Uzasadnienie
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. decyzją z dnia 21.11.2019r. odmówił A. G. prawa do świadczenia uzupełniającego.
Zgodnie z art. 1 ust. 3, art. 2 i art. 4 ust. 3 ustawy o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji, świadczenie uzupełniające przysługuje osobie, która spełnia łącznie następujące warunki:
- 1) zamieszkuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i:
- - ma obywatelstwo polskie lub
- - posiada prawo pobytu lub prawo stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeśli jest obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej, lub
- - jest cudzoziemcem legalnie przebywającym na terenie Rzeczypospolitej Polskiej,
- 2) ukończyła 18 lat,
- 3) jest niezdolna do samodzielnej egzystencji,
- 4) nie jest uprawniona do świadczeń pieniężnych finansowanych ze środków publicznych lub jest uprawniona do takich świadczeń o charakterze innym niż jednorazowe, jeśli łączna kwota tych świadczeń wraz z kwotą wypłacaną przez zagraniczną instytucję właściwą do spraw emerytalno-rentowych, z wyłączeniem renty rodzinnej, przyznanej w okolicznościach, o których mowa w art. 68 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zasiłku pielęgnacyjnego oraz dodatków i świadczeń wypłacanych wraz z tymi świadczeniami na podstawie odrębnych przepisów, przed dokonaniem odliczeń, potrąceń i zmniejszeń, nie przekracza kwoty 1.600zł miesięcznie.
Świadczenie uzupełniające nie przysługuje osobie, która jest tymczasowo aresztowana lub odbywa karę pozbawienia wolności. Nie dotyczy to osoby, która odbywa karę pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego.
Natomiast Zakład odmówił A. G. prawa do świadczenia uzupełniającego, ponieważ komisja lekarska Zakładu orzeczeniem z dnia 18.11.2019r. orzekła, że nie jest on niezdolny do samodzielnej egzystencji.
W odwołaniu od tej decyzji A. G. domagał się jej zmiany i przyznania prawa do świadczenia uzupełniającego. Wskazał, iż w 2011r. przebył niedokrwienny udar mózgu i od tego czasu jest osoba niepełnosprawną. Opieką nad nim zajmuje się jego siostra, ponieważ sam nie jest w stanie wykonać prostych czynności dnia codziennego. W domu porusza się za pomocą laski, a na zewnątrz korzysta z wózka inwalidzkiego. Jest pod stałą opieka lekarza rodzinnego oraz poradni neurologicznej, urologicznej i psychiatrycznej. Koszty zakupu leków oraz środków sanitarnych wymagają dużego nakładu finansowego i żeby je pokryć musi korzystać ze wszelkich zasiłków z opieki społecznej.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie i podtrzymał podstawy skarżonej decyzji.
Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje
Odwołanie należało uznać za uzasadnione.
Odwołujący się jest bowiem niezdolny do samodzielnej egzystencji. Tak mianowicie wynika z opinii biegłych sądowych lekarzy, którą Sąd uzyskał w toku niniejszego postępowania. Biegli lekarze sądowi z zakresu neurologii - K. J., chorób wewnętrznych – dr n. med. Z. H., psychiatrii - R. E. i psychologii - A. C. po przeanalizowaniu dokumentacji medycznej zgormadzonej w sprawie rozpoznali u odwołującego się następujące schorzenia: przebyty w 2011r. udar niedokrwienny mózgu z niedowładem połowiczym prawostronnym, zespół psychoorganiczny, otyłość, nadciśnienie tętnicze, hyperlipidemie i ZUA w wywiadzie. Zaopiniowali, iż stwierdzone schorzenia, ich przebieg i stopień zaawansowania powodują u odwołującego się niezdolność do samodzielnej egzystencji od 18.09.2019r. na okres roku. Wskazali, iż w dniu 11.12.2017r. odwołujący się decyzją Powiatowego Zespołu ds. Niepełnosprawności został zaliczony do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności (...) do 30.11.2019r.
W toku postępowania przed organem rentowym tj. w dniu 15.10.2019r. odwołujący się był badany przez lekarza konsultanta Zakładu, który nie uznał go za osobę niezdolną do samodzielnej egzystencji. W badaniu podkreślono chorowity wygląd odwołującego się, trudności w utrzymywaniu postawy, zaburzone nieco ruchy koordynacyjne. Natomiast w badaniu psychiatrycznym wskazał spowolnienie psychoruchowe. Nie poddano ocenie całości stanu psychicznego odwołującego się, w tym stosowanego leczenia. Z historii choroby z poradni psychiatrycznej wynika natomiast, że odwołujący się wymaga stałej opieki ze strony siostry, ma duże trudności w kontakcie z otoczeniem, porusza się przy pomocy wózka (dodatkowo znaczna otyłość utrudnia poruszanie się). W 2017r. został zaliczony do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności i jego stan zdrowia w następnych latach nie uległ poprawie.
