- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Rozpoznanie
- w dniu 22 grudnia 2004 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L. Z.
- Od orzeczenia
- od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 lipca 2004 r., sygn. akt II SA/Wr 105/04 w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w kwocie powyżej 100 zł
- Skład
- Przewodniczący Sędzia NSA - Eugeniusz Mzyk
- Sprawa
- w sprawie w sprawie ze skargi L. Z. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 31 grudnia 2003r., Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia oddalić zażalenie
Teza
Jeżeli Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, orzeknie o przyznaniu tego prawa w części i nie oddali wniosku w pozostałej części, zainteresowanemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na to postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Uzasadnienie
OZ 866/04
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 13 lipca 2004r. sygn. akt II SA/Wr 105/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przyznał skarżącej L. Z. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w kwocie powyżej 100zł w sprawie ze skargi na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 31 grudnia 2003r., Nr 1387/2003 w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku parterowego pełniącego funkcję mieszkalno-gospodarczą wraz z przedsionkiem oraz wiaty i szopy garażowej.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd przytoczył, iż wnioskodawczyni wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych zaś przesłanki wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy uzasadniają przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w kwocie powyżej 100zł. W piśmie z dnia 24 marca 2004r. L. Z. wskazała, że jest osobą ubogą i nie stać jej na opłacenie wpisu sądowego. Jedynym źródłem jej dochodu jest renta rodzinna w wysokości 604,90 zł brutto (530,40 zł netto), z czego opłacane są wydatki związane z jej bieżącym utrzymaniem oraz koszty leczenia cukrzycy, podatek od nieruchomości i podatek rolny. Z dołączonej do wniosku decyzji ustalającej powyższe opłaty wynika, że L. Z. posiada nieruchomość rolną o powierzchni 0,1294 ha fizycznych. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika zaś, że skarżąca posiada mieszkanie o pow. 44, 6 m2 oraz sporną działkę o powierzchni 340 m2. Skarżąca nie ma żadnych oszczędności, papierów wartościowych i innych przedmiotów wartościowych. Wnioskodawczyni nie posiada nikogo na utrzymaniu. W ocenie Sądu instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i winna być stosowana w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia) zaś takie okoliczności wobec skarżącej nie występują.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca podniosła, że zwróciła się do sądu o całkowite a nie częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Jest osobą chorą i nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych z emerytury, którą otrzymuje w kwocie 530 zł. L. Z. podkreśliła, że na działce rolnej uprawia warzywa i owoce, w ilościach, które służą zaspokojeniu tylko jej potrzeb, gdyż nie stać jej na kupno warzyw i owoców. Skarżąca odniosła się także do postępowania administracyjnego, w którym zapadła zaskarżona decyzja Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu. Ponadto Skarżąca zarzuciła, że w uzasadnieniu występuje nie jej nazwisko a na tej podstawie wniosła o "anulowanie" zaskarżonego postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie należy odpowiedzieć na pytanie czy wniesienie zażalenia było dopuszczalne czy też podlega ono odrzuceniu, jako niedopuszczalne, skoro zaskarżonym postanowieniem uwzględniono wniosek w części (poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w kwocie powyżej 100 zł), przy braku rozstrzygnięcia o oddaleniu wniosku w pozostałej części (zwolnienia z obowiązku ponoszenia wpisu w całości). Można bronić poglądu, że w sprawie brak jest przedmiotu zaskarżenia, a więc rozstrzygnięcia o oddaleniu w pozostałej części wniosku o przyznanie prawa pomocy. W takiej bowiem sytuacji strona mogła skorzystać z trybu, o którym mowa w art. 157 § 1 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm.), i domagać się wydania uzupełnienia zaskarżonego postanowienia i rozstrzygnięcia o całości zgłoszonego wniosku. Tego rodzaju pogląd byłby jednak stosowaniem wprost powołanych przepisów prawa, do czego nie upoważnia odesłanie, w postępowaniu zażaleniowym, do odpowiedniego stosowania tych przepisów. Stąd też, w ocenie Sądu, uzasadnione jest przyjęcie poglądu, że niezależnie od rodzaju rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie prawa pomocy stronie, której wniosek nie został uwzględniony w całości, przysługuje prawo wniesienia zażalenia. Inaczej rzecz ujmując także w sytuacji, gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, orzeknie o przyznaniu tego prawa w części i nie oddali wniosku w pozostałej części, zainteresowanemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na to postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Za przyjęciem tego stanowiska przemawia podniesiona już zasada odpowiedniego stosowania powołanych przepisów a ponadto względy ekonomiki procesowej. Postępowanie bowiem o przyznania prawa pomocy jest szczególnym postępowaniem wpadkowym, które ma doprowadzić do oceny zasadności bądź bezzasadności tego wniosku. W konsekwencji, w warunkach sprawy, skarżąca miała prawo wnieść zażalenie, które należało rozpoznać merytorycznie.
Oceniając zażalenie merytorycznie Sąd uznał je za nie uzasadnione. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - prawo pomocy może być przyznane zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z § 2 tego przepisu, obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym, w myśl § 3 powołanego przepisu, obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 powołanej ustawy).
Zaskarżonym postanowieniem skarżąca została zwolniona od wpisu sądowego w kwocie powyżej 100 zł. Oznacza to, że skarżąca będzie zobowiązana uiścić wpis sądowy jedynie w wysokości 100 zł, podczas gdy w sprawie wysokość tego wpisu została ustalona na kwotę 500 zł. Stanowisko to należy podzielić gdyż Sąd Wojewódzki wziął pod uwagę zarówno dochody skarżącej (w wysokości 530,40 zł netto miesięcznie) jak i jej stan majątkowy i trafnie uznał, że skarżąca spełnia wymogi dla przyznania jej prawa pomocy właśnie w takim zakresie. Należy bowiem podkreślić, że strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma środki majątkowe zaś jak wynika z wniosku o przyznanie prawa pomocy i złożonych przez skarżącą dokumentów, skarżąca posiada dochód w wysokości wskazanej powyżej. Wprawdzie dochód ten jest niski, (co wzięto pod uwagę przyznając skarżącej prawo pomocy w przedstawionym powyżej zakresie), ale przypada tylko na nią samą. Ponadto skarżąca posiada także inne środki majątkowe w postaci nieruchomości.
Jeśli chodzi o zarzuty dotyczące postępowania administracyjnego, którego dotyczy zaskarżona decyzja, nie mogą one być brane pod uwagę w niniejszym postępowaniu zażaleniowym, którego przedmiotem jest jedynie zażalenie na postanowienie z dnia 13 lipca 2004 r. o przyznanie prawa pomocy. Dalsze wywody zażalenia o błędzie w pisowni nazwiska skarżącej także nie podważają zasadności zaskarżonego postanowienia gdyż omyłka ta nie dotyczy sentencji postanowienia a jego uzasadnienia a co najistotniejsze uchybienie to nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia
Z powyższych względów, skoro podniesione w zażaleniu zarzuty okazały się nieuzasadnione, należało na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 powoływanej już ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec jak w sentencji.