Postanowienie NSA z 10 stycznia 2005 r., OZ 988/04

Rozpoznanie

w dniu 10 stycznia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Krystyny i Ryszarda J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lipca 2004 r. 7/IV SA 4541/02 o zawieszeniu postępowania sądowego

Sprawa

w sprawie ze skargi Krystyny i Ryszarda J. na decyzję Wojewody M. z dnia 3 października 2002 r. (...) w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie; (...).

Teza

Przesłanka zawieszenia postępowania sądowego wskazana w art. 125 par. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ zachodzi wówczas, gdy zostały wyczerpane wymagane w danych okolicznościach czynności Sądu zmierzające do nadania sprawie dalszego biegu, a więc zobowiązanie stron do wskazania adresu uczestnika postępowania, a także w razie potrzeby pouczenie o prawie do złożenia wniosku o ustanowienie kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawiesił postępowanie sądowe do czasu ustalenia adresu uczestnika postępowania Zdzisława R. Jako podstawę wydania postanowienia Sąd powołał przepis art. 125 par. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm. - dalej: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi"/.

Pismem z dnia 8 kwietnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwrócił się do skarżących Krystyny i Ryszarda J. o wskazanie aktualnego adresu zainteresowanego Zdzisława R., pod rygorem zawieszenia postępowania. Pismo to pozostało bez odpowiedzi, zatem Sąd ponownie zobowiązał skarżących do ustalenia miejsca pobytu Zdzisława R., bądź też wskazania terminu jego powrotu zza granicy. Skarżący w odpowiedzi wskazali adres córki Zdzisława R. zamieszkałej we Szwecji, u której miał przebywać w tym czasie zainteresowany. Nie nastąpiło jednak skuteczne doręczenie zawiadomienia o rozprawie pod tym adresem. Wobec powyższego Sąd wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania.

Zażalenie na to postanowienie złożyli Krystyna i Ryszard J. zarzucając, że wadliwe jest zawieszenie postępowania ograniczające możliwość zakończenia ważnej dla nich sprawy. Ponadto podkreślili, że nie powinni być obciążeni obowiązkiem ustalenia adresu osoby, z którą nie mają żadnego kontaktu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie nałożono bowiem obowiązek ustalenia adresu uczestnika postępowania jedynie na skarżących, nie korzystając z możliwości zwrócenia się w tej sprawie również do innych stron /uczestników/ postępowania. Gdyby to nie przyniosło rezultatu w postaci ustalenia aktualnego adresu Zdzisława R., Sąd, działając w oparciu o art. 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, powinien pouczyć strony, działające bez adwokata lub radcy prawnego, o treści art. 78 i art. 79 tej ustawy, dotyczących stosowania instytucji ustanowienia kuratora w postępowaniu sądowym. Postanowienie o zawieszeniu postępowania sądowego, bez podjęcia przez Sąd powyższych czynności, zapewniających stronie możliwość udziału w postępowaniu sądowym, zostało wydane przedwcześnie, z naruszeniem wskazanych przepisów o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania sądowego z powodu braku możliwości ustalenia adresu uczestnika postępowania powinno być poprzedzone podjęciem przez Sąd czynności zapewniających stronom inicjatywę w tym względzie oraz pouczeniem stosownie do art. 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o możliwości złożenia wniosku o ustanowienie kuratora dla osoby, której miejsce pobytu nie jest znane, w oparciu o przepisy art. 78 i art. 79 tej ustawy. Regulacja zawarta w tych przepisach jest w istocie odzwierciedleniem przepisów normujących tę instytucję w postępowaniu cywilnym.

Podobnie uregulowana jest instytucja zawieszenia postępowania sądowego, przy czym powołana przez Sąd I instancji przesłanka tj. brak możliwości nadania sprawie dalszego biegu, występuje również w procesie cywilnym /art. 177 par. 1 pkt 6 Kpc/. Jednocześnie zawarty w Kpc przepis art. 195 par. 1 odpowiednio stosowany na mocy art. 65 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje, że Sąd wezwie stronę /strony/ do wskazania danych uczestnika postępowania, a w razie potrzeby pouczy o możliwości wystąpienia z wnioskiem o ustanowienie kuratora.

Ustalenie, że istnieje przesłanka zawieszenia postępowania sądowego, jest uzależniona od oceny mających znaczenie okoliczności faktycznych i prawnych sprawy. Należy też mieć na uwadze dorobek myśli prawniczej sformułowany na tle stosowania analogicznie skonstruowanych unormowań kodeksu postępowania cywilnego. W tym zakresie miarodajny jest pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 czerwca 1997 r., II CKN 326/97 - OSNC 1997 nr 11 poz. 183, zgodnie z którym samo niewykonanie przez stronę wezwania sądu przewidzianego w art. 195 par. 1 Kpc. nie uzasadnia zawieszenia postępowania na podstawie art. 177 par. 1 pkt 6 Kpc.

Reasumując, należy stwierdzić, że przesłanka zawieszenia postępowania sądowego wskazana w art. 125 par. 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zachodzi wówczas, gdy zostały wyczerpane wymagane w danych okolicznościach czynności Sądu zmierzające do nadania sprawie dalszego biegu, a więc zobowiązanie stron do wskazania adresu uczestnika postępowania, a także w razie potrzeby pouczenie o prawie do złożenia wniosku o ustanowienie kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu.

Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 185 par. 1 w związku z art. 197 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.