Zgodnie z art. 97 § 1 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie:

1. w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105),
2. w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony,
3. w razie utraty przez stronę lub przez jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych,
4. gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Stosownie do art. 98 § 1 kpa organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu.

Stwierdzić należy, że w sposób ewidentny nie zachodzą żadne z powyższych przesłanek, w szczególności zaś wniosek osoby innej niż strona na żądanie której wszczęto postępowanie, nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania, bez obrazy przepisów postępowania administracyjnego.

Mając na względzie jasność wskazanych przepisów proceduralnych, oraz nie budzący wątpliwości stan faktyczny pozwalający na ocenę zasadności skargi bez konieczności przeprowadzania analizy, uznać należy oczywistą niezasadność skargi, co z kolei uniemożliwia przyznanie prawa pomocy.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w postanowieniu.

W zażaleniu na to postanowienie L. R. B. wniósł o: 1) zwolnienie z kosztów sądowych, 2) przyznanie adwokata z urzędu, 3) zawieszenie postępowania administracyjnego, 4) uchylenie zaskarżonego postanowienia. Podniósł, iż w listopadzie 2003 roku żona wiedząc, że przebywa w szpitalu psychiatrycznym i że jest pod wpływem silnych środków psychotropowych nakłoniła go do zrzeczenia się należnej części mieszkania spółdzielczego własnościowego. Po zrzeczeniu miała przepisać to mieszkanie córce. W dniu 8 listopada 2003r. przyjechała do Kliniki Psychiatrii Sądowej w Pruszkowie gdzie przebywa. W dniu tym napisał zrzeczenie się swojej części mieszkania. W toczącej się sprawie o podział majątku dorobkowego w Sądzie Rejonowym w Chełmie /sygn. akt IC 669/00/ zrzekł się swojej części mieszkania na rzecz córki pod warunkiem zawarcia umowy, że żona spłaci dług. Taki miał w Funduszu Alimentacyjnym. Wyraziła zgodę i napisała stosowne oświadczenie, że w rozliczeniu mieszkania spłaci w/w dług. Matka z siostrą R. M. zabrały z mieszkania jego rzeczy osobiste pozostawiając w mieszkaniu cały majątek ruchomy kompletnie wyposażone mieszkanie. Matka przekazała jej klucze od mieszkania. Sąd przychylił się do jego zrzeczenia i wydał stosowny wyrok w sprawie.

W styczniu 2004r. Sąd Okręgowy w Lublinie wydał wyrok w sprawie rozwodowej /sygn. akt 70/98/ orzekając rozwód z winy żony.

Wczesną wiosną 2004 roku zadzwonił do byłej żony prosząc o wywiązanie się z umowy zawartej 8 listopada 2003r. Kiedy usłyszał, że nic z tego nie będzie wniósł do Sądu Rejonowego w Chełmie sprawę przeciwko byłej żonie o niewywiązanie się umowy. Sprawa jest w toku /sygn. akt IC 226/04/ Zaistniała sytuacja stanowi podstawę do zakwestionowania wyroku w sprawie podziału majątku dorobkowego. Do dnia dzisiejszego nie zabrał majątku ruchomego i w związku z zaistniałą sytuacją wniosek o zawieszenie w/w postępowania administracyjnego jest w pełni zasadny.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Pismem z dnia 29 grudnia 2003r. E. B. wniosła o wymeldowanie L.R. B. z lokalu przy ul. [...] w Chełmie. Wskazała, że mąż nie mieszka w lokalu od 15 miesięcy. Aktualnie przebywa na leczeniu w Pruszkowie. Są rozwiedzeni, w listopadzie 2003r. nastąpił podział majątku, mąż dobrowolnie zrzekł się prawa do lokalu, przekazał jej klucze do mieszkania, a wszystkie rzeczy osobiste i te, które chciał zostały umieszczone u jego matki przy ul. [...].

L.R. B., pismem z dnia 26 maja 2004r. wniósł o wstrzymanie wymeldowania do czasu wyleczenia. Nie wyraził zgody na wymeldowanie gdyż nie zabrał wszystkich rzeczy z mieszkania przy ul. [...].

Postanowieniem z dnia 9 marca 2004r. Prezydent Miasta Chełma odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie o jego wymeldowanie z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Chełmie. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że pismem z dnia 26 maja 2004r. L. B. wystąpił o zawieszenie – na okres do wyzdrowienia, prowadzonego na wniosek E. B. postępowania administracyjnego o jego wymeldowanie. Art. 98 § 1 kpa stanowi, iż organ administracji państwowej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. W przedmiotowej sprawie z żądaniem wszczęcia postępowania wystąpiła E. B., a więc tylko jej przysługuje prawo złożenia wniosku.

W zażaleniu na to postanowienie L. R. B. wniósł o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia "internacji" z uwagi na fakt, że do dnia dzisiejszego nie zabrał wszystkich rzeczy z mieszkania.

Postanowieniem z dnia 23 lipca 2004r. Wojewoda Lubelski utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Podzielając argumentację organu I instancji Wojewoda stwierdził, że fakt pobytu L. B. w szpitalu nie daje organowi meldunkowemu możliwości zawieszenia postępowania administracyjnego także w trybie art. 97 § 1 kpa.

W skardze na to postanowienie L. R. B. podniósł, iż po podziale majątku dorobkowego przez Sąd Rejonowy w Chełmie zrzekł się mieszkania na rzecz b. żony pozostawiając w mieszkaniu rzeczy osobiste oraz majątek dorobkowy, który musi odebrać po zakończeniu internacji. Wniósł więc o zawieszenie wymeldowania z uwagi na te fakty. W jaki sposób będzie mógł odebrać swoje rzeczy skoro zostanie wymeldowany, kto wpuści go do mieszkania, nawet policja nie będzie w stanie wprowadzić go do domu. Wnosi o zawieszenie wymeldowania do czasu zakończenia internacji.

Czyniąc na tym tle stosowne rozważania należy przywołać treść przepisu art. 247 cytowanego Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi: Prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi.

O bezzasadności skargi świadczy proste zestawienie okoliczności przywoływanych dotąd przez skarżącego jako powód zawieszenia postępowania administracyjnego z podstawami prawnymi służącymi takiemu postanowieniu. Zostały one wyłożone w przepisach art. 97 § 1 i art. 98 § 1 kpa szczegółowo przytoczonych w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia więc powtarzanie ich w tym miejscu można uznać za zbędne. W żadnym z tych przepisów nie ma mowy o możliwości zawieszenia postępowania administracyjnego z powodu leczenia jednej z jego stron.

W świetle tego orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odmawiające skarżącemu pomocy prawnej jest trafne. Zażalenie pozbawione usprawiedliwionych podstaw podlegało zatem oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 cytowanego Prawa.