Uzasadnienie
Decyzją z dnia 26 października 2023 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w A.., stwierdził, iż V. T., jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek (...) Spółka z o.o., podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu, to jest emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu w okresie od 12 sierpnia 2017 roku do 31 maja 2018 roku, przy czym podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe oraz wypadkowe wynosi:
- a) w sierpniu 2017 roku – 0 zł; b) w wrześniu 2017 roku – 2 268 zł; c) w październiku 2017 roku – 1296 zł; d) w listopadzie 2017 roku – 1 782 zł; e) w grudniu 2017 roku – 5 832 zł.;
- f) w styczniu 2018 roku – 0zł;
- g) w lutym 2018 roku – 3 024zł;
- h) w marcu 2018 roku – 2 688 zł; i) w kwietniu 2018 roku – 2 800 zł; j) w maju 2018 roku – 2 668 zł; k) w czerwcu 2018 roku – 3024 zł.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł płatnik składek (...) Sp. z o.o., wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i ustalenie, iż V. T. w miesiącach wskazanych w zaskarżonej decyzji z 26 października 2023 roku nie podlega ubezpieczeniu społecznemu z tytułu zawartej umowy zlecenia, gdyż w tym okresie podlegał on ubezpieczeniu z tytułu pozostawania w stosunku pracy.
Organ rentowy, w odpowiedzi na odwołanie, wniósł o jego oddalenie.
Ubezpieczony V. T. z tytułu zawartej umowy zlecenia z (...) Sp. z o.o. został zgłoszony do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego od 12 sierpnia 2017 roku do dnia 31 maja 2018 roku. Jednocześnie w okresie wykonywania tej umowy posiadał on inny tytuł ubezpieczenia społecznego z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę u innego płatnika składek przy czym w okresie od 1 sierpnia 2017 roku do 31 maja 2018 roku, z tytułu powyższej umowy o pracę nie osiągnął minimalnego wynagrodzenia.
(dowód – pismo ZUS z 13 grudnia 2023 roku – k. 17 akt sądowych)
Powyższy stan faktyczny jest niesporny i nie był kwestionowany przez strony.
Sąd Okręgowy zważył co następuje
Odwołanie płatnika składek nie jest zasadne.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 i art. 12 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z 13 października 1998 roku (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1230 t.j.) osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy oświadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu.
Z mocy art. 13 pkt 2 ustawy zleceniobiorcy podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy.
Zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 i 3 ww. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe zleceniobiorców stanowi przychód, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy oświadczenie usług, jeżeli w umowie oświadczenie usług określono odpłatność za jej wykonanie kwotowo, w kwotowej stawce godzinowej lub akordowej albo prowizyjnie. Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie wypadkowe stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 20 ust. 1 ww. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Podstawą wymiaru składek jest przychód faktycznie otrzymany lub pozostawiony do dyspozycji.
Natomiast zgodnie z treścią art. 81 ust. 1, 5, 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 roku poz. 2561 t.j.) do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne osób zatrudnionych na podstawie umowy oświadczenie usług, stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe tych osób, bez stosowania ograniczeń o których mowa w art. 19 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
W przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 ww. ustawy o świadczeniach z opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie (art. 82 ust. 1 ww. ustawy o świadczeniach z opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych). Zgodnie z treścią art. 85 ust. 4. ww. ustawy o świadczeniach z opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia składkę jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i odprowadza zamawiający, z zastrzeżeniem art. 86 ust. 1 pkt 13a.
Należy też wskazać, iż jeżeli jedna osoba wykonuje kilka rodzajów działalności, z którymi wiąże się obowiązek ubezpieczenia społecznego mamy do czynienia ze zbiegiem tytułów do ubezpieczenia uregulowanym w art. 9 ww. ustawy. W takich sytuacjach ustawodawca z reguły wskazuje, który z tytułów ma pierwszeństwo, czyli z którego z tych tytułów podlega się ubezpieczeniu z wyłączeniem obowiązku pozostałych tytułów. Zbieg obowiązku ubezpieczenia dotyczy tylko obowiązku ubezpieczenia emerytalnego i rentowego. Oba te ryzyka mają bowiem charakter ogólny, niezależny od konkretnego tytułu do ubezpieczenia. Ubezpieczonemu wystarczy zatem posiadanie jednego tytułu do ubezpieczenia, aby dane ryzyko było chronione. Ustawodawca w art. 9 ww. ustawy podzielił tytuły do ubezpieczenia na dwie grupy: na te które bezwzględnie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia i nie mogą być z niego zwolnione (np. stosunek pracy) i pozostałe tytuły, które mogą być zwolnione z tego obowiązku.
