Uzasadnienie
(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. zażądała nakazania A. Z. aby wydał gazomierz zainstalowany w budynku przy ulicy (...) w M.. W uzasadnieniu wskazano, że pozwany zawarł umowę na dostarczanie paliwa gazowego. Z uwagi na zadłużenie umowa ta została rozwiązana. Pozwanego bezskutecznie wzywano do zwrotu gazomierza.
A. Z. wniósł o oddalenie powództwa. Przyznał, że gazomierz jest własnością powoda i jest zamontowany w jego mieszkaniu. Podkreślał, że przyczyną nieuregulowania należności za dostarczany gaz były problemy finansowe powstałe bez jego winy.
Sąd Rejonowy w O., wyrokiem z dnia 14 listopada 2012 roku nakazał pozwanemu wydanie powodowi gazomierza zainstalowanego w budynku przy ulicy (...) w M. oraz odstąpił od obciążania pozwanego kosztami procesu.
Ustalił Sąd pierwszej instancji, że w dniu 30 grudnia 2009 roku została zawarta umowa kompleksowa dostarczania paliwa gazowego numer (...) pomiędzy (...) S.A. z siedzibą w W., a A. Z.. Spółka zobowiązała się dostarczać gaz ziemny do instalacji znajdującej się w lokalu położonym w M. przy ulicy (...). W § 3 umowy ustalono, iż usługę dystrybucji paliwa gazowego wykonywać będzie Operator Systemu Dystrybucyjnego odpowiedzialny za ruch sieciowy w gazowym systemie dystrybucyjnym, bieżące i długookresowe bezpieczeństwo funkcjonowania tego systemu, eksploatację, konserwację, remonty oraz niezbędną rozbudowę sieci dystrybucyjnej. Dla potrzeb przedmiotowej umowy operatorem systemu dystrybucyjnego miała być (...) Spółka z o.o. z siedzibą w G.. Obowiązkiem odbiorcy było terminowe regulowanie należności związanych z realizacją umowy kompleksowej oraz zapewnienie upoważnionym przedstawicielom operatora dostępu do gazomierza, instalacji gazowej i odbiorników gazowych, umożliwienie zdemontowania i wydania zainstalowanego u niego gazomierza w przypadku wstrzymania dostarczania paliwa gazowego oraz wygaśnięcia lub rozwiązania umowy z jakichkolwiek przyczyn.
Rozwiązanie umowy mogło nastąpić mogło za wypowiedzeniem z zachowaniem 30 dniowego terminu wypowiedzenia. W przypadku gdyby odbiorca zwlekał z zapłatą co najmniej miesiąc po upływie terminu płatności, pomimo uprzedniego powiadomienia go na piśmie o zamiarze wypowiedzenia umowy i wyznaczeniu dodatkowego dwutygodniowego terminu do zapłaty zaległych i bieżących należności, sprzedawca mógł rozwiązać umowę z zachowaniem 7 dniowego okresu wypowiedzenia.
W marcu 2012 roku (...) S.A. wystawiło A. Z. fakturę za dostarczany gaz na kwotę 1931,10 zł. Pozwany nie zapłacił i wezwaniem z dnia 17 kwietnia 2012 roku sprzedawca wyznaczył mu dodatkowy dwutygodniowy termin płatności i poinformował o zamiarze wypowiedzenia umowy. A. Z. nie zapłacił tej kwoty i pismem z 8 czerwca 2012 roku (...) S.A. wypowiedziało umowę kompleksową dostarczania paliwa gazowego z zachowaniem siedmiodniowego terminu wypowiedzenia, licząc od dnia następnego po dniu, w którym doręczono oświadczenie. A. Z. pismo odebrał 11 czerwca 2012 roku.
Właścicielem gazomierza zamontowanego w mieszkaniu zajmowanym przez pozwanego w M. przy ul. (...) jest (...) Spółka (...). Pismem z dnia 20 lipca 2012 roku powódka skierowała do pozwanego ostateczne wezwanie do wydania gazomierza nr (...). A. Z. nie wydał gazomierza.
Sąd pierwszej instancji podkreślał, że istotne dla rozstrzygnięcia było to kto jest właścicielem rzeczy oraz czy osoba nią władająca ma do tego jakiekolwiek prawo. Brak zapłaty za dostarczony gaz był podstawą rozwiązania umowy na dostarczanie paliwa gazowego. Trudna sytuacja finansowa pozwanego i jego rodziny nie uzasadniała braku płatności. Ponadto powód nie był stroną umowy, gdyż pozwany zawarł ją ze sprzedawcą (...) S.A., z którym to powoda łączyła umowa na usługę dystrybucji paliwa gazowego do lokalu pozwanego. Umowa dostarczania paliwa gazowego została rozwiązana, albowiem pozwany, pomimo wyznaczenia dodatkowego dwutygodniowego terminu nie uregulował zaległości.
Jednocześnie zobowiązał się, że umożliwi zdemontowanie i wyda zainstalowany u niego gazomierz upoważnionym przedstawicielom operatora, czyli powoda, w przypadku wygaśnięcia lub rozwiązania z jakiejkolwiek przyczyny umowy kompleksowej.
