- Rozpoznanie
- w dniu 8 grudnia 2004 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stanisława W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 maja 2004 r., II SA/Lu 427/03 o odrzuceniu skargi kasacyjnej
- Od orzeczenia
- od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 lutego 2004 r., II SA/Lu 427 /03 oddalającego skargę Stanisława W. na uchwałę Rady Miejskiej w L. z dnia 5 września 2002 r., (...) w przedmiocie protestów do projektu zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - oddala zażalenie.
Teza
Stosownie do zawartych w art. 220 par. 3 i art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ uregulowań, skarga kasacyjna, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Przy tym, jeżeli kasacja została wniesiona przez adwokata lub radcę prawnego i nie została należycie opłacona bez wezwania o uiszczenie opłaty, podlega ona odrzuceniu, jeżeli należało od niej uiścić wpis stały.
Uiszczenie wpisu stałego przez adwokata lub radcę prawnego w wysokości mniejszej niż należna powoduje, że wniesiona przez niego skarga kasacyjna nie jest należycie opłacona, co obliguje sąd do jej odrzucenia bez wezwania do uiszczenia opłaty.
Konwalidowanie braku polegającego na nieuiszczeniu lub nienależytym uiszczeniu wpisu stałego od skargi kasacyjnej, może mieć miejsce tylko przed upływem terminu do jego wniesienia.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 12 lutego 2004 r., II SA/Lu 427 /03, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Stanisława W. na uchwałę Rady Miejskiej w L. z dnia 5 września 2002 r., (...), w przedmiocie protestów do projektu zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Powyższy wyrok zaskarżyła strona skargą kasacyjną, którą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 28 maja 2004 r., II SA/Lu 427/03 odrzucił. W uzasadnieniu postanowienia Sąd podniósł, że skarga ta mimo, iż podlegała opłacie stałej i została wniesiona przez radcę prawnego nie została należycie opłacona. To zaś stanowi przyczynę jej odrzucenia stosownie do art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.
Powyższe postanowienie zaskarżył w drodze zażalenia Stanisław W., który wniósł o jego uchylenie i uznanie uiszczonego wpisu za właściwy lub uchylenie postanowienia i wezwanie go do jego uzupełnienia. Na wypadek nieuwzględnienia wyżej wym. żądań wnosi o przywrócenie terminu do uzupełnienia wpisu. W uzasadnieniu zażalenia strona wywodzi, że wpis wyrażony ułamkiem wpisu nie może być uważany za opłatę stałą w rozumieniu art. 221 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponadto skarga kasacyjna została opłacona wpisem stałym, w kwocie 100 zł., ustalonym według przepisów poprzednio obowiązujących, przez co uzasadniony staje się wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia wpisu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przed przystąpieniem do meritum sprawy należy zaznaczyć, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela stanowiska wyrażonego w postanowieniu NSA z dnia 26 października 2004 r., OZ 509/04, że sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia zaskarżonego w drodze skargi kasacyjnej podlega wyłączeniu z mocy samej ustawy /art. 18 par. 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/ w sprawie badania dopuszczalności tej skargi w trybie art. 178 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pierwszy z tych przepisów stanowi, że sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach, w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jako też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator. Przepis ten różni się od analogicznego uregulowania tej kwestii w art. 48 par. 1 pkt 5 Kpc pominięciem zwrotu "w instancji niższej".
Różnica ta prowadzi do wniosku, że z powodu brania udziału w wydaniu zaskarżonego orzeczenia jest wyłączony zarówno sędzia, który orzekał w niższej, jak i wyższej instancji. Jednakże na pytanie, czy sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia zaskarżonego w drodze złożenia skargi kasacyjnej jest wyłączony od orzekania w sprawie badania dopuszczalności tejże skargi należy dać odpowiedź negatywną i to z kilku powodów. Po pierwsze, nie istnieje w omawianym przypadku tożsamość sprawy. Przedmiotem postępowania pierwszoinstancyjnego jest sprawa sądowoadministracyjna w rozumieniu art. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a więc "sprawa" w znaczeniu materialnoprawnym. Natomiast przedmiotem postępowania prowadzonego w granicach zakreślonych art. 178 jest dopuszczalność skargi kasacyjnej, a więc określone zagadnienie procesowe.
