Uzasadnienie
postanowienia z dnia 16 czerwca 2021r.
Postanowieniem z dnia 16.06.2021r. Sąd Okręgowy w Suwałkach uzupełnił wyrok z dnia 20.05.2021r. w sprawie III U 236/21 w ten sposób, że odstąpił od obciążania odwołującej się J. S. kosztami zastępstwa procesowego na rzecz organu rentowego.
Sąd rozstrzygając w ten sposób miał na uwadze, że choć odwołująca się J. S. przegrała sprawę, to nakład pracy pełnomocnika organu rentowego w osobie radcy prawnego nie uzasadniał zasądzenia na rzecz organu rentowego, którego reprezentował, kosztów zastępstwa procesowego. W sprawie mianowicie nakład pracy pełnomocnika organu rentowego był niewielki. Merytorycznie sprowadzał się do dwóch zdań sformułowanych pismem z dnia 30.04.2021r. (odpowiedzi na odwołanie w sprawie nie sporządził), potwierdzających ustalenia opinii biegłego z zakresu rachunkowości i finansów, które były takie same jak w decyzji organu rentowego. Taki więc niewielki nakład pracy nie może rościć zasądzania kosztów zastępstwa procesowego. Przemawia to za celowością orzeczenia o kosztach procesu w niniejszej sprawie na podstawie art. 102 kpc, który ustanawia zasadę słuszności, będącą odstępstwem od zasady odpowiedzialności za wynik procesu.
Takie stanowisko ma pełne uzasadnienie w postanowieniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17.10.2007r. w sprawie o sygn. akt P 29/07, OTK-A 2007/9/116, lex numer 322185, oraz w powołanym tam orzecznictwie Sądu Najwyższego.
Ponadto zważyć należy i na to, że sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są sprawami szczególnymi. Służą mianowicie zabezpieczeniu społecznemu ubezpieczonych. Traktowane są więc odrębnie, podobnie jak sprawy pracownicze, niż wszystkie inne sprawy cywilne. Są więc zwolnione w pierwszej instancji od opłat sądowych (art. 36 ustawy o kosztach sądowych), a wydatki w sprawie ponosi tylko Skarb Państwa (art. 98 i 96 ust. 1 pkt 4 ustawy o kosztach sądowych). Musi to więc mieć też odniesienie i do kwestii zwrotu kosztów procesu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych. Tylko zatem kiedy ubezpieczony w sposób ewidentnie nieuzasadniony z tego świadomością domaga się zmiany decyzji w zakresie ubezpieczeń społecznych powinien być obciążony zawrotem kosztów Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, a już tym bardziej zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Jeżeli więc nakład fachowego pełnomocnika organu rentowego jest nieduży tym bardziej należy mówić o szczególnie uzasadnionym wypadku umożliwiającym odstąpienie od obciążania osoby odwołującej się, od kosztów zastępstwa prawnego organu rentowego.
Gdyby przecież przyjąć inny punkt widzenia, to osoby starające się o świadczenia społeczne bałyby się ze względu na koszty „fachowych pełnomocników organu rentowego” składać odwołań od decyzji tych organów rentowych, a przecież oczywistym jest, że nie zawsze są prawidłowe. Tymczasem zauważyć należy, że ze względu na regulacje prawne i przekaz medialny przekonane są, że sprawy o świadczenia społeczne są zupełnie wolne od jakichkolwiek dla nich kosztów.
Mając zatem to wszystko na uwadze, Sąd postanowieniem z dnia 16.06.2021r., na mocy art. 102 kpc, orzekł jak w jego sentencji. Zgodnie mianowicie z art. 102 kpc, w przypadkach szczególnie uzasadnionych, sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
PW/mmw