Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Kielcach ustanowił dla częściowo ubezwłasnowolnionego G. A., kuratora w osobie jego żony I. A.. W uzasadnieniu takiego rozstrzygnięcia wskazał, że stosownie do treści art. 176 kr i o w zw. z art. 178 par. 2 kr i o, wzgląd na dobro ubezwłasnowolnionego przemawiał za tym, by kuratorem była jego żona, która zgodziła się na pełnienie tej funkcji.
Tej treści rozstrzygnięcia nie zaakceptowała I. A.. W wywiedzionej apelacji, zarzuciła, że zgodziła się być kuratorem G. A. pod „presją emocjonalną”, dochodząc ostatecznie do wniosku, że nie może go reprezentować, z uwagi na to, że pozostają w separacji faktycznej, mieszkają oddzielnie, zamierza się z mężem rozwieść, nie ma najmniejszych powodów do tego, by pomagać mu i dbać o niego, „nienawidzi” reprezentować jego interesów.
Sąd Okręgowy, zważył co następuje
Apelacja, o ile prowadziła do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, okazała się zasadna.
W pierwszej kolejności należy jednoznacznie stwierdzić, że w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia kierunek rozważań co do kręgu osób, z których należy wyłonić kuratora dla częściowo ubezwłasnowolnionego, jest właściwy. Rację ma Sąd I instancji, wskazując, że stosownie do treści art. 178 par. 2 kr i o do kurateli mają odpowiednie zastosowanie przepisy o opiece. Uzupełniająco należy jedynie wskazać, że z kolei do opieki odpowiednie zastosowanie mają przepisy o opiece nad małoletnim (art. 175 kr i o), a w konsekwencji tego doniosłości nabiera regulacja wynikająca z treści art. 149 par. kr i o. To w kontekście jego par. 1 i 2, Sąd Rejonowy podjął próbę poszukiwania osoby, która mogłaby być kuratorem ubezwłasnowolnionego częściowo uczestnika. Niewątpliwie w tych niespornych realiach faktycznych, osoba jego żony, od strony podmiotowej, co do zasady mogłaby być takim kuratorem.
Natomiast, to co ostatecznie eliminuje trafność takiego wniosku, to brak podstaw, by przyjąć, że takie rozwiązanie będzie właściwe z uwagi na wzgląd na dobro osoby, która miałaby pod taką kuratelą pozostawać. Z perspektywy postępowania apelacyjnego, okazuje się bowiem, że ta zgoda, którą I. A. wyraziła przed Sądem Rejonowym, miała charakter nieprzemyślany, incydentalny, oparty na chwilowym stanie emocjonalnym, pod wpływem przebiegu samego postępowania. Tym samym za tą formalnie wyrażoną akceptacją rozwiązania proponowanego przez Sąd I instancji, nie tylko nie szły żadne realne predyspozycje do reprezentowania kurateli, ale wręcz niechęć do wypełniania takiej roli, mało tego sygnalizowana przez uczestniczkę nienawiść do męża. Jeżeli zważyć na istotę kurateli, a więc to, co wynika z treści art. 181 par. 1 kr i o, to nie można obiektywnie przyjąć, że realną możliwość reprezentacji i zarządu majątkiem ubezwłasnowolnionego, w uwzględnieniu jego dobra ma ten, kto nie chce tego czynić.
Kuratela musi jednak opierać się na akceptacji ze strony kuratora jego obowiązków. Z tym niewątpliwie łączy się zdolność właściwego postrzegania potrzeb osoby pozostającej pod kuratelą. Swego rodzaju „przymus” oparty jedynie na formalnej podstawie, towarzyszące mu dodatkowo brak zaufania oraz konflikt (pomiędzy oboma osobami, o których mowa), pozostaje daleki od gwarancji takiego właściwego pojmowania i wypełniania funkcji kuratora, raz jeszcze podkreślić należy – z pożytkiem dla osoby częściowo ubezwłasnowolnionej. Z tych względów, okazało się, że zaskarżone postanowienie nie ma takich stabilnych podstaw, które uwzględniałyby te kryteria.
Wobec tego, doszło do niewyjaśnienia prawnomaterialnej podstawy przedmiotu, wszczętego z urzędu postępowania o ustanowienie kuratora dla osoby ubezwłasnowolnionej częściowo, także stanowiska uczestniczki. Oznacza to, że Sąd Rejonowy nie wyjaśnił istoty sprawy.
W toku ponownego rozpoznania sprawy, Sąd Rejonowy podejmie działania zmierzające do wyłonienia kandydata na osobę kuratora, uwzględniając te w/w kryteria podmiotowe (w ostateczności z uwzględnieniem odpowiednio art. 149 par. 3 kr i o) oraz przedmiotowe (ze szczególnym uwzględnieniem tego wszystkiego, co będzie stanowiło obiektywne gwarancje predyspozycji do sprawowania kurateli, ze względu na dobro uczestnika identyfikowane przez pryzmat jego faktycznych życiowych potrzeb.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 386 par. 4 kpc, art. 108 par. 2 kpc - w zw. z art. 13 par. 2 kpc orzeczono jak w sentencji.