Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Katowicach odrzucił apelację powódki na mocy art.370 k.p.c. w związku z art.112 ust.2 i 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018r., poz.300) ponieważ po uzyskaniu częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie opłaty od apelacji powódka nie uiściła części opłaty, od uiszczenia której zwolniona nie została, to jest 10.000zł. Sąd Okręgowy wskazał, że odpis postanowienia Sądu Apelacyjnego w Katowicach o udzieleniu jej zwolnienia od opłaty od apelacji powyżej kwoty 10.000zł doręczono pełnomocnikowi powódki w dniu 10 października 2018r., a termin do uiszczenia wskazanej kwoty bezskutecznie upłynął w dniu 17 października 2018r.
W zażaleniu na to postanowienie powódka – nie kwestionując podstawy faktycznej rozstrzygnięcia – zarzuciła naruszenie art.45 ust.1 Konstytucji RP w związku z art.100 oraz art.103 powołanej ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych poprzez ich bezzasadne niezastosowanie i odmowę powódce możliwości obrony jej praw i sprawiedliwego procesu. W oparciu o powołane zarzuty skarżąca domagała się uchylenia postanowienia o odrzuceniu wniesionej przez nią apelacji.
Sąd Apelacyjny ustalił i zważył, co następuje.
Zażalenie nie jest zasadne.
Powódka kwestionując zasadność postanowienia o odrzuceniu apelacji nie negowała okoliczności stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, a jedynie twierdziła, że na skutek odmowy zwolnienia od kosztów sądowych w całości została pozbawiona prawa do sądu. O naruszeniu tego prawa świadczyć miało, że w innych sprawach toczących się z udziałem powódki, zwolnienie takie uzyskiwała.
Nie budzi wątpliwości, że określenie wysokości kosztów sądowych odgrywa istotną rolę – koszty te powinny być na tyle wysokie, aby nie sprzyjały występowaniu z roszczeniami oczywiście bezzasadnymi, ale nie na tyle wysokie, aby stanowiły barierę na drodze poszukiwania ochrony usprawiedliwionego prawnie interesu. Samo w sobie nałożenie na stronę poszukującą ochrony prawnej obowiązku ponoszenia kosztów postępowania nie może być traktowane jako zamknięcie czy chociażby utrudnienie drogi do sądu. Co więcej, ułatwieniu dostępu do sądu w wypadkach wskazanych w art.102 i 103 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych służy instytucja zwolnienia od kosztów sądowych.
Zwolnienie to, odnoszące się do całości kosztów lub tylko ich części, może zostać udzielone na wniosek strony która nie ma odpowiednich środków aby sprostać fiskalnym ciężarom procesowym. Z omawianego uprawnienia powódka skorzystała – jej wniosek początkowo oddalony przez Sąd Okręgowy w Katowicach, skutkował ostatecznie udzieleniem zwolnienia częściowego, to jest w zakresie opłaty od apelacji powyżej kwoty 10.000zł. Rozstrzygnięcie to, zawarte w postanowieniu tutejszego Sądu z 26 września 2018r., sygn.. akt V AGz 436/18, zostało poprzedzone analizą wszystkich dokumentów przedstawionych przez skarżącą.
Nie można zatem przyjąć, że sytuacja majątkowa powódki pozostała w sprawie bez znaczenia – podzielając częściowo jej stanowisko Sąd Apelacyjny przychylił się do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w opisanym wyżej zakresie. Obowiązkiem powódki było natomiast uiszczenie bez odrębnego wezwania pozostałej części opłaty, od uiszczenia której jej nie zwolniono. Skarżąca nie uczyniła zadość temu obowiązkowi, wobec czego zasadnie Sąd Okręgowy odrzucił jej apelację na podstawie art.370 k.p.c.
Ponieważ rozpoznawanie sporów sądowych odbywa się wedle ściśle określonych zasad, zgodnie z którymi na stronach ciążą odpowiednie obowiązki procesowe, nie można zasadnie twierdzić, że egzekwowanie stosowania tych zasad stanowi naruszenie prawa strony do sądu. O naruszeniu takim nie świadczy także okoliczność, że w innych postępowaniach powódka uzyskała zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Nie tylko te inne rozstrzygnięcia nie stwarzają swoistego prejudykatu, ale każdorazowo ocena zasadności wniosku dokonuje się w oparciu o okoliczności rozpoznawanej sprawy.
Mając to na uwadze Sąd Apelacyjny nie podzielił argumentów zawartych w zażaleniu i orzekł o jego oddaleniu na podstawie art.385 k.p.c. w związku z art.397 § 2 k.p.c. (...) (...) 1. (...) 2. (...) (...)