Uzasadnienie
H. A. z siedzibą w S. wniósł o zasądzenie solidarnie od K. S. i K. S. kwoty 11.440,58 zł wraz z odsetkami ustawowymi od kwoty 2.112,20 zł od dnia 22 grudnia 2012 roku do dnia zapłaty oraz od kwoty 9 328,38 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty.
Postanowieniem z dnia 17 października 2014 roku odrzucono pozew przeciwko K. S., który zmarł przed wytoczeniem powództwa.
K. S. przekonywała, że pożyczkę spłacała. Podniosła zarzut przedawnienia.
Sąd Rejonowy w Ostródzie, wyrokiem z dnia 23 marca 2015 roku, oddalił powództwo przeciwko K. S..
Ustalił Sąd pierwszej instancji, że w dniu 25 października 2002 roku K. S. i K. S. zawarli z (...) Bank Spółką Akcyjną w G. umowę kredytu gotówkowego nr (...) (...) na kwotę 8.092,49 zł na okres do dnia 28 października 2004 roku. Wedle §4 umowy kredytobiorcy zobowiązani byli do uiszczania rat kredytu, należnych odsetek oraz opłat za obsługę kredytową w wysokościach i terminach podanych w kalendarzu spłat, stanowiącym integralną część umowy.
W dniu 21 grudnia 2012 roku pomiędzy Bankiem (...) S.A. Grupa (...) z siedzibą w K., jako następcą prawnym pierwotnego wierzyciela, a powodem zawarta została umowa sprzedaży wierzytelności wskazanej w pozwie.
Pismem z dnia 16 stycznia 2013 roku powód zawiadomił pozwaną o przelewie wierzytelności, a pismem z dnia 28 lutego 2013 roku wezwał do zapłaty kapitału w wysokości 2.112,20 zł oraz odsetek w wysokości 9.377,20 zł.
Sąd Rejonowy uznał powództwo za niezasadne.
Bezsporne w sprawie jest to, że pozwanych łączyła z pierwotnym wierzycielem umowa kredytu. Pozwana przedstawiła dowody wpłat na rzecz pierwotnego wierzyciela, dokonywanych w okresie od 28 listopada 2002 roku do 26 listopada 2003 roku, na łączną kwotę 5.436,61 zł. Podniosła również zarzut przedawnienia. Roszczenie dochodzone przez powoda jest związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zgodnie zatem z art. 118 k.c. podlega trzyletniemu okresowi przedawnienia.
Sąd Rejonowy przyjął jako datę wymagalności roszczenia dzień 29 października 2004 roku, jako dzień następujący po upływie okresu na jaki umowa została zawarta, tj. dzień 28 października 2004 roku. Termin przedawnienia upłynął więc w dniu 29 października 2007 roku. Skoro powód wystąpił z pozwem w elektronicznym postępowaniu upominawczym w dniu 10 czerwca 2013 roku to uznano, że już w dacie złożenia pozwu roszczenie uległo przedawnieniu i powództwo należało oddalić.
H. A. z siedzibą w S. złożył apelację zaskarżając wyrok w całości i wnosząc o jego zmianę i uwzględnienie powództwa w całości lub uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Zarzucono naruszenie art. 120 § 1 k.c. przez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że roszczenie w stosunku do pozwanej uległo przedawnieniu, a termin winien być liczony od daty wymagalności, to jest od dnia 29 października 2004 roku - dnia następującego po upływie okresu na jaki umowa została zawarta, podczas gdy bieg terminu przedawnienia został skutecznie przerwany i należy go liczyć od dnia 29 sierpnia 2012 roku - uprawomocnienia się postanowienia z dnia 13 sierpnia 2012 roku o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z powodu jego bezskuteczności, a więc pozew złożono przed upływem trzyletniego okresu przedawnienia. Dojść miało także do naruszenia art. 123 § 1 pkt 1 k.c. w związku z art. 124 k.c. przez ich niezastosowanie, a w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie, że nie nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia oraz ponowne rozpoczęcie jego biegu od dnia uprawomocnienia się postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.