Jeżeli zbiegają się ze sobą tytuły „bezwzględne” obowiązek ubezpieczenia dotyczy każdego z nich, natomiast jeżeli zbieg dotyczy tytułu "bezwzględnego" z tytułem „ogólnym” obowiązkiem ubezpieczenia jest tylko tytuł „bezwzględny”. Wyjątek od tej reguły wynika z art. 9 ust. 1a ww. ustawy zgodnie z treścią którego ubezpieczeni wymienieni w ust. 1 (m.in. pracownicy), których podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy w przeliczeniu na okres miesiąca jest niższa od określonej w art. 18 ust. 4 pkt 5a, podlegają również obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów, z zastrzeżeniem ust. 1b i art. 16 ust. 10a.
Natomiast zgodnie z art. 9 ust. 2c cytowanej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych osoba, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4, której podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w danym miesiącu jest niższa od określonej w art. 18 ust. 4 pkt 5a, spełniająca warunki do objęcia obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z innych tytułów podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym również z innych tytułów. Zasady tej nie stosuje się, jeżeli łączna podstawa wymiaru składek z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4, lub z innych tytułów osiąga kwotę określoną w art. 18 ust. 4 pkt 5a.
Zatem reguła ta nie ma zastosowania do zbiegu stosunku pracy z wykonywaniem umowy zlecenia w przypadku tych ubezpieczonych, których podstawa wymiaru składki z tytułu np. umowy o pracę jest niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę (ustalonego na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 roku o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. Nr 200, poz. 1679). Osoby te podlegają obowiązkowi ubezpieczenia z posiadanych tytułów ogólnych (np. z umowy zlecenia) ex lege. Dochodzi więc do rozszerzenia obowiązku ubezpieczenia.
W wyroku Sadu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 24 kwietnia 2013 roku (III AUa 110/13, Lex nr. 1315012), podkreślono iż „Zgodnie z art. 9 ust. 1 i 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, jednocześnie wykonująca umowę zlecenia zawartą z innym podmiotem niż własny pracodawca i nie wykonująca na jego rzecz, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym z tytułu pozostawania w stosunku pracy, natomiast z tytułu wykonywanej umowy zlecenia, ubezpieczenia emerytalne i rentowe mają dla niej charakter dobrowolny, jeżeli podstawa wymiaru składek ze stosunku pracy w przeliczeniu na okres miesiąca wynosi, co najmniej tyle, ile minimalne wynagrodzenie za pracę. Jeżeli podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy w przeliczeniu na okres miesiąca jest niższa od minimalnego wynagrodzenia, osoba ta podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym również z tytułu zlecenia.”.
Podobny pogląd wyraził Sąd Apelacyjny w Lublinie w wyroku z dnia 7 listopada 2012 roku (III AUa 718/12, Lex nr 1237310) gdzie podkreślono, iż „Warunkiem podlegania jedynie ubezpieczeniu pracowniczemu, w myśl art. 9 ust. 1a ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 z późn. zm.) jest podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy nie niższa od minimalnego wynagrodzenia.
Również w wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 23 listopada 2017 roku (III AUa 700/17, Lex nr 2427765) podkreślono, iż „Ubezpieczeni wymienieni w art. 9 ust. 1 u.s.u.s., których podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy w przeliczeniu na okres miesiąca jest niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów niż wskazanych w tym przepisie. W przeciwnym wypadku, gdy podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne pracownika jest niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia i jednocześnie osoba ta ma inny tytuł do ubezpieczeń, to obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlega z obu tych tytułów.”.
Natomiast w postanowieniu Sądu Najwyższego z 13 kwietnia 2010 r. (I UK 44/10, Legalis) podkreślono, iż „ Art. 9 ust. 1a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 z późn. zm.) jest gramatycznie i pragmatycznie jasny. Chodzi w nim tylko o odstępstwo od podstawowego ubezpieczenia, w tym przypadku z tytułu pracowniczego zatrudnienia, gdy podstawa wymiaru składek z tego zatrudnienia jest niższa od minimalnego wynagrodzenia. Wówczas ubezpieczeni podlegają również obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów. Przepis ten działa samodzielnie, choć za podstawę odniesienia ma przepis art. 9 ust. 1.”.
Podzielając wyżej wymienione stanowisko judykatury to skoro V. T. w okresie od 12 sierpnia 2017 roku do 31 maja 2018 roku z tytułu zawartej umowy o pracę z innym płatnikiem składek nie osiągnął minimalnego wynagrodzenia, to z tytułu zawartej umowy zlecenia z płatnikiem składek (...) Spółka z o.o. w tym okresie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu i dlatego w zakresie uznania w zaskarżonej decyzji organu rentowego z dnia 26 października 2023 roku, iż V. T. podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu to należy stwierdzić, iż w tym zakresie decyzja organu rentowego jest prawidłowa, a zatem odwołanie (...) Spółka z o.o. od powyższej decyzji jako niezasadne zgodnie z art. 477¹⁴ § 1 Kodeksu postępowania cywilnego podlegało oddaleniu.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z § 9 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 t.j.).
Sędzia Stanisław Pilarczyk