Postanowienie NSA z 23 lutego 2005 r., OZ 1545/04

Rozpoznanie

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Janusza M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 25 listopada 2004 r. II SA/Bk 446/04 oddalające wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata

Sprawa

w sprawie ze skargi Janusza M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia 5 lipca 2004 r. (...) w przedmiocie: zasiłku celowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Białymstoku.

Teza

Sąd administracyjny rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy, winien brać pod uwagę wyłącznie rzeczywistą sytuację materialną wnioskodawcy, a nie jego domniemane możliwości zarobkowe, które - bez względu na przyczynę - nie są wykorzystywane.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 25 listopada 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił wniosek Janusza M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia 5 lipca 2004 r., w przedmiocie zasiłku celowego. W ocenie sądu I instancji oświadczenie wnioskodawcy, co do jego zgodności z rzeczywistością, kłóci się z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, a wskazany dochód w wysokości około 148,26 zł w żadnej mierze nie wystarcza na zaspokojenie nawet podstawowych potrzeb życiowych każdego człowieka. W związku z tym należy stwierdzić, iż skarżący nie udowodnił istnienia okoliczności uzasadniającej jego wniosek, zwłaszcza że będąc właścicielem nieruchomości rolnej nie wykorzystuje w całości swoich możliwości zarobkowych.

Janusz M. złożył zażalenie na powyższe postanowienie podnosząc, że jego trudną sytuację bytową potwierdza przyznanie pomocy finansowej przez organ pomocy społecznej, a wszelkie niezbędne informacje dotyczące uzyskiwanych środków finansowych na swoje utrzymanie, zostały zawarte w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie bowiem do art. 246 par. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Zatem przepisy powołanej ustawy przewidują przyznanie prawa pomocy, po spełnieniu przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Analiza podanych przez wnioskodawcę okoliczności, dokonywana w związku z przepisami ustawy daje odpowiedź, czy w odniesieniu do konkretnej osoby zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jej wniosku.

Nie można zatem zgodzić się ze stanowiskiem sądu I instancji, że jeżeli strona bez ważnego powodu nie wykorzystuje w całości lub w części swoich możliwości zarobkowych, to przy rozpoznawaniu wniosku o udzielenie jej prawa pomocy należy przyjąć, że stan majątkowy i dochody strony są takie, jakie miałaby ona, gdyby w pełni wykorzystywała swoje możliwości zarobkowe. Rozpatrując bowiem wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy brać pod uwagę wyłącznie rzeczywistą sytuację materialną wnioskodawcy, a nie jego domniemane możliwości zarobkowe, które - bez względu na przyczynę - nie są wykorzystywane.

W niniejszej sprawie skarżący wskazał, iż będąc bezrobotnym bez prawa do zasiłku, utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z gospodarstwa rolnego, zasiłku okresowego oraz dodatku mieszkaniowego w łącznej kwocie 148,26 zł. Jednocześnie, jak wynika z akt sprawy, zalega z szeregiem opłat za energię elektryczną, ma odcięty dopływ wody oraz zaległości podatkowe. Trudno zatem zgodzić się z poglądem sądu I instancji, iż skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 par. 1 w związku z art. 197 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.