Postanowienie NSA z 4 listopada 2004 r., OZ 583/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 4 listopada 2004 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. R.

Od orzeczenia

od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 7 czerwca 2004 r. sygn. akt SA/Bd 2396/03 o odrzuceniu skargi kasacyjnej

Skład

Sędzia NSA Janina Antosiewicz przewodniczący

Sprawa

w sprawie ze skargi o wymierzenie grzywny za niewykonanie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 19 lipca 2000r. Nr II SA/Gd 1796/98 w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

OZ 583/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 7 czerwca 2004 r. sygn. akt SA/Bd 2396/03 odrzucił skargę kasacyjną W. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 stycznia 2004 r., oddalającego skargę W. R. o wymierzenie grzywny Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...] za niewykonanie wyroku NSA Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z 19 lipca 2000 r. II SA/Gd 1796/98.

Podstawę orzeczenia stanowił przepis art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), a jego zastosowanie Sąd uzasadnił tym, iż skarga kasacyjna nie zawiera niezbędnych elementów konstrukcyjnych wskazanych w art. 174 i 176 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj. precyzyjnego wskazania zakresu zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji, ustawowych podstaw kasacyjnych, a także zakresu żądania uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Zdaniem Sądu związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej czyni wniesiony środek odwoławczy niedopuszczalnym i uniemożliwia jego rozpoznanie.

Naczelny Sąd Administracyjny nie może jedynie domyślać się intencji autora skargi kasacyjnej, ani wnioskować czego strona skarżąca oczekuje, gdyż nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków. Skarga kasacyjna, sporządzana przez profesjonalistę, powinna być tak zredagowana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych.

Zdaniem Sądu, omawiany środek zaskarżenia nie został oparty na ustawowej podstawie kasacyjnej. W myśl przepisu art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można bowiem oprzeć wyłącznie na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub naruszeniu prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Należy zatem przyjąć, iż nie każde naruszenie przez sąd pierwszej instancji przepisów postępowania sądowoadministracyjnego stanowi wystarczającą podstawę dla zaskarżenia go skargą kasacyjną, lecz jedynie takie, które obiektywnie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna z dnia 26 kwietnia 2004 r. wskazuje jedynie, iż zaskarżonemu wyrokowi "zarzuca naruszenie prawa procesowego, a w szczególności art. 134 oraz art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 233 kpc w związku z art. 106 § 5 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" jednakże nie odnosi się w jakikolwiek sposób do stopnia ewentualnego wpływu, jaki naruszenie to mogłoby mieć na wynik sprawy.

W przedmiotowym piśmie nie wskazano ponadto jednoznacznie, w jakim zakresie (w całości czy w części) zaskarża się wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 stycznia 2004 r. oraz nie oznaczono właściwie zakresu żądania uchylenia wyroku (można się jedynie domyślać jego treści z żądania przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji), czego wymaga bezwzględnie przepis art. 176 powołanej ustawy.

Z powyższych względów Sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną.

Zażalenie od powyższego postanowienia wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. R., reprezentowany przez adw. G. M. i podważając ocenę Sądu w kwestii dopuszczalności skargi, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

W uzasadnieniu zażalenia strona wywodzi, iż przy sentencji wyroku oddalającego skargę oświadczenie "składam skargę od wyroku" oraz wniosek "o uchylenie wyroku" w sposób nie budzący wątpliwości przemawia za tym, że zaskarżeniu podlegał cały wyrok i strona wnosi o uchylenie wyroku, a nie uchylenie części wyroku.

Normatywny sens art. 176 ustawy należy odczytać w ten sposób, że wyraźne wskazanie, iż wyrok jest zaskarżany w całości, odnosi się do wyroków wielotezowych oraz wyroków zawierających orzeczenia o charakterze akcesoryjnym, w tych bowiem przypadkach mogą wystąpić wątpliwości co do granic zaskarżenia.

Skoro zatem strona złożyła skargę od wyroku (całego) wywód Sądu zawarty w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie znajduje logicznego uzasadnienia.

