Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 19 lipca 2023 r. Sąd Okręgowy oddalił powództwo w niniejszej sprawie i odstąpił od obciążania powodów kosztami postępowania. Wniosek o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku pełnomocnik powodów nadał w Urzędzie Pocztowym tego samego dnia, lecz zaadresował go do Sądu Rejonowego w Bytomiu, w związku z czym Sąd ten przesłał wzmiankowany wniosek do Sądu Okręgowego dopiero dnia 27 lipca 2023 r. Sąd Okręgowy odrzucił więc ten wniosek postanowieniem z dnia 11 września 2023 r. (k. 374 akt), a odpis tego postanowienia został doręczony pełnomocnikowi powodów dnia 1 października 2023 r. (k. 396). Wcześniej jednak, bo dnia 28 września 2023 r. wpłynęła natomiast (k. 389) do Sądu Okręgowego apelacja powodów od wyroku z dnia 19 lipca 2023 r., nadana w Urzędzie Pocztowym dnia 26 września 2023 r. (koperta k. 392).
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje
Apelacja powodów podlega odrzuceniu.
Stosownie do treści art. 373 § 1 k.p.c. Sąd drugiej instancji odrzuca apelację spóźnioną, nieopłaconą lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również apelację, której braków strona nie usunęła w wyznaczonym terminie. Apelacja od wyroku z dnia 19 lipca 2023 r. została zaś wniesiona bez wcześniejszego skutecznego złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i jego doręczenia skarżącym wraz z odpisem wyroku.
Zarówno wydanie zaskarżonego orzeczenia, jak i wniesienie od niego apelacji nastąpiło pod rządami przepisów kodeksu postępowania cywilnego zmienionych ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 Nr 1469). Aktualnie z tych przepisów wynika, że apelację wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok, w terminie dwutygodniowym od doręczenia stronie skarżącej wyroku z uzasadnieniem (art. 369 § 1 k.p.c.). Wzmiankowana nowelizacja dokonała z dniem 7 listopada 2019 r. usunięcia art. 369 § 2 k.p.c., który stanowił, że jeżeli strona nie zgłosiła wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem w terminie tygodniowym od dnia ogłoszenia sentencji, to termin do wniesienia apelacji biegnie od dnia, w którym upłynął termin do zgłoszenia takiego wniosku. Dokonano wówczas również zmiany art. 328 § 1 k.p.c., między innymi przez usunięcie możliwości wniesienia apelacji bez wniosku o uzasadnienie wyroku, a także zmiany art. 331 § 2 k.p.c., który obecnie stanowi, że sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku nie zwalnia strony od zgłoszenia wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem.
Powyższych zmian nie można interpretować inaczej niż w ten sposób, że zamierzeniem ustawodawcy było usunięcie podstaw do uznania za prawidłowo wniesiony środka odwoławczego, który nie został poprzedzony skutecznie złożonym wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia. Zamiar uzależnienia skuteczności apelacji od takiego wniosku odzwierciedla nawet uzasadnienie projektu ustawy nowelizującej z dnia 4 lipca 2019 r. (dostępne jako druk Sejmu VIII Kadencji nr (...)).
W przypadku powodów, reprezentowanych zresztą przez profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym, doszło zaś wprawdzie do formalnego złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, lecz wniosek ten został odrzucony postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 11 września 2023 r. Nie może być zatem mowy o realnym poprzedzeniu wniesionej później apelacji skutecznie złożonym wnioskiem o uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia, a konsekwencją złożenia w takiej sytuacji środka odwoławczego jest jego odrzucenie na podstawie wyżej wskazanego art. 373 § 1 k.p.c. Dlatego Sąd Apelacyjny orzekł o tym jak w sentencji.
SSA Piotr Łakomiak