Wniesiono także o przeprowadzenie dowodu z dołączonych do apelacji dokumentów w postaci postanowienia o umorzeniu egzekucji i bankowego tytułu egzekucyjnego wraz z sądową klauzulą wykonalności.
Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje
Apelacja H. A. z siedzibą w S. okazała się bezzasadna i podlegała oddaleniu
Sąd odwoławczy przyjmuje za własne ustalenia faktyczne poczynione w pierwszej instancji. Ograniczają się one zresztą do ustalenia związania pozwanej i podmiotu, w którego sytuację prawną wstąpił powód, umową kredytu, związku roszczenia dochodzonego przez powoda z działalnością gospodarczą i jego wymagalności, przypadającej w 2004 roku. Tą ostatnią okoliczność apelant kwestionuje o tyle tylko, że powołując się na późniejszą przerwę biegu przedawnienia, odmawia znaczenia ustaleniu daty wymagalności roszczenia, przypadającej na dzień następujący po ostatnim dniu trwania umowy kredytowej.
Nie zarzucono w apelacji naruszenia prawa procesowego. Sąd odwoławczy nie poszukuje wad proceduralnych z urzędu. W przeciwieństwie do naruszenia prawa materialnego, nie uwzględnia z urzędu uchybienia prawu procesowemu. Dlatego wystarczy wskazać, że postepowanie przed Sądem pierwszej instancji było proceduralnie poprawne. W zakresie interesującym dla oceny zgłoszonych przez apelanta wniosków dowodowych wskazać należy tylko, że po uchyleniu nakazu zapłaty wydanego w elektronicznym postępowaniu upominawczym powód przedstawił pismo procesowe (zatytułowane „ pozew o zapłatę ”), w którym przedstawiono twierdzenia i dowody mające uzasadniać roszczenie, to jest źródło zobowiązania pozwanej wynikające z umowy kredytu z 2002 roku oraz legitymację powoda w postaci umowy przelewu wierzytelności z 2012 roku. Wyznaczając rozprawę na 3 lutego 2015 roku, stosownie do art. 210 § 2¹k.p.c., pouczono pozwaną, działająca bez pełnomocnika, między innymi o treści art. 207 k.p.c. Wniesienie odpowiedzi na pozew stanowi uprawnienie pozwanego, z którego K. S. nie skorzystała.
Przewodniczący nie ma obowiązku zarządzania złożenia odpowiedzi na pozew lub wymiany pism przygotowawczych. Wedle zasady ustności wyrażonej zasadniczo w art. 210 §§ 1 i 2 k.p.c. w toku rozprawy powód, a potem pozwany, zgłaszają ustnie swe żądania i wnioski oraz przedstawiają twierdzenia i dowody na ich poparcie. Strony mogą ponadto wskazywać podstawy prawne swych żądań i wniosków. Każda ze stron obowiązana jest do złożenia oświadczenia co do twierdzeń strony przeciwnej, dotyczących okoliczności faktycznych. Na posiedzenie stawiła się pozwana, wypełniając powinności wynikające z cytowanej normy, w tym zgłaszając zarzut przedawnienia. Pełnomocnika powoda o terminie zawiadomiono. Nie stawił i nie miał takiego obowiązku. Rozprawę odroczono do dnia 19 marca 2015 roku, o czym strony (pozwaną i pełnomocnika powoda) powiadomiono. Strony nie stawiły się.
