Uzasadnienie
Decyzją z dnia 9 stycznia 2013 roku Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział (...) w G. zawiesił wypłatę 100% części uzupełniającej świadczenia rentowego przysługującego ubezpieczonej G. M. od 01 lutego 2013 roku wskazując, że małżonek ubezpieczonej nabył prawo do świadczenia, a tym samym został wyłączony z ubezpieczenia emerytalno-rentowego.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła ubezpieczona zarzucając, organowi rentowemu błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za postawę wydania przedmiotowej decyzji, poprzez nieuwzględnienie faktu prawomocnego orzeczenia rozwodu wyrokiem Sądu Okręgowego w Słupsku z dnia 12 grudnia 2012 roku.
Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie oraz o zasądzenie od ubezpieczonej na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu swojego stanowiska podniósł, że z uwagi iż mąż ubezpieczonej od 01 stycznia 2013 roku nabył prawo do renty rolniczej zasadnym stało się zawieszenie ubezpieczonej wypłaty części uzupełniającej świadczenia od dnia 1 lutego 2013 roku. Nadto, organ rentowy podniósł, że ubezpieczona nie przedłożyła w organie rentowym dowodów potwierdzających fakt zaprzestania działalności rolniczej na tych gruntach.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny
Ubezpieczona G. M. jest uprawniona do pobierania renty rolniczej inwalidzkiej z tytułu pracy w gospodarstwie rolnym od 1 grudnia 2001 roku. Ubezpieczona była uprawniona do wypłaty części uzupełniającej świadczenia w wysokości 50%.
/ bezsporne, nadto: decyzja z dnia 28.12.2001 roku k.36 akta KRUS/
Wyrokiem Sądu Okręgowego w Słupsku I Wydziału Cywilnego z dnia 12 grudnia 2012 roku, sygn. akt I RC 465/12 rozwiązano przez rozwód małżeństwo G. M. ze S. M..
/dowód: wyrok SO w Słupsku z dnia 12.12.2012 r. akta sprawy akta I RC 465/12/
Ubezpieczona wraz z byłym mężem S. M. jest współwłaścicielką gospodarstwa rolnego o pow. ponad 47 ha, położonego w K. 78. Ubezpieczona prowadzi gospodarstwo od roku 1980.
W dniu 18 marca 2013 roku złożono zlecenie podziału działki nr (...) położonej w K. polegające na wydzieleniu budynku mieszkalnego od reszty gospodarstwa rolnego. Dotychczas nie dokonano podziału majątku pomiędzy byłymi współmałżonkami.
Na gruntach znajdujących się w gospodarstwie, ubezpieczona hoduje kury, krowy, świnie i cielęta. Ubezpieczona czerpie dochody ze sprzedaży jajek, masła oraz mleka. Grunty będące przedmiotem współwłasności są wykorzystywane rolniczo, obsiewane zbożem. Zebrane plony i zysk z ubiegłego roku został podzielony po połowie pomiędzy ubezpieczoną, a jej byłym mężem. Dopłaty unijne dla gospodarstwa również zostały podzielone po połowie pomiędzy byłymi małżonkami.
/dowód: zaświadczenie z dnia 18.03.2013 roku k.16 akta sprawy, zeznania ubezpieczonej k.23, k.28 verte akta sprawy, akta sprawy I RC 465/12/
Decyzją Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział (...) w G. z dnia 30 stycznia 2013 roku, znak (...), były małżonek ubezpieczonej S. M. nabył prawo do renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy od dnia 2 stycznia 2013 roku.
/dowód: decyzja KRUS z dnia 29.01.2013 r. k-65 akt Krus /
Decyzją z dnia 9 stycznia 2013 roku, znak (...), Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział (...) w G. zawiesił wypłatę 100% części uzupełniającej świadczenia rentowego przysługującego ubezpieczonej G. M. od 01 lutego 2013 roku wskazując, że małżonek ubezpieczonej nabył prawo do świadczenia, a tym samym został wyłączony z ubezpieczenia emerytalno-rentowego.
/dowód: decyzja z dnia 09.01.2013 r. k. 137 akta KRUS/
Sąd Okręgowy zważył, co następuje
W przedmiotowej sprawie należało rozważyć, czy w świetle ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników zachodziły podstawy do częściowego zawieszenia ubezpieczonej wypłaty świadczenia.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tekst jednolity Dz. U. Nr 50 z 2008 r., poz. 291 ze zm.) wypłata emerytury lub renty rolniczej z ubezpieczenia ulega częściowemu zawieszeniu na zasadach określonych w ust.2-8, jeżeli emeryt lub rencista prowadzi działalność rolniczą.
Jeżeli chodzi więc o sposób rozumienia przepisu art. 28 ustawy ubezpieczeniowej, trzeba przypomnieć, że Sąd Najwyższy w szeregu orzeczeniach dokonał już jego wykładni w zakresie rozumienia pojęcia „zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej”. Stwierdził wówczas m.in., że przesłanką stosowania tego przepisu i zawieszenia wypłaty części składkowej emerytury lub renty jest prowadzenie działalności rolniczej, nie jest nią natomiast samo posiadanie lub dysponowanie własnością gospodarstwa.
