Uzasadnienie
Powód J. J. wniósł pozew przeciwko Skarbowi Państwa - wskazanym w pozwie sądom rejonowym, okręgowym i Apelacyjnemu w W. (2). Domagał się w nim zasądzenia kwoty 80.000 zł. za pozbawienie go prawa do obrony i dochodzenia roszczeń.Postępowaniom, w których nie składał skarg na przewlekłość postępowania zarzucał opieszałość w całości trwania postępowania. Powód twierdził,że poczuł się zlekceważony, potraktowany instrumentalnie. Doprowadziło to do pogorszenia stanu jego zdrowia, zwiększenia nadciśnienia i zawrotów głowy, bólów żołądka, depresji i stanów depresyjnych.
Pozwany Skarb Państwa wnosił o oddalenie powództwa i zasądzenie zwrotu kosztów procesu na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa - k. 80 – 84.
Sąd ustalił, co następuje
Z inicjatywy powoda toczyły się postępowania w następujących sprawach:
a/ Sąd Rejonowy G. – (...):
1/ I C 1374 / 10, 2/ I C 1668 / 10, 3/ I C 1336 / 10, 4/ I C 1571 / 10, 5/ I C 1934 / 10, 6/ I C 329 / 11, 7/ I C 976/10, 8/ I Co 152/11, 9/ I Co 500 / 10, b/ Sąd Rejonowy T. – I C 152 / 12, c/ Sąd Rejonowy W. – I Co 6432/ 10, d/ Sąd Rejonowy O. - X C 463/11, e/ Sąd Rejonowy G.(1) - I C 1336 / 10, f/ Sąd Rejonowy G. - (...):
1/ I C 461/ 12, 2/ I C 139 / 10, 3/ I C 72/11, 4/ I C 917 / 10, 5/ I C 1198 / 10, 6/ I C 876/ 10, 7/ I C 1082/10, 8/ I C 703/ 08, 9/ XII Co 5630 / 11, 10/ I C 71/ 11, 11/ I C 687/ 11, 12/ I C 375 / 11, 13/ I Co 362 / 06, 14/ I C 708/08, 15/ I Co 493/11, 1.
Sąd Rejonowy w S.:
1/ I C 175 / 10 2.
Sąd Rejonowy L. (...):
1/ I Co 154/ 11, 2/ I Co 143 / 11, 3.
Sąd Rejonowy W. (2) - (...) - I Co 1158 / 10, 4.
Sąd Okręgowy W. (2) - I C 77/11,
Powód składał skargi na przewlekłość postępowania, które nie zostały uwzględnione.
okoliczności bezsporne,
Sąd zważył, co następuje
Gdy chodzi o akt spraw wskazanych przez powoda, to sygnatura I C 168/10 Sądu Rejonowego w S. była błędna. Przed Sądem Rejonowym w W.(1) nie toczyła się sprawa o sygnaturze I C 1462 /10, którą miałby wnieść powód. Odnośnie sprawy toczącej się przed Sądem Rejonowym w S., to podał on tylko sygnaturę akt instancji odwoławczej XVI Ca 489 / 12.
Nie było w sprawie sporne,że powód korzystał z trybu przewidzianego przez ustawę z 17 czerwca 2004r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki [ Dz. U. nr 179, poz. 1843 ze zmianami ]. Wnoszone przez niego skargi były rozpoznawane przez właściwe do tego sądy i nie były uwzględniane. Powód wyczerpał w ten sposób przysługujący mu tryb postępowania. Dalsza droga sądowa w tych sprawach nie przysługuje. Powód nie może więc ponownie w niniejszym procesie domagać się zadośćuczynienia za przewlekłość postępowania, która jego zadaniem miała miejsce w tamtych sprawach. Niniejsze powództwo zmierzało więc do podważenia wydanych w nich prawomocnych rozstrzygnięć.
Możliwość dochodzenia roszczeń na podstawie kodeksu cywilnego jest zastrzeżona wyłącznie do tych spraw, w których strona nie wniosła skargi na przewlekłość postępowania - art. 16 ustawy z 17 czerwca 2004r. o skardze… W takim przypadku można domagać się naprawienia szkody wynikłej z przewlekłości,po prawomocnym zakończeniu postępowania co do istoty sprawy. Podstawę dochodzenia roszczeń stanowi art. 417 k.c. Przepis ten stanowi w paragrafie 1,że za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa.
