Uzasadnienie
Decyzją z dnia 13 marca 2013 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. odmówił L. G. przyznania emerytury.
L. G. złożył odwołanie od powyższej decyzji. Zakwestionował w jego treści nie uwzględnienie przez organ rentowy okresu jego pracy w warunkach szczególnych w okresach: od 4 stycznia 1972 roku do 31 października 1995 roku w Zakładach (...) w J. na stanowisku pracza, apretera i bielarza.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. wniósł o oddalenie odwołania. W uzasadnieniu podniesiono, że ubezpieczony udowodnił na dzień 31 grudnia 1998 roku ogółem 26 lat, 10 miesiące i 21 dni okresów składkowych i nieskładkowych. W ramach tego okresu ubezpieczony - w ocenie organu rentowego - nie udowodnił jednak wymaganego przepisami 15 – letniego stażu pracy w warunkach szczególnych, a jedynie 2 lata, 1 miesiąc i 17 dni. Powołano się przy tym na okoliczność, że nie uznano jako okresu pracy w warunkach szczególnych pracy w Zakładach (...) w J. bowiem z treści świadectwa pracy wynika, że praca na stanowisku apretera i bielarza w poszczególnych okresach zatrudnienia nie były wykonywane w pełnym wymiarze czasu pracy.
Nadto w dniu 16 maja 2005 r. wnioskodawcy wydano świadectwo pracy w warunkach szczególnych, wystawione przez (...) S. A gdzie pracodawca stwierdza, że w spornym okresie wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę wyłącznie na stanowisku apretera. Organ rentowy jednocześnie wskazał, że ubezpieczony na dzień wydania decyzji nie ukończył wieku 60 lat.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny
L. G. urodził się w dniu (...).
W okresie od 4 stycznia 1972 roku do 31 grudnia 1995 roku ubezpieczony był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu w Zakładach (...) w J. na stanowiskach pracza, bielarza i apretera.
W dniu 3 listopada 1995 roku były pracodawca wystawił mu świadectwo pracy, w którym potwierdził powyższy okres zatrudnienia jednocześnie wskazując, że w okresie: 1-31 grudnia 1992 roku wykonywał prace na ¼ etatu, 1-31 stycznia 1993 roku na ½ etatu i od 1 lutego 1994 roku do 31 marca 1994 roku na 2/5 etatu.
W dniu 16 maja 2005 roku następca prawny byłego pracodawcy ubezpieczonego wydał mu świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze wskazując, że w okresie od 4 stycznia 1972 roku do 31 października 1995 roku wykonywał on prace apretera Farbiarni na stanowisku apretura wymienioną w wykazie A dziale, VII poz. 4 wykazu stanowiącego załącznik Nr 4 do zarządzenia Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego Nr 7 z dnia 7 lipca 1987 roku w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu przemysłu chemicznego i lekkiego.
Ubezpieczony w dniu 4 stycznia 1972 roku zawarł umowę o pracę na stanowisku pracza pralnicy (...).(k.30 akt osobowych). Z dniem 1 lipca 1972 roku przeszedł na stanowisko suszarkowego (...) (angaż z dnia 14 lipca 1972 roku k. 29 akt osobowych). Od 1 maja 1973 roku rozpoczął pracę apretera na podstawie angażu z dnia 30 kwietnia 1973 roku. W okresie od 27 października 1973 do 13 października 1975 ubezpieczony odbywał zasadniczą służbę wojskową.
Po powrocie z wojska od dnia 15 października 1975 roku objął stanowisko bielarza na Wydziale Farbiarni.(k. 26 akt osobowych) Angażem z dnia 30 lipca 1979 roku pracodawca powierzył mu obowiązki bielarza – apretera. (k. 21 akt osobowych). Od dnia 1 sierpnia 1982 roku ubezpieczony pełnił już obowiązki tylko apretera do samego końca zatrudnienia.(k. 19,14,10,11,12 akt osobowych)
W okresach od 6 maja 1996 roku do 30 kwietnia 1996 roku i od 18 lutego 1997 roku do 31 marca 1998 roku ubezpieczony był zatrudniony nadal u tego samego pracodawcy na stanowisku apretera. Powyższe potwierdzają świadectwa pracy wydane w dniu 30 września 1996 roku i w dniu 31 marca 1998 roku przez ten zakład pracy – będący już w upadłości..
