Uzasadnienie
Powód (...) z siedzibą w B. (Szwajcaria) wniósł o zasądzenie od pozwanego W. H. kwoty 8.136,07zł wraz z odsetkami ustawowymi od kwoty 5.602,67 zł od dnia 20 czerwca 2009 r. do dnia zapłaty i od kwoty 2.533,40 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz zasądzenia kosztów procesu.
Nakazem zapłaty z 29 lipca 2013r. wydanym w postępowaniu upominawczym w sprawie VI Nc-e (...), Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie nakazał, aby pozwany W. H. zaspokoił roszczenie powoda poprzez zapłatę kwoty 8.136,07zł z ustawowymi odsetkami od kwoty 5.602,67 zł od dnia 20 czerwca 2009 r. do dnia zapłaty i od kwoty 2.533,40 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz kwoty 1.302 zł w terminie dwóch tygodni od doręczenia nakazu albo wniósł sprzeciw w tym terminie.
W sprzeciwie od powyższego nakazu zapłaty pozwany W. H. zarzucił, iż roszczenia powoda uległy przedawnieniu.
Pismem z dnia 25 listopada 2013 r. powód ograniczył roszczenie objęte żądaniem pozwu do kwoty 896,63 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 20 czerwca 2009 r., wskazując, że pozwany dokonał wpłaty na kwotę 7.239,44 zł, która została zaliczona na odsetki i należność główną.
Wyrokiem z dnia 5 lutego 2014 roku Sąd Rejonowy w Elblągu powództwo oddalił. W uzasadnieniu wskazał, że pozwany w sprzeciwie od nakazu zapłaty skutecznie podniósł zarzut przedawnienia roszczenia powoda. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że roszczenie o zwrot kwoty wykorzystanego kredytu stało się wymagalne z końcem okresu, na jaki zawarta została umowa kredytu, czyli z dniem, w którym miała nastąpić płatność ostatniej raty kredytu. Jednak zawarta z powodem ugoda w dniu 21 października 2009 r. skutkowała tym, że bieg terminu przedawnienia uległ przerwaniu i zaczął biec na nowo. Dlatego też roszczenie uległo przedawnieniu najpóźniej trzy lata później tj. z dniem 21 października 2012 r. Podkreślono, że powód nie wykazał żadnymi środkami dowodowymi, iż po dniu zawarcia ugody pozwany wywiązywał się z niej i spłacał swoje zadłużenie. Powód wniósł pozew w dniu 28 maja 2013 r., a zatem po upływie terminu trzyletniego przedawnienia.
W apelacji powód (...) z siedzibą w B. wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Nadto domagał się zasądzenia od pozwanego kosztów procesu za pierwszą i drugą instancję. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
- - naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 120 § 1 k.c. poprzez błędną jego wykładnię, polegająca na przyjęciu daty wymagalności roszczenia dnia zawarcia ugody tj. 21.10.2009 r. i uznaniu, iż roszczenie uległo przedawnieniu w dniu 21.10.2012 r., podczas gdy pozwany dokonywał wpłat z tytułu zawartej ugody, a ostatnia wpłata na poczet roszczenia została dokonana dnia 01.05.2012 r. i od tej daty należy liczyć termin przedawnienia, natomiast powód złożył pozew w niniejszej sprawie dnia 28.05.2013 r. tj. przed upływem trzyletniego okresu przedawnienia,
- - naruszenie przepisu prawa materialnego tj. art. 123 § 1 pkt 1 k.c. polegające na uznaniu, że bieg przedawnienia w rozpoznawanej sprawie nie został przerwany po zawarciu ugody przez pozwanego i że powództwo jako przedawnione nie zasługuje na uwzględnienie, podczas gdy powód w odpowiedzi na sprzeciw pozwanego z dnia 03.01.2014 r. wykazał, iż pozwany dokonywał wpłat z tytułu zawartej ugody i że ostatnia wpłata miała miejsce dnia 01.05.2012 r. i od tej daty zaczął biec na nowo trzyletni termin przedawnienia dla roszczeń tego rodzaju, a powód wniósł pozew do Sądu przed upływem wskazanego wyżej terminu tj. dnia 28.05.2013 r.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że Sąd pierwszej instancji naruszył art. 120 § 1 k.c. błędnie przyjmując jako datę wymagalności dochodzonego roszczenia dzień zawarcia ugody przez pozwanego tj. 21 października 2009 r. Podniósł, iż bieg terminu przedawnienia został przerwany najpierw przez wszczęcie egzekucji przez cedenta i zaczął biec od momentu uprawomocnienia się postanowienia o umorzeniu egzekucji z powodu bezskuteczności tj. 29 czerwca 2007 r.; następnie został przerwany poprzez zawarcie ugody przez pozwanego tj. dnia 21 października 2009 r. Po dniu zawarcia ugody bieg przedawnienia został przerwany dalej w związku z wpłatami pozwanego na poczet roszczenia. Termin przedawnienia rozpoczął swój bieg na nowo od daty ostatniej wpłaty tj. 01 maja 2012 r. Pozew został wniesiony w dniu 28 maja 2013 r., tj. przed upływem trzyletniego terminu przedawnienia.
