Uzasadnienie
Powód (...) w F. 30.06.2023 r. pozwał (...) o 1 181 846,00 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tej należności stanowiącej wartość nieruchomości przekazanej nieodpłatnie na cele publiczne, która nie została zagospodarowana w terminie ustalonym zgodnie z ustawą (art. 24 ust. 5 a pkt. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi SP1).
Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, kwestionując istnienie roszczenia, ale wpierw powołał się na zarzut przedawnienia, art. 5 kc, jak i podnosił dalsze zarzuty dotyczące spłaty.
Sąd ustalił, że:
24.04.2003 r. zostało zawarte porozumienie /k.15-16/ nieodpłatnego przekazania pozwanemu z zasobów powoda spornej nieruchomości - działka (...) o pow. 6,2077 ha, niezabudowana, w obrębie M. na terenie pozwanej gminy - na cele inwestycji infrastrukturalnych, służących wykonywaniu zadań własnych z przeznaczeniem na wysypisko śmieci /zgodnie z gminnym planem zagospodarowania przestrzennego jako wysypisko dla wsi M. / w trybie art. 24 ust. 5 pkt. 1 i 24 ust. 5 a ugnr i zastrzeżono że w razie zbycia lub przeznaczenia nieruchomości przez nabywcę na inne cele niż określone w umowie przed upływem 10 lat od jej nabycia, powód może żądać zwrotu jej aktualnej wartości.
15.05.2003 r. przekazano nieruchomość protokołem /k.17/ zgodnie z ww. porozumieniem.
10.07.2003 r. zawarto zgodnie z warunkami porozumienia umowę przekazania w formie aktu notarialnego z zastrzeżeniem zwrotu wartości, licząc 10 lat od dnia nabycia /k. 18-22/.
Pismem z 24.01.2013 r. /k.23-24/ powód wobec powyższego poinformował pozwanego, że wskutek przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że działka nie jest wykorzystana zgodnie z umową i przypominano treść art. 24 ust. 5a ungr oraz warunki, gdy może odstąpić od jego realizacji i wezwano do zajęcia stanowiska.
Pozwany w odpowiedzi pismem z 31.01.2013 r. /k.25/, że wobec (...) ma lata 2003-2006 założono likwidację małych składowisk lokalnych. Zamierza jednak wykorzystać nieruchomość na cel publiczny przy opracowaniu w 2014-2015 planu zagospodarowania przestrzennego, a częściowa dzierżawa umożliwia pozyskanie środków na cele gminy.
21.05.2019 r. ponownie przeprowadzono kontrolę, z której sporządzono protokół /k.26-31/ i stwierdzono, że nadal aktualny jest plan z chwili zawierania ww. porozumienia z przeznaczeniem działki na wysypisko. Ustalono, że w 80 % nieruchomość jest obsiana, 15 % stanowią nieużytki, w ok. 5 % wykorzystana jest na stację przekaźnikową telefonii komórkowej i w tym zakresie z (...) – wyodrębniono działkę (...) (reszta (...)). Zaproponowano więc wystąpienie do pozwanego o zapłatę zgodnie z warunkami przekazania nieruchomości. Pismem z 5.09.2019 r. /k.32/ zwrócono się do pozwanego o dokumentację celem wyjaśnień, która potwierdzała zmiany w ewidencji działek /k. 33-38/.
Pismem z 27.09.2019 r., doręczonym pozwanemu 1.10.2019 r
.,wystąpiono więc o zwrot aktualnej wartości nieruchomości zgodnie z art. 24 ust. 5a ungr z zastrzeżeniem drogi sądowej./k.39-40/.
Pozwany w odpowiedzi z 2.10.2019 r. stwierdził, że użytkowanie i zagospodarowanie jest zgodny z porozumieniem oraz że 10 lat minęło 10 lipca 2013 r., a wówczas pozwany podjął działania służące wykorzystaniu nieruchomości na cele wspólnoty.
Pismem z 29.11.2019 r. pozwany podtrzymał swoje stanowisko /k. 42/.