W wyniku zastrzeżeń ze strony organu rentowego Sąd dopuścił dowód z opinii uzupełniającej, w której biegli podtrzymali opinię główną. Podkreślili, iż odwołujący się przebył udar niedokrwienny mózgu z niedowładem połowiczym prawostronnym i zaburzeniami mowy typu afazji ruchowej. Jest obciążony nadciśnieniem tętniczym, nie leczonym przed udarem, hiperlipidemią, nadużywającym alkoholu, z nikotynizmem.
Udar niedokrwienny mózgu w połączeniu z wymienionymi obciążeniami spowodował oprócz niesprawności fizycznej psychodegradację. Odwołujący się ma rozpoznany zespół psychoorganiczny. Z powodu niesprawności fizycznej, afazji ruchowej i zespołu psychoorganicznego spowodowanego rozsianymi zmianami naczyniopochodnymi OUN wymaga pomocy przy planowaniu życia codziennego, pomocy przy załatwianiu spraw urzędowych, przy komunikowaniu się ze środowiskiem w sferze werbalnej i niewerbalnej, przy poruszaniu się poza miejscem zamieszkania.
Jak wypowiedział się Sąd Najwyższy choćby w wyroku z dnia 14.03.2007r. III UK 130/06, w sprawie o świadczenie rentowe to ustalenia biegłych lekarzy sądowych dostarczają sądowi wiedzy specjalistycznej, koniecznej do dokonania oceny stanu zdrowia osoby ubiegającej się o świadczenia rentowe, w tym rodzaju występujących schorzeń, stopnia ich zaawansowania i nasilenia związanych z nimi dolegliwości.
Podobnie wypowiedział się również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12.01.2010r. I UK 204/09 i z 24.02.2010r. II UK 191/09. Sąd bowiem musi zawsze kierować się ustaleniami biegłych lekarzy sądowych, którzy posiadają w tym względzie specjalistyczną wiedzę.
Sąd tymczasem podzielił opinię biegłych sądowych, gdyż została sporządzona przez lekarzy o specjalności w leczeniu chorób, na które cierpi odwołująca się i jest jednoznaczna w swojej wymowie.
Biegli wydający opinię w sprawie uwzględnili aktualny stan zdrowia odwołującego się i przekonywująco wywiedli, iż stopień naruszenia sprawności jego organizmu uzasadnia uznanie go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji. Opinia sporządzona przez biegłych o specjalności odpowiednich do rozpoznanych u odwołującego się schorzeń, nie zawierała braków i została sporządzona rzetelnie, ze znajomością rozpatrywanych kwestii. Schorzenia, na które cierpi odwołujący się powodują u niego niezdolność do samodzielnej egzystencji i konkluzje te wynikają wprost z dokumentacji medycznej, która została zgromadzona w sprawie. Nie ma zatem podstaw, aby dopuszczać dowód z kolejnej opinii jedynie w celu zbadania bezpośredniego odwołującego się, czego domagał się organ rentowy kwestionując sporządzona w sprawie opinię. Sytuacja pandemiczna w kraju powoduje szczególne utrudnienia, jednak wskazać należy, iż dokumentacja medyczna i jej analiza, dokonana przez biegłych jak i Sąd, nie pozostawia wątpliwości, co do stanu odwołującego się i jego braku zdolności do wykonywania czynności życia codziennego, czy poruszania się.
Nadmienić należy, że lekarze orzecznicy Zakład również nie badali bezpośrednio odwołującego się, natomiast lekarz konsultant badania bezpośredniego dokonał w trakcie hospitalizacji odwołującego się na oddziale rehabilitacji. Należy przy tym zauważyć, że odwołujący się został przez Powiatowy Zespół Orzekania o Niepełnosprawności w E. ponownie zaliczany do znacznego stopnia niepełnosprawności orzeczeniem z dnia 02.12.2019r. do 31.11.2022r. z orzeczeniem, że wymaga on konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W obliczu więc tego orzeczenia PZON opinia biegłych sądowych zbieżna jest z opinią lekarzy PZON, co tylko tym bardziej utwierdza Sąd w braku podstaw do powoływania nowego zespołu biegłych do oceny stanu zdrowia odwołującego się.
Mając więc powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na mocy art. 477¹⁴ §2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję przyznał A. G. prawo do świadczenia uzupełniającego na okres od 19.09.2019r. (t.j. od daty złożenia wniosku o te świadczenie) do 18.09.2020r.
(...) /Pw