Skarżący podkreślił, że twierdzenia na wskazane wyżej okoliczności zawarł w odpowiedzi na sprzeciw pozwanego z dnia 03 stycznia 2014 r. nadanej do Sądu dnia 03 stycznia 2014 r., a nie otrzymanej przez Sąd z przyczyn nie leżących po jego stronie.
Sąd Okręgowy zważył co następuje
Apelacja powoda zasługiwała na uwzględnienie, gdyż Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy.
Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo z uwagi na podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia roszczenia, stwierdzając, że powód nie wykazał, aby po dniu 21 października 2009 r., w którym doszło do zawarcia ugody pomiędzy stronami, miało miejsce zdarzenie wymienione w art. 123 k.c., z którym przepis ten łączy skutek w postaci przerwy biegu przedawnienia. Dokonując ustaleń w tym zakresie Sąd pierwszej instancji nie zważył jednak, czy po zawarciu ugody przedawnienie, z woli stron, nie biegło na nowo w stosunku do całości zadłużenia od razu, jak stanowi art. 124 § 1 k.c, czy też nie. Należało więc rozważyć, czy rozłożenie zadłużenia na raty w kwotach po 800 zł, płatnych do dnia 30 każdego miesiąca, począwszy od 30 listopada 2009 r. (przy czym ostatnia rata miała być płatna w wysokości 472,73 zł) nie oznaczało, że termin spełniania świadczenia został określony na nowo odrębnie dla każdej z rat.
Bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne, a więc należało ustalić, czy nie wraz z upływem terminu płatności każdej z rat z osobna. Skoro więc ostatnia rata miała być płatna do dnia 30 września 2010 r., a pozew wpłynął w dniu 28 maja 2013 r.,to chociażby z tego względu brak było podstaw do kategorycznego uznania, że przedawnieniu podlegało całe roszczenie objęte żądaniem pozwu.
Niezależnie od powyższego wskazać trzeba, że w apelacji podnosi się, iż pozwany początkowo wywiązywał się z zawartej ugody, dokonując spłaty poszczególnych rat, przy czym ostatnia wpłata została dokonana w dniu 1 maja 2012 r. (co wydaje się wiarygodne, zważywszy na ograniczenie żądania pozwu w związku ze spłatą kwoty 7.239,44 zł). Nie ulega wątpliwości, że spłata miesięcznych rat stanowi uznanie roszczenia przez dłużnika, przerywające za każdym razem bieg przedawnienia, po którym biegnie on na nowo (art. 123 § 1 pkt 2 k.c. w zw. z art. 124 § 1 k.c.). Wedle twierdzeń powoda, okoliczności te zostały przez niego podniesione w piśmie z dnia 3 stycznia 2014 r. stanowiącym odpowiedź na sprzeciw pozwanego, które miało wpłynąć do Sądu Rejonowego w Elblągu w dniu 8 stycznia 2014 r. W aktach sprawy pisma tego brak.
Sąd odwoławczy zwrócił się zatem do Sądu pierwszej instancji o podjęcie czynności ustalających w tym zakresie i dołączenie ww. pisma do akt sprawy. Z notatki z dnia 13 maja 2014 r. sporządzonej przez pracownika Sądu Rejonowego w Elblągu wynika, że w dniu 8 stycznia 2014 r. nie wpłynęła odpowiedź na sprzeciw pozwanego do sprawy IX C (...) nadana przez pełnomocnika powoda; od tego nadawcy wpłynęły jedynie pisma do innych spraw. Powyższa okoliczność wymaga jednak dokładnego wyjaśnienia, albowiem gdyby przyjąć za skarżącym, że ostatnia przerwa biegu przedawnienia miała miejsce w dniu 1 maja 2012 r., to do wytoczenia powództwa w dniu 28 maja 2013 r. nie upłynąłby jeszcze trzyletni termin przedawnienia, o którym mowa w art. 118 k.c.
W tej sytuacji, oddalenie powództwa z uwagi na przedawnienie roszczenia objętego żądaniem pozwu, bez wyjaśnienia i rozważenia wskazanych wyżej okoliczności, musiało zostać ocenione jako nierozpoznanie przez Sąd Rejonowy istoty sprawy.
W toku ponownego rozpoznania sprawy koniecznym będzie ustalenie czy pismo, na które powód powołuje się w apelacji wpłynęło do Sądu Rejonowego w Elblągu. Dopiero bowiem stwierdzenie czy na poczet dochodzonego pozwem roszczenia pozwany dokonywał wpłat i w jakim terminie pozwoli na ocenę podniesionego przez niego zarzutu przedawnienia. Dokonując ustaleń w tym zakresie należy przy tym uwzględnić, że zgodnie z § 3 ugody strony postanowiły, iż w razie braku terminowej płatności którejkolwiek z rat całość roszczenia stawała się natychmiast wymagalna.
Z przedstawionych powyżej przyczyn Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § 4 k.p.c., z uwagi na nierozpoznanie istoty sprawy, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Elblągu do ponownego rozpoznania. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 108 § 2 k.p.c.