Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 listopada 2015r. Sąd Rejonowy w Jarocinie stwierdził, ze spadek po J. G. zmarłej dnia 16 października 2008 r. w Z. ostatnio stale zamieszkałej w Z. na podstawie ustawy nabyli: córka B. B. (1), córka M. i J., w /4 części. wnuk S. H., syn M. i J., wnuczka A. H., córka M. i J., wnuczka K. H., córka M. i J., wnuczka E. H., córka M. i J., każde z nich w 1/8 części, kosztami postępowania obciążył wnioskodawczynię w zakresie przez nią poniesionym, a ponadto nakazał ściągnąć od mej na rzecz Skarbu Państwa (Sąd Rejonowy w Jarocinie) kwotę 1214,86 zł tytułem poniesionych kosztów opinii biegłego.
Apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w Jarocinie z dnia 10 listopada 2015 roku wniosła uczestniczka postepowania K. H. zaskarżając postanowienie w całości. Podnosząc, że miała zamiar zgłosić zamiar uznania niegodności dziedziczenia wnioskodawczyni oraz, że Sąd I instancji nie zawiesił postepowania w sprawie, tak aby mogła złożyć pozew o uznanie za niegodnego dziedziczenia, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na apelację uczestniczki postepowania, wnioskodawczyni B. B. (2) wniosła o jej oddalenie.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje.
Apelacja uczestniczki postępowania K. H. nie zasługuje na uwzględnienie.
Podniesiony w apelacji zarzut naruszenia prawa procesowego polegający na nie zawieszeniu postępowania do czasu rozstrzygnięcia w przedmiocie niegodności dziedziczenia jednego ze spadkobierców ustawowych, nie jest uzasadniony jak również, nie jest uzasadniony zarzut naruszenia prawa materialnego, przez ustalenie niewłaściwego kręgu spadkobierców po zmarłej J. G..
Sąd Okręgowy w całości aprobuje ustalenia faktyczne dokonane w sprawie przez Sąd Rejonowy, bowiem ich treść jest niesprzeczna z wynikami postępowania dowodowego opartego na wszechstronnej ocenie zgromadzonych dowodów nie mającej cech dowolności. W konsekwencji przyjmuje ich wynik do dalszych rozważań nad podstawą materialną rozstrzygnięcia.
W takiej sytuacji gdy sąd odwoławczy orzeka na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w pierwszej instancji i aprobuje dotychczasowe ustalenia, nie musi ich powtarzać (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2007 r., II CSK 18/07, Lex nr 966804; orzeczenie Sadu Najwyższego z dnia 13 grudnia 1935 r., C III 680/34. Zb. Urz. 1936, poz. 379, z dnia 14 lutego 1938 r.., C II 21172/37, Przegląd Sądowy 1938, poz. 380 i z dnia 19 listopada 1998 r., III CKN 792/98, OSNC 1999, nr 4, poz. 83; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 marca 2006 r., I CSK 147/05).
W świetle podniesionego zarzutu należy stwierdzić, że nie doszło do uchybienia obowiązkowi badania, kto jest spadkobiercą, co wyraźnie wynika z art. 670 k.p.c.
W orzecznictwie SN, jak i literaturze, dominuje pogląd o wyłączności drogi procesu jako trybu stwierdzania niegodności dziedziczenia. Oznacza to, że sąd nie może dokonać takiego ustalenia w trybie nieprocesowym. Przedstawiony pogląd znalazł potwierdzenie w uchwale składu 7 sędziów SN z 26 lutego 1968 r., III CZP 101/67 (OSNCP 1968, nr 12, poz. 203). Dopiero rozstrzygnięcie tej kwestii w procesie umożliwi sądowi spadku prawidłowe ustalenie kręgu spadkobierców. W takiej sytuacji, tylko uprzednie wszczęcie postepowania w tej sprawie spowoduje konieczność zawieszenia postępowania na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. (por. uchwały SN: z 6 czerwca 1967 r., III CZP 44/67, OSPiKA 1967, nr 11, poz. 258; z 10 maja 1967 r., III CZP 31/67, OSPiKA 1967, nr 11, poz. 258, z glosami J. Gwiazdomorskiego i B. Dobrzańskiego, PiP 1969, nr 2, s. 376).
Z przebiegu postępowania przed Sądem I instancji nie wynika, aby apelująca przed zamknięciem rozprawy wystąpiła ze stosownym powództwem, zawiadamiając o tym sąd spadku. Zatem z tej to przyczyny brak było podstaw do zawieszenia postępowania w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku.
Nie doszło również do naruszenia prawa materialnego art. 928 §2 k.c., który nakazuje uznanie spadkobiercy uznanego za niegodnego dziedziczenia, jakby nie dożył otwarcia spadku. W chwili zamknięcia rozprawy przed sądem I instancji nie istniał taki stan rzeczy, który ze względu na uznanie wnioskodawczyni za niegodną dziedziczenia, prowadziłby do uwzględnienia skutków normy wyrażonej w art. 928 §2 k.c.
Gołosłowne są twierdzenia apelującej, jakoby sąd meritii uniemożliwił jej wniesienie takiego powództwa przez odmowę odroczenia z tej samej przyczyny rozprawy poprzedzającej stanowcze rozstrzygnięcie sprawy. Wyrażony ewentualny zamiar wniesienia powództwa nie jest podstawą do odroczeniem rozprawy, a ponadto twierdzeniu takiemu zgłoszenia przeczy fakt, że możliwość wniesienia takiego powództwa istniała przez cały tok postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, a co najmniej od daty doręczenia apelującej odpisu wniosku w tej sprawie, tj od dnia 5 lutego 2015r. aż do zamknięcia rozprawy przed sadem odwoławczym, z czego skarżąca, mając świadomość takiego zamiaru, z tego nie skorzystała.
Z uwagi na powyższe Sąd Okręgowy nie podzielił zarzutów oraz wniosków apelacji i na mocy art. 385 w zw. z art. 13 §2 k.p.c. orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania apelacyjnego orzekł na podstawie art. 520 §3 k.p.c. oraz art. 98 § k.p.c., art. 108 §1 w zw. z art. 13 §2 k.p.c.
SSR del. Anna Kruk SSO Wojciech Vogt SSO Janusz Roszewski