W konsekwencji przyjął także, że w odwołaniu od decyzji o częściowym zawieszeniu wypłaty świadczeń właściciel lub posiadacz gospodarstwa rolnego może dowodzić, że nie prowadzi w nim działalności rolniczej. (wyrok z dnia 8 stycznia 1997 r., II UKN 39/96 (OSNAPiUS 1997 nr 16, poz. 299) wyrok z dnia 27 maja 1997 r., II UKN 145/97 (OSNAPiUS 1998 nr 8, poz. 247), uchwała z dnia 6 maja 2004 r.II UZP 5/04 (OSNP 2004/22/389, Biul.SN 2004/5/20) W uchwale z dnia 6 maja 2004 roku Sąd Najwyższy, akcentując uwypuklony w art. 28 ust. 1 i 3 ustawy aspekt prowadzenia działalności rolniczej, wypowiedział tezę, że wypłata części uzupełniającej świadczenia rolnika, który będąc właścicielem lub posiadaczem gospodarstwa rolnego faktycznie nie prowadzi w nim działalności rolniczej w rozumieniu art. 6 pkt 3 ustawy ubezpieczeniowej nie ulega zawieszeniu na podstawie art. 28 ust. 1 i 3 w związku z ust. 4 tej ustawy.
Zwrócił uwagę, że przepis art. 28 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników nie wiąże zawieszenia wypłaty renty i emerytury rolniczej z samym faktem posiadania gospodarstwa rolnego przez emeryta lub rencistę, czy też przez jego małżonka, a wyłącznie zawiera domniemanie polegające na uznaniu, iż emeryt lub rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli ani on, ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego z wyłączeniem enumeratywnie wymienionych w tym przepisie gruntów rolnych. Jak każde jednak domniemanie, także i to upada w razie wykazania, iż mimo posiadania przez emeryta lub rencisty gospodarstwa rolnego, świadczeniobiorca faktycznie nie prowadzi na tym gruncie działalności rolniczej.
Reasumując - uzyskanie możliwości pobierania pełnego świadczenia zależy tylko od zaprzestania działalności rolniczej, a zatem właściciele gruntów innych niż wymienione w art. 28 pkt 1-4 mogą dowodzić, że nie są już rolnikami, gdyż nie prowadzą na nich działalności rolniczej (por. wyroki SN z dnia 8 stycznia 1997 r., II UKN 39/96 (OSNAPiUS 1997 nr 16, poz. 299) i z dnia 27 maja 1997 r., II UKN 145/97 (OSNAPiUS 1998 nr 8, poz. 247).
Wracając więc na grunt analizowanego stanu faktycznego, zauważyć należy, że odmowa organu rentowego wypłaty części uzupełniającej świadczenia z uwagi, na fakt iż S. M. nabył prawo do renty rolniczej straciła na aktualności. W toku postępowania dowodowego zasadnym stał się zarzut ubezpieczonej dotyczący błędu w ustaleniach faktycznych przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, albowiem wyrokiem Sądu Okręgowego w Słupsku I Wydziału Cywilnego z dnia 12 grudnia 2012 roku, sygn. akt I RC 465/12 rozwiązano przez rozwód małżeństwo G. M. ze S. M..
Zaskarżona decyzja organu rentowego jednakże mimo nieprawidłowego uzasadnienia jest decyzją prawidłową. Zgodnie bowiem z art. 28 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników wypłata ulega w całości jeżeli emeryt lub rencista nie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej z zastrzeżeniem ust. 5-7 i 9-11.
Rzeczą Sądu było ustalenie, czy ubezpieczona taką działalność rolniczą prowadziła. Bowiem zgodnie z postanowieniami art. 28 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników wypłata części uzupełniającej ulega zawieszeniu w całości, jeżeli emeryt lub rencista nie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. Natomiast zgodnie z art. 28 ust 4 uznaje się, że emeryt lub rencista zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli on ani jego małżonek nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym i nie prowadzi działu specjalnego.
W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy należało uznać, że ubezpieczona na gruntach będących jej współwłasnością w istocie prowadziła działalność rolniczą, a tym samym w sprawie zaistniały przesłanki do zawieszenia części uzupełniającej renty, gdyż nadal czerpie dochód z gospodarstwa oraz jego płodów. Z zeznań samej ubezpieczonej, a także akt sprawy I RC 465/12 wynika, że ubezpieczona hoduje kury, krowy, świnie i cielęta czerpiąc dochody ze sprzedaży jajek, masła oraz mleka. Grunty będące przedmiotem współwłasności są nadal wykorzystywane rolniczo, obsiewane zbożem, a zebrane plony i zysk z ubiegłego roku dzielony po połowie pomiędzy ubezpieczoną, a jej byłym mężem.
Uznać zatem należało, iż organ rentowy pomimo błędnego uzasadnienia decyzji prawidłowo ustalił, iż ubezpieczoną nie spełniła przesłanek niezbędnych do wypłaty części uzupełniającej świadczenia.
Do ubezpieczonej nie miał także zastosowania art. 28 ust. 6 pkt 2 w/w ustawy zgodnie, z którym wypłata ulega zawieszeniu w połowie, jeżeli rencista pobiera okresową rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy, nie dłużej jednak niż przez dwa lata. Ubezpieczona pobierała rentę przez dłuższy okres niż dwa lata.
Mając powyższe na względzie, Sąd, na podstawie art. 477 ¹⁴ § 1 k.p.c. w związku z powołanymi wyżej przepisami, orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.
Sąd mając na uwadze trudną sytuację materialną ubezpieczonej i charakter sporu, nie obciążył jej kosztami procesu na mocy art. 102 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 kpc, o czym orzekł w punkcie II sentencji