Postanowienie NSA z 19 sierpnia 2004 r., OZ 339/04

Rozpoznanie

w dniu 19 sierpnia 2004 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia Kupców Powiatu Ł.-W.

Od orzeczenia

od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 kwietnia 2004 r. II SA/Łd 639/03 o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu

Sprawa

w sprawie ze skargi Andrzeja G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia 16 kwietnia 2003 r. (...) w przedmiocie wykonania zastępczego nakazu rozbiórki obiektu budowlanego - postanawia oddalić zażalenie.

Teza

W przypadku zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji wydanej w postępowaniu regulowanym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, przesłanki dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu sądowym, na podstawie art. 33 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/, określa ten przepis, ale także przepis art. 31 par. 1 Kpa.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2004 r., II SA/Łd 639/03 oddalił wniosek Stowarzyszenia Kupców Powiatu Ł.-W. o dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi Andrzeja G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia 16 kwietnia 2003 r. w przedmiocie wykonania zastępczego nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. W ocenie Sądu ze statutu Stowarzyszenia wynika, iż działalność Stowarzyszenia ma na celu obronę kupców prowadzących legalną działalność i ochronę ich interesów. Rozpoznawana sprawa nie pozostaje w zakresie tak rozumianej działalności statutowej Stowarzyszenia. Ponadto, skoro organizacja społeczna jest uprawniona do udziału w sprawach innych osób, to nie zostało wskazane, jakiego interesu prawnego i jakich osób to dotyczy. Tak więc Stowarzyszenie nie ma legitymacji do udziału w tej sprawie na podstawie art. 33 par. 2 i art. 25 par. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/.

W zażaleniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 kwietnia 2004 r. Stowarzyszenie Kupców Powiatu Ł.-W. wniosło o uchylenie postanowienia i dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w tej sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Zdaniem Stowarzyszenia przemawiają za tym następujące okoliczności. Przedmiotem sprawy jest wykonanie zastępcze nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, który powstał w wyniku samowoli budowlanej. W obiekcie tym, który powinien być rozebrany już w 1995 r., prowadzona jest nielegalna działalność handlowa, a wobec tego odstąpienie od rozbiórki byłoby skierowane przeciwko przedsiębiorcom działającym legalnie, gdyż naruszałoby ich żywotne interesy. Udział Stowarzyszenia w tej sprawie ma więc na celu ochronę interesów członków Stowarzyszenia. Sprawa dotyczy więc statutowej działalności Stowarzyszenia, która według statutu ma na celu dbałość o rozwój małych i średnich przedsiębiorców, ochronę ich działalności oraz popieranie i propagowanie uczciwej konkurencji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Przepis art. 33 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odnosi się do wszystkich rodzajów spraw sądowoadministracyjnych, w których może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego. Dlatego też jest on sformułowany w sposób ogólny, bez względu na to, jaki przejaw działalności administracji publicznej jest przedmiotem kontroli. Użycie jednak w tym przepisie sformułowania, że udział w charakterze uczestnika postępowania może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, wyraźnie wskazuje, że rozpatrując wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie takiej osoby, na podstawie art. 33 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należy uwzględnić także przepisy regulujące postępowanie administracyjne, w którym osoba ta nie brała udziału, a w którym to postępowaniu podjęto zaskarżony do sądu administracyjnego akt lub czynność albo występuje zaskarżona do sądu bezczynność organu.

Odnosi się to nie tylko do osoby, której interesu prawnego dotyczy wynik postępowania, ale także organizacji społecznej występującej w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. W przypadku zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji wydawanej w postępowaniu regulowanym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego oznacza to, że przesłanki dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu sądowym na podstawie art. 33 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określa ten przepis, ale także przepis art. 31 par. 1 Kpa. Nie byłaby bowiem racjonalna taka wykładnia przepisu art. 33 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która prowadziłaby do tego, że organizacja społeczna nie mogłaby uczestniczyć w postępowaniu administracyjnym, gdyż nie są spełnione warunki określone w art. 31 par. 1 Kpa, a dopuszczona zostanie do udziału jedynie w postępowaniu sądowym. Prowadzi to do wniosku, że organizacja społeczna, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym regulowanym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, w postępowaniu sądowym w sprawie ze skargi na decyzję administracyjną, może zgłosić swój udział w sprawie innej osoby, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności i gdy przemawia za tym interes społeczny, tak jak stanowi przepis art. 31 par. 1 Kpa.

Rozpatrując zarzuty podniesione w zażaleniu należy stwierdzić, iż Stowarzyszenie zgłaszając swój udział w postępowaniu nie wskazało okoliczności, które mogą uzasadniać stanowisko, iż za udziałem Stowarzyszenia w postępowaniu sądowym w tej sprawie przemawia interes społeczny. Udział organizacji społecznej w sprawie innych osób nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji lub jej członków, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracji /Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz B. Adamiak, J. Borkowski, Warszawa 1996 r., str. 226/. Stowarzyszenie swój udział w postępowaniu uzasadnia przede wszystkim tym, że jest zainteresowane, aby jak najszybciej zakończyć działalność handlową, która jest prowadzona przez innych przedsiębiorców w obiekcie budowlanym, który ma być rozebrany jako wybudowany w ramach samowoli budowlanej. Wskazuje to wyraźnie na partykularny interes Stowarzyszenia i jego członków, którzy prowadzą w pobliżu własną działalność gospodarczą i są zainteresowani ze względów konkurencyjnych w jak najszybszym zakończeniu działalności gospodarczej w tym obiekcie przez innych przedsiębiorców.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił zażalenie, gdyż nie ma ono usprawiedliwionych podstaw.