Podstawowym uprawnieniem wynikającym z prawa własności jest prawo do korzystania z rzeczy z wyłączeniem innych osób. Ochronie tego prawa służy powództwo windykacyjne oparte na art. 222 k.c., zgodnie z którym właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą. Pozwany wnosząc o oddalenie powództwa winien wykazać, że dysponuje tytułem prawnym do władania gazomierzem, ale tego nie uczynił i uczynić nie mógł.
Apelację od opisanego wyroku złożył A. Z. domagając się jego uchylenia w części rozstrzygającej o uwzględnieniu powództwa (w rzeczywistości raczej zmiany i oddalenia powództwa – przyp. wł.). Argumentował skarżący, że wypowiedzenie umowy było bezskuteczne. Sąd pierwszej instancji oparł się na piśmie z dnia 8 czerwca 2012 roku, w którym złożono oświadczenie o wypowiedzeniu umowy numer (...) z dnia 31 grudnia 2010 roku. Umowa będąca przedmiotem postępowania zawarta została w dniu 30 grudnia 2009 roku i nosiła numer (...).
Powodowa Spółka wniosła o oddalenie apelacji.
Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje
Apelacja A. Z. okazała się trafna, zasadniczo z powodu okoliczności ujawnionych przez pozwanego w toku postępowania apelacyjnego, które czyniły chybionymi ustalenia odnośnie rozwiązania umowy numer (...) z dnia 30 grudnia 2009 roku o dostarczanie paliwa gazowego. Tym samym nie powstał po stronie pozwanego obowiązek z punktu III.1.3 ogólnych warunków umowy kompleksowej dostarczania paliwa gazowego, to jest powinność umożliwienia zdemontowania i wydania gazomierza upoważnionym przedstawicielom operatora, a przeciwnie – mógł on przeciwstawić żądaniu (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. zarzut działania wbrew obowiązkom operatora systemu dystrybucyjnego.
Sąd odwoławczy ustala, że A. Z. związany był z (...) Spółką Akcyjną w W. (dalej Spółka) umową kompleksową dostarczania paliwa gazowego numer (...) zawartą w dniu 30 grudnia 2009 roku. Upoważniała ona pozwanego do poboru gazu w mieszkaniu numer (...) przy ulicy (...) w M.. Tam też znajduje się sporny gazomierz. Tymczasem w piśmie datowanym na 8 czerwca 2012 roku zawarto oświadczenie o wypowiedzeniu umowy numer (...) z dnia 31 grudnia 2010 roku (dowód: umowa i oświadczenie o wypowiedzeniu karty 13 i 14). Spółka uznała to wypowiedzenie za bezskuteczne i stanowisko swoje przedstawiła w piśmie z dnia 21 grudnia 2012 roku.
Jednocześnie złożono pozwanemu „ poprawne ” oświadczenie o wypowiedzeniu umowy numer (...), także datowane na 21 grudnia 2012 roku. Korzystając z zawartego tam oświadczenia o odwołaniu wypowiedzenia umowy pod warunkiem zawieszającym - zapłaty zaległych należności w wysokości 1.310,26 zł w terminie siedmiu dni, A. Z. dokonał w dniu 3 stycznia 2013 roku przelewu na rachunek Spółki kwoty 1.341,04 zł. W marcu 2013 roku Spółka doręczyła pozwanemu faktury „ za rok umowny od 1 kwietnia 2012 roku do 31 marca 2013 roku ” oraz prognozę na „ rok umowny od 1 kwietnia 2013 roku do 31 marca 2014 roku ” (dowody – pisma Spółki z 21 grudnia 2012 roku, potwierdzenie przelewu i faktury dołączone do akt w toku rozprawy apelacyjnej).
W świetle poczynionych wyżej ustaleń za wykazane uznać można, że Spółkę i (...) nadal łączy umowa numer (...) z dnia 30 grudnia 2009 roku o dostarczanie paliwa gazowego, a podstawą rozliczania jest pobór paliwa na podstawie wskazań gazomierza, którego wydania domaga się (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G.. Żądanie to byłoby zasadne w przypadku rozwiązania umowy na skutek jej skutecznego wypowiedzenia. Tymczasem oświadczenie tej treści zawarte w piśmie z 8 czerwca 2012 roku nie identyfikowało należycie umowy, która podlegać miała rozwiązaniu. Można było prowadzić postępowanie w kierunku ustalenia rzeczywistego rozumienia przez strony treści tego oświadczenia, w sposób właściwy dla dyrektywy z art. 65 § 2 k.c. (oświadczenie woli mające adresata wykłada się tak jak umowę). Rzecz jednak w tym, że w mniemaniu strony, od której oświadczenie pochodziło, było ono bezskuteczne. Oświadczenie o wypowiedzeniu zawarte w piśmie z 21 grudnia 2012 roku zniweczył pozwany dokonując zapłaty. Spółka także stoi na gruncie związania umową skoro prowadzi rozliczenia dokumentowane fakturami o treści adekwatnej do przedmiotu kontraktu.
W konsekwencji powództwo o wydanie było bezzasadne. Żądanie skonstruowano zresztą wadliwie, w sposób uniemożliwiający w zasadzie jego skuteczne egzekwowanie. Nie określono cech indywidualnych windykowanej rzeczy ani miejsca gdzie nastąpić ma wydanie.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 386 § 1 k.p.c., orzeczono jak w sentencji.
Na podstawie art. 98 §§ 1 i 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. zasądzono pozwanemu, który wygrał w drugiej instancji w całości, poniesione koszty postępowania apelacyjnego.