Uzasadnienie
Powódka M. R. 28.08.2024 r. pozwała (...) w G., jako odpowiedzialnego za skutki wypadku drogowego z 18.05.2020 r., spowodowanego przez kierującego pojazdem, objętego ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej przez pozwanego, w którym zginął jej ojciec Z. X. - /akceptując przyczynienie się poszkodowanego w 50 % - o: 1.dopłatę 80 000 zł zadośćuczynienia z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 16.08.2020 r. do dnia zapłaty,
- 2. 24 500,00 zł skapitalizowanej renty alimentacyjnej liczonej do 16.08.2020 r. do dnia złożenia pozwu z odsetkami ustawowymi za zwłokę w płatności od dnia wymagalności poszczególnych świadczeń,
- 3. ustalenie na przyszłość renty alimentacyjnej, tj. od dnia wniesienia pozwu w wysokości 500,00 zł miesięcznie, płatnej do 10 dnia miesiąca z odsetkami ustawowymi.
Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, uważając, że wypłacił adekwatne zadośćuczynienie 7 695 zł (25 650 zł po uwzględnieniu 70 % przyczynienia się, gdyż zmarły podróżował bez zapięcia pasów bezpieczeństwa z osobą po użyciu środków odurzających).
Sąd ustalił, co następuje
18 maja 2020 r. ojciec powódki Z. X. (ur. (...)) zginął w wypadku komunikacyjnym, spowodowanym przez sprawcę, za którego odpowiedzialność ponosi pozwany.
Wyrokiem z 24 marca 2022 r. (k. 20-36) sprawca został uznany za winnego prowadzenia pojazdu pod wpływem środka odurzającego i umyślne naruszenie przepisów ruchu drogowego, w konsekwencji czego doprowadził do wskazanego wypadku.
Powódka w chwili tego wypadku miała niespełna 7 lat (ur. (...)).
bezsporne 16 lipca 2020 r. powódka złożyła wniosek o dochodzone świadczenia.
fakt przyznany
Pismem z 5.10.20202 r. (k. 39-40) pozwany informował, że nie może wydać decyzji w terminie 30 dni, gdyż nie ma wszystkich dokumentów.
Pozwany wypłacił 7 695 zł, powołując się w piśmie z 17.03.2021 r. (k. 37-38) z informacją o przyznaniu świadczenia - na przyczynienie jak w niniejszej sprawie.
bezsporne
Zmarły nie wiedział, że sprawca szkody jest pod wpływem środków odurzających.
dowód: zeznania świadka I. G. – k. 98 v
Zmarły nie miał zapiętych pasów w chwili wypadku.
bezsporne
Ojciec nie mieszkał z powódką, ale utrzymywał z nią regularny kontakt.
dowód: zeznania świadka L. X. – k. 99, przedst. ustawowej powódki – k. 99v-100
Zmarły z matką dziecka miał jeszcze starszą córkę, już pełnoletnią w chwili jego śmierci.
Powódka miała z ojcem pozytywną więź emocjonalną, silną i bliską.
Powódka odczuła stratę ojca. Z matką uczestniczy w kulcie pamięci po nim. Przeszła etap żałoby. Dostrzega, że inne dzieci mają ojców i wywołuje to u niej smutek, gdy pojawia się taka refleksja.
Zmarły wspierał córki finansowo w miarę możliwości.
Powódka z matką zamieszkuje w lokalu komunalnym, gdzie czynsz z gazem i ogrzewaniem wynosi 1050 zł. Pojawiają się dodatkowe, kilkusetzłotowe wydatki na leczenie (...) co ok. 3 miesiące, korepetycje – 200 zł miesięcznie, gdy jest taka potrzeba.
dowód: zeznania przedst. ustawowej powódki – k. 99v-100, opinia biegłych psychologiczno-psychiatryczna – k. 133-139
W styczniu 2016 r. matka powódki pozwała ojca o alimenty na powódkę, podając, że przestał płacić dobrowolnie.
Pozwany uznał powództwo na 300 zł, wskazywał, że ma inne zobowiązania, stara się podejmować pracę mimo problemów z alkoholem. Na tę kwotę została zawarta ugoda.
Zmarły nie płacił alimentów i w toku była sprawa ich egzekucji.
300 zł wypłacane było ze środków publicznych.
dowód: dokumenty a aktach (...) w S. (...), wyciąg z konta – k. 41, zeznania przedst. ustawowej powódki – k. 99v-100
Sąd zważył, co następuje
Powództwo podlegało częściowemu uwzględnieniu.
1. Nie budziło wątpliwości pozwanie ubezpieczyciela posiadacza pojazdu mechanicznego odpowiedzialnego za śmierć ojca powódki (art. 436 kc w zw. z art. 822 kc i art. 19 ust. 1, 34 ust. 1 cyt. ustawy z 22.05.2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych … Dz. U. Nr 124, p. 1152 ze zm.).
Zgodnie z art. 13 ust. 2, 36 w/w ustawy ubezpieczeniowej odszkodowanie wypłaca się w granicach odpowiedzialności cywilnej podmiotu objętego ubezpieczeniem (art. 361 kc, art. 446 § 1,3, 4 kc, które zakreślają tu rozmiar świadczenia).