W dniu 4 marca 2013 roku ubezpieczony złożył wniosek o emeryturę.
Ogólny staż ubezpieczeniowy wynosi 26 lat, 10 miesięcy i 21 dni przypadających na dzień 1 stycznia 1999 roku, w tym pracy w szczególnych warunkach - ponad 15 lat.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie akt emerytalnych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K., zeznań ubezpieczonego oraz akt osobowych ubezpieczonego.
Sąd zważył, co następuje
Odwołanie jest zasadne.
Zgodnie z treścią art. 184 ust 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. 2009 r. Nr 153 poz. 1227) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
W ust. 2 wskazano, że emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
Zgodnie z treścią art. 27 tej ustawy ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku przysługuje emerytura, jeżeli spełnili łącznie następujące warunki: 1) osiągnęli wiek emerytalny określony w ust. 2 albo 3; 2) mają okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, z zastrzeżeniem art. 27a. Wiek emerytalny dla kobiet wynosi co najmniej 60 lat. Natomiast wiek emerytalny dla mężczyzn urodzonych w okresie:1) do dnia 31 grudnia 1947 r. wynosi co najmniej 65 lat; 2) od dnia 1 stycznia 1948 r. do dnia 31 marca 1948 r. wynosi co najmniej 65 lat i 1 miesiąc; 3) od dnia 1 kwietnia 1948 r. do dnia 30 czerwca 1948 r. wynosi co najmniej 65 lat i 2 miesiące; 4) od dnia 1 lipca 1948 r. do dnia 30 września 1948 r. wynosi co najmniej 65 lat i 3 miesiące; 5) od dnia 1 października 1948 r. do dnia 31 grudnia 1948 r. wynosi co najmniej 65 lat i 4 miesiące.
W myśl art. 32 ust. 1 cytowanej ustawy, ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2 i 3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 w ust. 2 i 3. Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. 1983 r. Nr 8 poz. 43 z późn. zm.), w myśl których okresami pracy uzasadniającymi prawo do wcześniejszej emerytury są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: 1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn; 2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat wykonywał prace wymienione w wykazie A cyt. rozporządzenia.
Spór w niniejszym postępowaniu dotyczył tego, czy ubezpieczony spełnił przesłanki wymagane do przyznania emerytury na podstawie wskazanej regulacji.
Organ rentowy do stażu pracy w szczególnych warunkach nie uznał okresu zatrudnienia w Zakładach (...) w J. na stanowiskach pracza, bielarza i apretera z uwagi rozbieżność w przedłożonych przez ubezpieczonego świadectwach pracy tj. z uwagi na wskazanie w jednym z dokumentów kilku stanowisk pracy, a w drugim tylko jednego. Organ rentowy podnosił także, że ubezpieczony nie wykonywał pracy w pełnym wymiarze czasu pracy.
Odnosząc się do pracy ubezpieczonego w niepełnym wymiarze czasu pracy to należy wskazać, że w świadectwie pracy wyraźnie zostały wskazane konkretne miesiące tj.: 1-31 grudnia 1992 roku, kiedy wykonywał prace na ¼ etatu, 1-31 stycznia 1993 roku na ½ etatu i od 1 lutego 1994 roku do 31 marca 1994 roku na 2/5 etatu. Słusznym jest zatem twierdzenie organu jedynie w części dotyczącej wyłączenia ze stażu pracy w szczególnych warunkach tylko tych okresów konkretnie wymienionych. Natomiast zdaniem Sądu nie można takiego konkretnego zapisu odnosić do całego okresu zatrudnienia ubezpieczonego. Materiał dowodowy w postaci akt osobowych ubezpieczonego w sposób jasny i wyraźny wskazuje, że ubezpieczony w pozostałym okresie wykonywał pracę stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Sam ubezpieczony nadto wyjaśnił, że nie pełny wymiar czasu pracy we wskazanych okresach wynikał z kłopotów finansowych zakładu.