Zdaniem skarżącego Sąd nieprawidłowo wywiódł, iż brak jest uzasadnienia przytoczonych podstaw kasacyjnych, gdyż jest ono zawarte w skardze. Strona bowiem wskazała, na czym polegają naruszenia prawa procesowego oraz jakie skutki wywarły one na rozstrzygnięcie w konkretnej sprawie.

Wskazać należy, że nie układ skargi kasacyjnej, ani lokata w tej skardze poszczególnych wymogów formalnych, określonych w art. 3933 k.p.c., decyduje o ich zachowaniu. Bez względu na miejsce zamieszczenia w kasacji np. wniosków, podstaw kasacji itd., o ile wszystkie warunki przewidziane w tym przepisie zostały spełnione, uznać należy, że kasacja nadaje się do rozpoznania i powinna być rozpoznana (vide A. Zieliński "Wymagania formalne kasacji w świetle orzecznictwa (tez) Sądu Najwyższego, cz.I.").

Przejrzysty układ skargi kasacyjnej należy do zupełnie innej kategorii aniżeli spełnienie jej wymagań formalnych.

Przepisy o kasacji wymagają przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (art. 3933 k.p.c.) – skoro się zważy, że uzasadnienie skargi koresponduje z podstawą kasacyjną, to prezentowane przez Skarżącego zarzuty mieszczą się w jej ramach i czynią za dość wymogom stawianym w artykule 176 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W uzasadnieniu podstaw kasacyjnych opartych na naruszeniu przepisów postępowania, skarżący wykazał istnienie związku przyczynowego z wynikiem sprawy, a zatem dał uzasadnienie dla podstaw kasacyjnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Stosując przepis art. 183 § 1 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) Sąd rozpoznaje sprawę w granicach zażalenia, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania.

Ta ostatnia przesłanka miała miejsce w niniejszej sprawie. Zaskarżone postanowienie zostało wydane przez sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Grażynę Malinowską-Wasik, która brała udział w wydaniu wyroku z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie SA/Bd 2396/03, zakończonego skargą kasacyjną przez W. R. W zaistniałej sytuacji sędzia, który brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, podlega wyłączeniu z mocy art. 18 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś rozpoznanie przez niego środka zaskarżenia powoduje nieważność postępowania z powodu określonego w art. 183 § 2 pkt 4 powołanej ustawy.

Zaskarżone postanowienie podlegało więc uchyleniu przede wszystkim z tej przyczyny.

Rozpoznając zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił stanowiska Sądu w kwestii oceny braków formalnych skargi kasacyjnej, dyskwalifikujących – zdaniem Sądu – środek zaskarżenia w takim stopniu, iż został on oceniony jako niedopuszczalny.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym tę sprawę podziela pogląd, iż elementy składowe skargi kasacyjnej w postaci oznaczenia zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem zakresu zaskarżenia, przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia oraz wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany, a więc zamieszczone w art. 176 in fine ustawy decydują o jej dopuszczalności, a istniejące w tym względzie braki są nieusuwalne.

W przedmiotowej sprawie, w której strona wskazała zaskarżony wyrok, zamieściła wniosek o jego uchylenie, zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego w postaci art. 134, 106 § 3 ustawy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 233 k.p.c. w zw. z art. 106 § 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r., a w uzasadnieniu skargi zarzuty te uzasadniła, nie można było – mimo pewnych niedoskonałości skargi – ocenić, iż zawiera ona takie braki, które czynią ją niedopuszczalną.

Argumenty zamieszczone w zażaleniu, w którym strona przyznając istnienie pewnych mankamentów skargi wywodzi, że spełnia ona wymagania formalne zamieszczone w art. 176 ustawy – zasługują na uwzględnienie.

Nie można ocenić jako braku formalnego skargi nieoparcie skargi na ustawowej podstawie kasacyjnej, jeżeli skarżący wskazał naruszony przepis prawa procesowego, a w uzasadnieniu rozwinął na czym – jego zdaniem – naruszenie to polegało. Inna kwestią jest natomiast, czy podniesiony zarzut jest zasadny i został uzasadniony właściwie, lecz podlega to już ocenie Sądu rozpoznającego środek odwoławczy.

Z powyższych względów na podstawie art. 185 § 1 i art. 183 § 2 pkt 4 w zw. z art. 197 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.