2. W głównej mierze stan faktyczny co do zasady powództwa był bezsporny. Różnica wynikała z oceny stopnia przyczynienia się. Sąd podzielił stanowisko powódki, by uznać tylko 50 % przyczynienia się, mając na uwadze, że uznał za wiarygodne zeznania sprawcy wypadku, że ojciec powódki nie miał wiedzy, że podróżuje z osobą po użyciu środków odurzających. Fakt niezapięcia pasów w orzecznictwie /por. przegląd przytoczonego w pismach procesowych/ zwykle nie prowadzi do wyższego stopnia przyczynienia się niż 50 %. Dlatego na podstawie art. 362 kc zasądzając dochodzone świadczenia sąd zastosował pomniejszenie zakresu ustalonych świadczeń w tym zakresie.
3. W pozostałym zakresie sąd uznał, że dowody wskazane w stanie faktycznym stanowią spójną, wiarygodną całość, z tym że dokumenty postępowania likwidacyjnego nie były dostatecznie szczegółowe, by przekonać sąd, że przekroczenie terminu likwidacji szkody było uzasadnione. Wezwanie o dokumenty niezbędne do likwidacji szkody powinno być bowiem przesyłane tak, by możliwe było zachowanie terminu ustawowego na jej przeprowadzenie.
4. W konsekwencji powyższego sąd uznał, że zasadne było 100 000 zł zadośćuczynienia, gdyż przegląd orzecznictwa dostępnego w internecie wskazuje, że kwota ta mieści się w granicach tego jak szacowana jest strata ojca. W tej sprawie zwracało bowiem uwagę, że więź powódki z ojcem została zachowana mimo rozstania rodziców, braku ciągłości wpływu środków; straciła go we wczesnym okresie życia.
Weryfikując wysokość powództwa sąd miał na uwadze pogląd, który podziela, że „subiektywny charakter krzywdy powoduje, że przydatność kierowania się przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia sumami zasądzonymi z tego tytułu w innych przypadkach jest ograniczona. Jednakże ta przesłanka nie jest całkowicie pozbawiona znaczenia, pozwala bowiem ocenić, czy na tle innych podobnych przypadków zadośćuczynienie nie jest nadmiernie wygórowane. Dodatkowo jednolitość orzecznictwa sądowego w tym zakresie odpowiada poczuciu sprawiedliwości i równości wobec prawa (por. wyrok SN z dnia 26 listopada 2009 r., (...), (...), nr 3, poz. 80, LEX nr (...)).”
Dlatego w orzeczeniu zasądzono połowę z 100 000 zł pomniejszoną o już wypłaconą z tego tytułu kwotę.
- 5. Zgodnie z art. 446 § 2 kpc:
Osoba, względem której ciążył na zmarłym ustawowy obowiązek alimentacyjny, może żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody renty obliczonej stosownie do potrzeb poszkodowanego oraz do możliwości zarobkowych i majątkowych zmarłego przez czas prawdopodobnego trwania obowiązku alimentacyjnego. Takiej samej renty mogą żądać inne osoby bliskie, którym zmarły dobrowolnie i stale dostarczał środków utrzymania, jeżeli z okoliczności wynika, że wymagają tego zasady współżycia społecznego.
Obowiązek alimentacyjny ojca powódki wobec niej był bezsporny. Fakt przejściowego niełożenia na jej utrzymanie nie niweczy tego zobowiązania, nawet gdy istnieją gwarancje publiczne wypłaty świadczeń na rzecz dzieci. Jednak mimo uzasadnienia strony powodowej, żeby zasądzić wobec zarzutu przyczynienia się - 500 zł jako połowę kwoty wypłacanej przez Fundusz Alimentacyjny, to sąd w sprawie kierował się wielkością świadczenia dobrowolnie ustalonego i upływu czasu, w czasie którego fakt wzrostu kosztów utrzymania jest powszechnie znany. Wzrost ten widoczny był także w porównaniu zaświadczenia o kosztach utrzymania lokalu w aktach, w których ustalono alimenty i zeznań matki powódki. Poza tym wobec informacji podanych przez przedstawicielką ustawową – sąd uznał, że potrzeby i możliwości płatnicze z okresy sprawy alimentacyjnej i niniejszej korelują na tyle, by kierować się wysokością ustalonych alimentów jako podstawą do ustalenia świadczenia.
Stąd wielkość świadczenia sąd określił na 600 zł miesięcznie, zasądzając 300 zł wobec zarzutu przyczynienia się – zarówno w zakresie żądania skapitalizowanego, jak i na przyszłość.
6. Żądanie odsetkowe zostało uwzględnione zgodnie z żądaniem na podstawie art. 481 kc w zw. art. 817 kc (vide art. 14 ust. 1 i 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych), gdyż data zgłoszenia szkody została wskazana, sprawa była typowa, a jak wyżej wskazano – sąd nie stwierdził, by usprawiedliwione była faktyczna długość postępowania likwidacyjnego.
7. O kosztach orzeczono na podstawie art. 100 w zw. art. 102 kpc w zw. art. 113 ust. 1 i 4 ustawy o kosztach sądowych. Wobec zakresu uwzględnionego powództwa sąd zniósł koszty stron, z tym że pozwanego obciążył nieuiszczonymi kosztami sądowymi w zakresie opłaty od pozwu co do uwzględnionej części roszczenia i w zakresie wydatków na biegłego, a z należności zasądzonej na rzecz małoletniej powódki nie ściągnięto reszty kosztów, mając na uwadze jej sytuację majątkową.