Uzasadnienie
Decyzją z dnia 03.07.2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w O. odmówił H. F. przyznania emerytury w obniżonym wieku, gdyż nie udowodnił co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Nie zaliczono przy tym do pracy w szczególnych warunkach zatrudnienia w okresie od 01.03.1972 r. do 31.12.1998 r., gdyż przedstawione na tę okoliczność świadectwo pracy w szczególnych warunkach nie odpowiada wymogom formalnym.
Odwołanie od tej decyzji wniósł do Sądu H. F. i powołując się na zeznania świadków domagał się przyznania emerytury w związku z wykonywaniem pracy w szczególnych warunkach na stanowisku palacza w (...). Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania.
Sąd ustalił co następuje
H. F., urodzony w dniu (...), z wykształceniem podstawowym, z dniem 01.03.1972 r. podjął pracę w (...) (Zakład w K.) na stanowisku pomocnika palacza. W aktach osobowych odwołującego się znajdują się zaświadczenia kwalifikacyjne w zakresie eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych: z dnia 17.06.1972 r. co do stanowiska pomocnika palacza na kotły parowe o ciśnieniu do 0,7 kg/cm². (k 10 akt osobowych), z dnia 03.08.1980 r. – w zakresie kotłów parowych wodnych do 20 atmosfer (k 31 a. o.) oraz z 23.01.1981 r. – w zakresie takich kotłów i innych urządzeń energetycznych (k 33 a.o.) i kolejne podobne, odnawialne co 5 lat. Z kart kwalifikacyjnych pracownika wynika, że odwołujący się pracował na stanowisku palacza co najmniej od 01.08.1975 r., kiedy to przyznano mu stawkę palacza, o co wnioskował powołując się na to, że faktycznie wykonuje czynności pomocnika i palacza (k 22 i 23 akt os.)
W umowie o pracę z dnia 01.09.1986 r. powierzono mu obowiązki maszynisty kotła (k 39 a.o.), podobnie w umowie z dnia 01.11.1995 r., natomiast w umowie z dnia 01.09.1997 r. – ponownie stanowisko palacza (k 77a.o.). Dopiero w piśmie z dnia 30.07.1999 r. odwołujący się zwrócił się o przeniesienie go ze stanowiska palacza na stanowisko pakowacza mebli (k 92 a.o.).
Praca palacza polegała nie tylko na ręcznym dosypywaniu opału i usuwaniu pozostałości po wypaleniu, ale głównie na obserwowaniu wskaźników wody, ciśnienia i temperatury na kotle oraz na odpowiednim reagowaniu na zmiany wskaźników, dlatego wymagała posiadania odpowiednich uprawnień kwalifikacyjnych.
Zakład meblowy w K., w którym pracował odwołujący się, należał organizacyjnie do (...). Na wyposażeniu kotłowni były dwa kotły (...) i jeden (...). Wszystkie trzy były kotłami typu przemysłowego, opalane miałem służyły do produkcji pary wodnej na potrzeby produkcyjne oraz grzewcze. Kotły (...) wywarzały parę do 5 atmosfer, a E. miał podwójną moc. Opał do kotłów dosypywany był ręcznie i ręcznie oczyszczano go z pozostałości – szlaki i sadzy. Kotłownia jak i zakład pracowała w ruchu ciągłym, na każdej ze zmian pracował palacz i pomocnik obaj wykonywali podobną pracę. Taką samą pracę odwołujący się wykonywał również na stanowisku określanym przez pracodawcę jako maszynista kotła.
H. F. pracował stale i w pełnym wymiarze czasu przy obsłudze tych kotłów nie tylko w sezonie grzewczym, gdyż ze względów technologicznych para i ciepło potrzebne było w zakładzie przez cały rok (dowód – zeznania świadków H. D. i A. K. (1) oraz odwołującego się – k 13v i nagranie z rozprawy 23.10.2013 r.).
Sąd zważył co następuje
Zgodnie z art.184 ust.1 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. Nr 162 poz. 1118) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31.12.1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art.32-34, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (01.01.1999 r.) osiągnęli:
- 1. okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymagany w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzna oraz 2. okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.27.
