Uzasadnienie
Powód E. K. wystąpił przeciwko Z. K. (1) o zapłatę kwoty 53.333 zł tytułem zachowku po matce H. K..
Pozwana zakwestionowała wysokość zachowku i wniosła o zastosowanie art. 5 k.c. przez odpowiednie obniżenie wysokości zachowku.
Sąd Rejonowy w Kaliszu wyrokiem z dnia 7 marca 2014 r. zasądził od pozwanej Z. K. (1) na rzecz powoda E. K. kwotę 35.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 12 lutego 2013 r. do dnia zapłaty. W pozostały zakresie powództwo oddalił i orzekł o kosztach postępowania. Rozstrzygnięcie swoje oparł na następujących ustaleniach:
H. K. zmarła 10 września 2012 r. w K. i tam ostatnio stale zamieszkiwała. Spadek po niej na podstawie testamentu notarialnego z dnia 15 czerwca 2004 r. nabyła wnuczka Z. K. (1) w całości.
Powód jest synem spadkodawczyni. W skład spadku po jego matce wchodzi nieruchomość położona przy ul. (...) w K. o wartości 160.000 zł. Pozwana nie zamieszkuje na tej nieruchomości. Mieszka w domu swoich rodziców. Jest także właścicielką niezabudowanej nieruchomości położonej w S.. Pozwana jest całkowicie niezdolna do pracy, utrzymuje się z renty socjalnej.
Powód ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności. Z jednej trzeciej wartości spadku należą mu się dwie trzecie wartości, czyli kwota 35.000 zł.
Żądanie nie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Apelację do powyższego rozstrzygnięcia złożyła pozwana Z. K. (1). Zarzuciła naruszenie prawa materialnego – art. 5 k.c. przez jego niezastosowanie mimo, że Sąd ustalił, że pozwana jest osobą schorowaną osiągająca niewielki dochód z renty socjalnej. Zarzuciła również naruszenie przepisów dotyczących zwrotu kosztów zastępstwa prawnego udzielonego z urzędu.
Zażalenie na rozstrzygnięcie o kosztach wniósł również powód.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje
Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił wysokość zachowku należnego powodowi. Nie miał też żadnych podstaw do obniżania wysokości zachowku z uwagi zasady współżycia społecznego.
Jest poza sporem, że pozwana jest osoba chorą i utrzymuje się z niewielkiej renty socjalnej. Sąd Rejonowy jednak słusznie podkreślił, że pozwana jest właścicielka dwóch nieruchomości – zabudowanej będącej przedmiotem spadku po H. K. oraz ½ części niezabudowanej nieruchomości - działki położonej w S.. Żadna z tych działek nie stanowi działki siedliskowej pozwanej i nie stanowi jej centrum życia. Jest więc ona w stanie zaspokoić roszczenie zachowkowi powoda w pełnej wysokości.
Z powyższego wynika, że Sąd Rejonowy nie naruszył prawa materialnego i jego rozstrzygnięcie pozostaje w zgodzie z art. 5 k.c.
Sąd natomiast nieprawidłowo ustalił koszty należne pełnomocnikom z urzędu. Wysokość tych kosztów zależy w niniejszej sprawie od wartości przedmiotu sporu, która w niniejszej sprawie wynosiła 53.333 zł (§ 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.). Przy tej wartości przedmiotu sporu minimalna stawka wynosi 3.600 zł. Zażalenia stron SA więc zasadne i należało orzec o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu zgodnie ze wskazanymi przepisami.
Mając powyższe na uwadze należało, zgodnie z art. 385 i 386 k.p.c. orzec jak w sentencji.