W tym stanie rzeczy wnioski dowodowe przedstawione w apelacji pominięto. Według art. 381 k.p.c. Sąd drugiej instancji może pominąć nowe dowody, jeżeli strona mogła je powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, chyba że potrzeba powołania się na nie wynikła później. Jak wynika z opisanego przebiegu postępowania rozpoznawczego problem dawności ujawnił się w chwili zgłoszenia przez pozwaną zarzutu przedawnienia. W ocenie Sądu odwoławczego powód powołać mógł zatem twierdzenia o przerwie biegu przedawnienia i wskazać dowody już w postępowaniu przed Sądem Rejonowym w Iławie. Nie przekonują argumenty z uzasadnienia apelacji o potrzebie zwrócenia się o odpowiednią dokumentację do cedenta. Przede wszystkim od czasu zgłoszenia zarzutu przedawnienia do daty wyrokowania powód miała wystarczający czas i nieograniczoną rygorami proceduralnymi sposobność, aby złożyć pismo obejmujące wniosek o przeprowadzenie dowodów.
Według § 5 ust. 3 umowy sprzedaży wierzytelności z dnia 21 grudnia 2012 roku cedent zobowiązany był do ich przekazania powodowi w terminie 10 dni. Sądzić należy zresztą, że zagadnienie dawności winno być w sposób naturalny przedmiotem zainteresowania powoda, który dochodził w 2013 roku zapłaty wierzytelności wynikającej z zobowiązania powstałego w 2002 roku. W związku z tym powinien przywołać już w pozwie, lub być gotów na przywołanie po postawieniu zarzutu przedawnienia, okoliczności dotyczących przerwy biegu przedawnienia, wywołanej nadaniem klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu, a następnie wszczęciem postępowania egzekucyjnego. W przypadku podjęcia czynności przed organem powołanym do egzekwowania roszczeń, niezbędne byłoby określenie także jaki był przedmiot wniosku egzekucyjnego, aby ustalić czy skutek przewidziany w art. 123 § 1 pkt 1 k.c. objął wierzytelność w zakresie dochodzonym obecnie.
Długotrwała bierność wierzyciela w dochodzeniu służących mu względem dłużnika roszczeń majątkowych pociąga za sobą zmianę treści stosunku prawnego łączącego strony. Po upływie określonego terminu roszczenie ulega przedawnieniu - wprawdzie istnieje nadal, ale dłużnik może uchylić się od jego zaspokojenia (art. 117 k.p.c.). Stąd ustalenie istnienia długu i jego wysokości nie zapobiega oddaleniu powództwa, jeżeli pozwany zgłosił zarzut przedawnienia i okazał się on zasadny. Bieg terminu przedawnienia liczy się od dnia kiedy roszczenie stało się wymagalne. Jeżeli wymagalność roszczenia zależy od podjęcia określonej czynności przez uprawnionego, bieg terminu rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie (art. 120 § 1 k.c.).
Następnie bieg terminu przedawnienia przerywa się, między innymi, przez każdą czynność przed sądem lub organem powołanym do egzekwowania roszczeń, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub zaspokojenia roszczenia (art. 123 § 1 pkt 1 k.c.). Wedle art. 124 k.c. po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo, z tym że w razie przerwania przedawnienia przez czynność w postępowaniu przed sądem, lub organem powołanym do egzekwowania roszczeń przedawnienie nie biegnie, dopóki postępowanie to nie zostanie zakończone.
Termin przedawnienia roszczenia z umowy kredytowej, dochodzonego w zakresie działalności gospodarczej powoda, wynosił 3 lata (art. 118 k.c.). Sąd pierwszej instancji miał podstawy dla ustalenia, że roszczenie poprzednika prawnego powoda stało się wymagalne jeszcze w 2004 roku. W świetle przytoczonych wyżej okoliczności okazuje się zresztą, że istotne jest jedynie ustalenie, że roszczenie to nie stało się wymagalne po dniu 9 czerwca 2010 roku (pozew wniesiono 10 czerwca 2013 roku). Nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego wskazanych w petitum apelacji, bowiem dotyczą one zagadnienia przerwy biegu przedawnienia, a powstania zdarzeń prawnych wywołujących ten skutek nie wykazano.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 385 k.p.c., oddalono apelację.