Jeszcze przed skierowaniem sprawy do sądu strony prowadziły bezskutecznie korespondencję w sprawie innego jej załatwienia.
fakty przyznane
Sąd nie uwzględnił powództwauznając po kolejnej analizie stanowisk stron, że zasadny jest zarzut przedawnienia i kierując się ekonomikę procesową wobec obszerności zarzutów obrony, zakończył prowadzone badanie sprawy.
Co do zasady powództwa, sąd podziela wykładnię przepisu - stanowiącego podstawę roszczenia, przedstawioną przez powoda, gdyż odpowiada ona konstrukcji założenia przewidzianego tą regulacją. Nieruchomość została przekazana na postawie art. 24 ust. 5 pkt. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (dalej: ugnr), czyli nieodpłatnie na cele związane z inwestycjami infrastrukturalnymi służącymi wykonywaniu zadań własnych, a w umowie przekazania zastrzeżono zgodnie z art. 25 ust. 5a ugnr w jej ówczesnym brzmieniu, że w przypadku zbycia lub przeznaczenia przez nabywcę nieruchomości na inne cele, niż określone w umowie, przed upływem 10 lat licząc od dnia jej nabycia, Agencja może żądać od podmiotów wymienionych w ust. 5 pkt 1 i 2 zwrotu aktualnej wartości pieniężnej tej nieruchomości, ustalonej według zasad określonych w art. 30 ust. 1. I dlatego sąd podziela wykładnię, że niewykorzystanie działki w terminie określonym ustawą jest równoznaczne z przeznaczeniem jej na inne cele (cel wskazany jako podstawa umowy nie został bowiem zrealizowany).
Jednak w toku realizacji stosunku prawnego stron pismem z 24.01.2013 r. powód jednoznacznie dookreślił się, że oczekuje rozliczenia się z umowy. Najpóźniej 31.01.2013r. pozwany wiedział o tym stanowisku, gdyż podtrzymał zasadność swoich działań. W następstwie tej korespondencji powód dopiero w maju 2019 r. podjął działania zakończone niniejszym pozwem, mimo że 10.07.2013 r. mijał termin, w jakim pozwany był zobowiązany dochować warunków porozumienia. Powód umożliwił więc pozwanemu przez tak długi czas trwanie w przeświadczeniu, że jego stanowisko zostało uwzględnione, zwłaszcza że w piśmie z 24.01.2013r. powód wskazywał na możliwość innej oceny, a pozwany swoje argumenty w odpowiedzi podał. Dlatego wymagalność roszczenia sąd łączy z przytoczonymi w tym akapicie datami korespondencji, uważając, że wtedy doszło do sfinalizowania stanowisk, które stały się kanwą niniejszego sporu, odnowionego dopiero w 2019 r., by na kanwie tego uzyskać argumenty, że zapobieżono skutkom przedawnienia, wnosząc pozew 30.06.2023 r. 9.07.2018 r. zaczęły obowiązywać nowe zasady przedawnienia z zastrzeżeniem art. 5 ustawy z 13.04.2016 r. nowelizującej kodeks cywilny /Dz.U. (...) /:
- 1. Do roszczeń powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i w tym dniu jeszcze nieprzedawnionych stosuje się od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
- 2. Jeżeli zgodnie z ustawą zmienianą w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, termin przedawnienia jest krótszy niż według przepisów dotychczasowych, bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Jeżeli jednak przedawnienie, którego bieg terminu rozpoczął się przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, nastąpiłoby przy uwzględnieniu dotychczasowego terminu przedawnienia wcześniej, to przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu.
Mając na uwadze, że sporne roszczenie powstało niewiele przed nowelizacją – według nowych reguł na podstawie art. 118 kc przedawniałoby się w ciągu 6 lat z upływem tego okresu na koniec roku kalendarzowego, czyli do końca 2019 r. Według poprzedniego stanu prawnego z terminem przedawnienia 10 lat – także uległoby przedawnieniu do 30.06.2023 r.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 1¹ kpc w zw. z § 2 pkt. 7 rozporządzenia z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych z uwzględnieniem art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
1 dalej jako ugnr