Przedmiotem badania prowadzonego w tym trybie nie jest orzeczenie kończące postępowanie przed WSA, lecz złożony przez nią środek zaskarżenia /konkretne pismo strony/. Po drugie, przyjęcie, że w obu tych postępowaniach mamy do czynienia z tożsamością sprawy prowadziłoby do wniosku, że mamy w tym wypadku do czynienia z trójinstancyjnością postępowania. Wszak orzeczenie WSA, kończące postępowanie w sprawie, może być zaskarżone w drodze skargi kasacyjnej, ta zaś podlega badaniu w trybie wskazanym w art. 178, a orzeczenie sądu wydane w tym trybie jest zaskarżalne w drodze zażalenia. Po trzecie wreszcie, za takim stanowiskiem przemawiają względy wykładni systemowej. Przepis art. 18 par. 1 stanowi o wyłączeniu sędziego "w sprawach". Natomiast w art. 18 par. 3 - będącym lex specialis w stosunku do unormowania zawartego w par. 1 - stwierdza się, że sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie, nie może orzekać co do tej skargi. Z przepisu tego wynika jednoznacznie, że sędzia taki jest wyłączony od orzekania niezależnie od tego, czy przedmiotem działania sądu jest badanie wstępne /art. 280/, badanie dopuszczalności wznowienia /art. 281/, czy ponowne rozpoznanie sprawy /art. 282/. Gdyby ustawodawca chciał, aby sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą kasacyjną, nie mógł orzekać co do tej skargi, bez względu na to, co stanowi przedmiot orzekania, to by użyto regulacji prawnej zawartej w par. 3.
Dodatkowo należy wskazać, że z odmienną sytuacją mamy do czynienia w przypadku, kiedy o dopuszczalności skargi kasacyjnej orzeka NSA /art. 180/. Jak już wspomniano granice badania skargi kasacyjnej przez WSA wyznaczone art. 178 ograniczone są jednoznacznie do badania jej dopuszczalności. Natomiast do NSA trafia ta skarga już po przeprowadzeniu tej wstępnej kontroli w celu zbadania zasadności skargi kasacyjnej. Co do zasady zatem przedmiotem badania tego Sądu jest orzeczenie WSA kończące postępowanie pierwszoinstancyjne i dlatego można tu mówić o tożsamości sprawy. Dokonując tej kontroli, niejako przy okazji, NSA może stwierdzić niedopuszczalność skargi kasacyjnej i dlatego przyznano mu uprawnienia wymienione w art. 180. W żadnym jednak razie ten ostatni przepis nie ogranicza granic orzekania przez NSA do badania wyłącznie kwestii procesowej. I z tego właśnie powodu należy uznać, że sędzia, który brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia WSA jest wyłączony z mocy samej ustawy od orzekania w tej sprawie, ponieważ na tym etapie nie istnieje przepis, który wyraźnie odgraniczałby kontrolę dopuszczalności skargi od badania jej zasadności.
Natomiast odnosząc się do kwestii nieopłaconego w całości wpisu od skargi kasacyjnej, należy zauważyć, że stosownie do art. 221 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga kasacyjna wniesiona przez adwokata lub radcę prawnego, która nie jest należycie opłacona podlega odrzuceniu bez wezwania do uiszczenia wpisu, jeżeli podlega ona opłacie stałej. Wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne /art. 231 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. Płynie z tego oczywisty wniosek, że wpis od skargi w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego jest wpisem stałym. Wynosi on 500 zł. W myśl par. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 221 poz. 2193/ - wpis od skargi kasacyjnej wynosi połowę wpisu od skargi. To, że został on określony w postaci ułamka wpisu wnoszonego od skargi nie zmienia jego charakteru. W dalszym ciągu mamy do czynienia z wpisem stałym. Ponadto należy dodać, że wysokość wpisu ustala się według przepisów obowiązujących w dacie uiszczania wpisu, nie zaś według przepisów poprzednio obowiązujących. W konsekwencji należy uznać, że uiszczenie wpisu stałego przez radcę prawnego w wysokości mniejszej niż należna powoduje, że wniesiona przez niego skarga kasacyjna nie jest należycie opłacona, co obliguje Sąd do jej odrzucenia bez wezwania o uiszczenie opłaty.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za bezzasadne i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.