Stosownie do treści ust. 2 emerytura ta przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do OFE oraz rozwiązania stosunku pracy w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem.
Stosownie do treści art. 32 cyt. ustawy ubezpieczeni będący pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnieni w szczególnych warunkach przez co najmniej przez 15 lat, nabywali prawo do emerytury w wieku obniżonym o 5 lat od podstawowego o ile udowodnili łączny staż ubezpieczeniowy określony w art. 27 cyt. ustawy wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Stosownie do ust. 4 tego przepisu wiek emerytalny, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługiwało prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych tj. rozporządzenia Rady Ministrów z 07.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 poz.43 ze zmianami).
Paragraf 2 powyższego rozporządzenia stanowi, że okresami prac uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach wykonywana była stale i w pełnym wymiarze czasu obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy te stwierdza zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji w świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Dokument ten podlega kontroli organu rentowego, a w razie odmownej decyzji ZUS okoliczności dotyczące wykonywania pracy w szczególnych warunkach mogą być wykazywane przed sądem rozpoznającym odwołanie wszelkimi środkami dowodowymi. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że przy ocenie wykonywania pracy w szczególnych warunkach decydującym czynnikiem jest nie formalna nazwa stanowiska, ale rodzaj faktycznie wykonywanej pracy.
W niniejszej sprawie obecnie już nieistniejący zakład pracy, po zmianach organizacyjnych noszący nazwę (...) s. z o.o. w upadłości, wydał H. F. w dniu 30.04.2003 r. świadectwo pracy w szczególnych warunkach stwierdzające, że w okresie od 01.03.1972 r. do 31.07.1999 r. stale i w pełnym wymiarze wykonywał pracę na stanowisku palacza, a od 01.04.2001 r. do 30.04.2003 r. – na stanowisku lakiernika wymienionym w zarządzeniu Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego nr 7 z 07.07.1987 r. wykaz A dział XIV poz. 1 / 2 pkt.1/17.
Wspomniany wyżej wykaz A stanowisk, na których praca jest uznawana jako praca w szczególnych warunkach, przewiduje w dziale XIV pod pozycją 1: prace nie zautomatyzowane palaczy i rusztowych kotłów parowych lub wodnych typu przemysłowego.
Jest faktem znanym sądowi, z racji rozpoznawania podobnych spraw, że za piece typu przemysłowego uważa się kotły parowe lub wodne odpowiadające Polskiej Normie PN-70/H – 83136, przeznaczone do wytwarzania pary lub podgrzewania wody, których moc przekracza 1 MW, przy czym na kotłach wodnych temperatura wody na wylocie przekracza 115 ⁰C, a w kotłach parowych ciśnienie pary przekracza 70 Kpa.
W ocenie Sądu materiał zgromadzony w sprawie w postaci zeznań świadków H. D. i A. K. (1), osób pracujących z odwołującym się na takich samych stanowiskach, czyli dobrze zorientowanych w funkcjonowania kotłowni zakładowej, jest przekonującym potwierdzeniem danych podanych przez pracodawcę w świadectwie pracy z dnia 30.04.2003 r. dane te są zresztą spójne z danymi w aktach osobowych.
W tym stanie rzeczy odwołujący się pracując jako palacz przez wymagany okres co najmniej 15 lat wykonywał stale i w pełnym wymiarze pracę w szczególnych warunkach na stanowisku wymienionym w wykazie A, w dziale XIV pkt1 wykazu stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 04.02.1985 r.
H. F. legitymuje się stażem ogólnym pracy w wymiarze 26 lat, 10 miesięcy i 3 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Wiek emerytalny 60 lat ukończył w dniu (...). Nie jest członkiem OFE. Wniosek o emeryturę złożył w dniu 10.06.2013 r. Świadczenie emerytalne przysługuje mu zatem od dnia spełnienia ostatniego warunku, czyli od ukończenia wieku 60 lat.
Sąd zmienił więc zaskarżoną decyzję i zgodnie z art. 477¹⁴§ 2 k.p.c. orzeczono jak w wyroku.