Odnosząc się natomiast do zakresu wykonywanych prac w spornym, okresie to zdaniem Sądu okres zatrudnienia ubezpieczonego od 4 stycznia 1972 roku do 31 grudnia 1995 roku w Zakładach (...) w J. na stanowiskach pracza, bielarza i apretera (z wyłączeniem okresów pracy w niepełnym wymiarze czasu pracy oraz od 6 maja 1996 roku do 30 kwietnia 1996 roku i od 18 lutego 1997 roku do 31 marca 1998 roku również u tego pracodawcy jedynie będącego już w upadłości na stanowisku apretera winien zostać uwzględniony do stażu pracy w szczególnych warunkach. Analiza akt osobowych w sposób jednoznaczny i precyzyjny wskazuje na przebieg zatrudnienia ubezpieczonego i zakres pełnionych przez niego obowiązków na poszczególnych stanowiskach. Nie ma wątpliwości, w ocenie Sądu, iż na powierzonych stanowiskach ubezpieczony wykonywał prace odpowiadające zajmowanym stanowiskom.
W świetle powyższych dowodów uznać należało, iż ww. okresach ubezpieczony wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu - pracę wskazaną w wykazie A, dział VII, poz. 4 stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. 1983 r. Nr 8 poz. 43 ze zm.) ujętą jako prace przy produkcji i wykańczaniu wyrobów włókienniczych. Natomiast stanowiska, na których wykonywał prace ubezpieczony zostały wyszczególnione w wykazie A, dziale, VII poz. 5 pkt. 19,22 i 24 wykazu stanowiącego załącznik Nr 4 do zarządzenia Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego Nr 7 z dnia 7 lipca 1987 roku w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu przemysłu chemicznego i lekkiego. Gdzie wymieniono prace apretera, bielarza i pracza.
Powyższe zarządzenie wymienia także prace suszarza w pkt. 29. Nadmienić należy, iż w aktach osobowych również znajduje się angaż na stanowisko suszarkowego. Zatem także w okresie pełnienia tych obowiązków ubezpieczony wykonywał prace w szczególnych warunkach.
Ubocznie należy dodać, że także okres służby wojskowej ubezpieczonego winien zostać uwzględniony do stażu pracy w szczególnych warunkach. Sąd bowiem podziela stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 7 października 2010 roku, w sprawie I UK 203/10, gdzie Sąd Najwyższy, powołując się na wyrok z dnia 9 marca 2010 roku, w sprawie I UK 333/09 i z dnia 6 kwietnia 2006 roku, w sprawie III UK 5/06, ponownie podkreślił, że przepisy (powołane powyżej) stanowią, że żołnierzowi zatrudnionemu przed powołaniem do czynnej służby wojskowej w warunkach szczególnych, który po zakończeniu tej służby podjął zatrudnienie w tych samych warunkach czas odbywania służby wojskowej wlicza się do okresu zatrudnienia w zakresie wszelkich uprawnień związanych z zatrudnieniem przed powołaniem do służby wojskowej oraz w zakresie szczególnych uprawnień uzależnionych od wykonywania pracy na określonym stanowisku lub w określonym zawodzie.
Ponieważ w sprawie nie było sporne, że okres odbywania przez ubezpieczonego zasadniczej służby wojskowej przypadał w czasie zatrudnienia na stanowiskach, na których wykonywał on pracę w szczególnych warunkach, to Sąd uznał, iż także okres służby wojskowej winien być doliczony do okresu pracy w warunkach szczególnych.
Reasumując należy wskazać, iż uwzględnienie ww. okresów pracy pozwala stwierdzić, że ubezpieczony na dzień 31 grudnia 1998 roku legitymuje się wymaganym stażem pracy w szczególnych warunkach.
Organ rentowy powoływał się również na nie spełnienie jeszcze jednej przesłanki wskazanej w art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącej ukończenia 60 lat na datę wydania decyzji. Sąd miał tu na względzie normę art. 316 §1 kpc, zgodnie z którym po zamknięciu rozprawy sąd wydaje wyrok, biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy (…). Przez stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy, o którym mowa w art. 316 §1 kpc, rozumieć zaś należy zarówno okoliczności faktyczne sprawy, jak i przepisy prawa (por. tezę 2 wyroku Sądu Najwyższego z dnia 30 lipca 2003 roku II CKN 414/01 LEX nr 137519).
Warto podkreślić, iż ubezpieczony ukończył 60 rok życia w toku postępowania. Skoro, więc wnioskodawca ukończył 60 lat, legitymuje wymaganym przez przepisy stażem pracy, w tym pracy w szczególnych warunkach powyżej - 15 lat, to tym samym spełnia przesłanki, od których zostało uzależnione nabycie prawa do emerytury.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 477¹⁴§ 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł, jak w sentencji wyroku.