Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 7 marca 2018 r. Sąd Rejonowy w Szamotułach w punkcie 1. oddalił powództwo; w punkcie 2. kosztami postępowania obciążył powoda i z tego tytułu zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 1 217 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; w punkcie 3. nakazał ściągnąć od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Szamotułach kwotę 332 zł tytułem zwrotu wydatków wyłożonych tymczasowo przez Skarb Państwa. Sąd Rejonowy w swym uzasadnieniu (k.119 – 127) wyjaśnił, że powództwo było bezzasadne. Zdaniem Sądu powód dokonując zakupu posiadał wiedzę o wadzie samochodu w postaci wycieku płynu z układu chłodzenia.
Wobec tego wskazana wada nie może być podstawą odpowiedzialności pozwanego z tytułu rękojmi. W toku rozprawy nie wykazano zaś, by pojazd miał inną wadę, a dowód z opinii biegłego Sąd Rejonowy uznał za nieprzydatny do poczynienia ustaleń w sprawie. Sprzedawca nie odpowiada bowiem za wszystkie usterki, ale tylko za wady, które istniały w dacie wydania pojazdu.
Apelację od powyższego wyroku wniósł powód, zaskarżając go w całości. Powód zarzucił Sądowi Rejonowemu przede wszystkim naruszenie art. 227 k.p.c. poprzez oddalenie wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego jako nieprzydatnego dla sprawy, podczas gdy okoliczność którą powód zamierzał wykazać tym dowodem była istotna dla sprawy. Nadto powód zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, będący konsekwencją dowolnej i wybiórczej oceny dowodów. W dalszej kolejności powód twierdził, że Sąd Rejonowy naruszył art. 559 k.c., 556² k.c. oraz 557 k.c.
W odpowiedzi na apelację pozwany domagał się jej oddalenia i zasądzenia od powoda zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.
Sąd Okręgowy zważył co następuje
Mając na uwadze treść art. 505⁹ § 1¹ k.p.c. rolą Sądu Okręgowego, w niniejszym postępowaniu, było dokonanie oceny, czy rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego wydane zostało z naruszeniem prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, albo naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie natomiast do dyspozycji art. 505¹³§2 k.p.c., uzasadnienie wyroku Sądu Odwoławczego zawiera jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa, albowiem sąd II instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego.
Apelacja strony powodowej zasługiwała na uwzględnienie w zakresie, w jakim powód domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, wskazując na naruszenie przepisu art. 227 k.p.c., co skutkowało nierozpoznaniem istoty sprawy.
Powód wywiódł swoje roszczenie z art. 560 k.c., podnosząc, że kupiony przez niego od pozwanego w dniu 13 lipca 2016 r. pojazd marki V. (...) miał wadę- zepsuty silnik, którą pozwany zataił przed powodem. Wskazał, że złożył pozwanemu oświadczenie o odstąpieniu od umowy i zażądał zwrotu uiszczonej ceny w kwocie 3.950 zł.
W związku z tak sformułowanym roszczeniem powód zobowiązany był wykazać, że rzecz posiadała wadę w chwili jej kupienia, i że wada tkwiła w samej rzeczy, a także że w terminie wystąpił z roszczeniami wobec sprzedawcy (pozwanego).
W piśmie z dnia 27 lipca 2017 r. powód wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność stwierdzenia wszystkich wad i usterek w pojeździe, w szczególności wad silnika uniemożliwiających ich eksploatację. Sąd Rejonowy na rozprawie w dniu 7 marca 2018 r. wniosek ten oddalił, a jak wynika z uzasadnienia wyroku z uwagi na nieprzydatność tego dowodu dla sprawy. Sąd Rejonowy stwierdził, że zakres odpowiedzialności z tytułu rękojmi przeciwstawia się przeprowadzaniu dowodu na okoliczności zakreślone przez powoda w piśmie z dnia 27 lipca 2017 r.
Zauważyć w związku z tym należy, że powód odstąpił od umowy z uwagi na wadliwy silnik w związku z czym dowód z opinii biegłego należało przeprowadzić na okoliczność wad silnika, nie natomiast na okoliczność wszystkich wad w pojeździe, ponieważ tych powód nie dostrzegł po zakupie pojazdu. W związku z tak zakreślonymi okolicznościami faktycznymi w sprawie konieczne było ustalenie czy silnik był wadliwy, okoliczność ta była istotna w sprawie bo stanowiła przesłankę odpowiedzialności sprzedawcy (pozwanego) z tytułu rękojmi.
W związku z powyższym Sąd Rejonowy odmawiając przeprowadzenia dowodu na fakty mające istotne znaczenie w sprawie, wadliwie oceniając, iż nie mają one takiego charakteru naruszył art. 227 k.p.c. (wyroki Sądu Najwyższego: z 4 listopada 2008 r., II PK 47/08, LEX nr 500202 i z 12 lutego 2009 r., III CSK 272/08, LEX nr 520039 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z 15 lutego 2012 r., I PK 130/11, LEX nr 1215258).
W ocenie Sądu Okręgowego Sąd Rejonowy nie dysponował stosowną specjalistyczną wiedzą, która w sposób jednoznaczny pozwalałaby ustalić zakres i charakter istniejących w samochodzie usterek, a także przyczyny ich powstania. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ nie zbadał przesłanki odpowiedzialności sprzedawcy (pozwanego) z tytułu rękojmi jaką jest istnienie wady rzeczy sprzedanej. Oczywiście zbyt ogólne jest też przekonanie Sądu Rejonowego, że w chwili obecnej nie sposób przesądzić czy pojazd nie zawiera obecnie wad, które powstały już po zakupie samochodu – kwestia ta będzie przedmiotem opinii biegłego, a założenie, że okoliczności tej nie będzie można już wyjaśnić czyni zupełnie iluzoryczną odpowiedzialność sprzedawcy. Konieczne będzie zatem przeprowadzenie sprawy z pominięciem przepisów o postępowaniu uproszczonym i dopuszczenie dowodu z opinii biegłego w celu ustalenia czy sprzedany samochód w chwili dokonywania transakcji posiadał wadę silnika. Dopiero ustalenie tej okoliczności i wyjaśnienie jaka wada wchodzi w grę pozwoli na ocenę czy powód o wadzie tej wiedział w momencie zakupu.
W związku z powyższym Sąd Okręgowy na podstawie art.386§4 k.p.c. i art. 108 § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji.
SSO Michał Wysocki