Ciężar dowodu w niniejszej sprawie spoczywał na powodzie - art. 6 k.c. Powinien on więc wykazać w których konkretnie sprawach doszło do przewlekłości postępowania, na czym ona polegała – jakich działań lub zaniechań dotyczyła oraz,że były one niezgodne z prawem.
Powód nie sprostał żadnemu z tych wymagań. Nie wskazał nawet sygnatur akt spraw, których jego roszczenia miałyby dotyczyć. W uzasadnieniu pozwu po wyliczeniu szeregu spraw w których wnosił skargi na przewlekłość postepowania, powód pisze „Natomiast w w/w postępowaniach, w których nie złożyłem skarg na przedwłoke, zarzucam opieszałość w całości postępowania…” Powód nie dość więc,że nie wskazał konkretnych sygnatur akt, to jeszcze z jednej strony wymienia sprawy, w których wnosił skargi na przewlekłość postępowania, a z drugiej twierdzi,że w tych sprawach nie wniósł takich skarg. Rozwiązanie tej łamigłówki pozostawi sądowi. Jest to nieodpuszczalne, gdyż narusza zasadę ciężaru dowodu.
Sąd z urzędu nie prowadzi postępowania dowodowego. Miałoby ono w tym przypadku polegać na tym,że to sąd sam miałby ustalać, czy i w jakich sprawach zachodziły okoliczności uzasadniające odpowiedzialność z art. 417 k.c. Pozwany zwracał także słusznie uwagę na konieczność wykazania związku przyczynowego między ewentualnym niezgodnym z prawem działaniem lub zaniechaniem władzy publicznej, a szkodą.
Jeżeli nawet doszukiwać się w twierdzeniach powoda zarzutu naruszenia dóbr osobistych, to także na nim spoczywał obowiązek wykazania bezprawności działania tych organów - art. 24 § 1 k.c. Należy bowiem założyć,że działanie organów wymiaru sprawiedliwości nie jest bezprawne, gdyż wykonują one swoje obowiązki w ramach przepisów tworzących podstawę ich funkcjonowania [ art. 177 Konstytucji, ustawa o ustroju sądów powszechnych ] oraz w ramach określonych prawem procedur [ kodeks postępowania cywilnego ]. Obalenie tego domniemania spoczywało na powodzie. Na marginesie wskazać należy,że zasądzenie zadośćuczynienia z art. 448 k.c. ma charakter fakultatywny i jest ograniczone do przypadków zawinionego naruszenia dobra osobistego.
Pozwany zwracał uwagę na niewykazanie przesłanek przez powoda przesłanek odpowiedzialności Skarbu Państwa. W związku z tym doręczając odpis odpowiedzi na pozew sąd udzielił powodowi dodatkowego terminu w celu ustosunkowania się do niej i ewentualnego zgłoszenia dalszych wniosków dowodowych pod rygorem pominięcia spóźnionych twierdzeń i dowodów - k. 92. W odpowiedzi na to pismo powód podał jedynie,że „podstawa prawna, faktyczna i materiał dowodowy powództwa umożliwia merytoryczne rozpoznanie powództwa…” – k. 123.
Zgodnie z wnioskiem powoda sąd dał mu możliwość wypowiedzenia się w toku przesłuchania w charakterze strony i w tym celu zwrócił się o pomoc prawną do Sądu Rejonowego w W.(1). Powód odmówił jednak uczestniczenia w tej czynności – k. 321. Pozbawiał się przez to możliwości popierania swojego powództwa i wyjaśnienia wszelkich wątpliwości. W tej sytuacji sąd pominął ten dowód – k. 330, skoro jego przeprowadzenie okazało się niemożliwe – art. 302 § 1 k.p.c. Zbędne było także dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, skoro powód nie wykazał przesłanek odpowiedzialności pozwanego – k. 330.
Ponieważ powód przegrał sprawę, to na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. zasądzono od niego zwrot kosztów procesu na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa – art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa [ Dz. U. nr 169, poz. 1417 ze zmianami ]. Składała się nie kwota 3.600,00 zł. z tytułu kosztów zastępstwa procesowego wykonywanego przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa.
Podkreślić należy,że zwolnienie od kosztów sądowych, z którego korzystał powód, nie zwalnia od obowiązku zwrotu kosztów przeciwnikowi procesowemu – art. 108 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych [ Dz. U. nr 167, poz. 1398 ze zmianami ]. Kosztów sadowych nieuiszczonych przez powoda nie ponosi żadna ze stron – art. 113 ust. 1 tej ustawy i art. 98 § 1 k.p.c.