Uzasadnienie
Powód A. G. domagał się zasądzenia od pozwanego Z. H. kwoty 110.000,00 zł. Pozwany wnosił o oddalenie powództwa i zwrot kosztów procesu [ k. 38 – 40 ]. Na rozprawie w dniu 26 listopada 2012r. podniósł także zarzut przedawnienia [ k. 90 v ].
Sąd ustalił, co następuje
W latach 80 – tych powód nabył od Spółdzielni (...) grunt o powierzchni 3.30 ha wraz z budynkiem mieszkalnym w miejscowości O.. Wokół tej nieruchomości znajdowały się ziemie należące do pozwanego. Powód mieszkał w O. do końca lat 80 – tych. Wówczas jego żona z dziećmi wyjechała do N.. W okresie 1991 – 1992r. w domu tym mieszkał P. D.. Był w nim zameldowany i miał go pilnować oraz doglądać zwierzęta powoda. P. D. chciał kupić ten dom, ale powód się nie zgodził na sprzedaż. Następnie powód go wynajął. Najemcy po pewnym czasie go opuścili i od roku 1993- 1994 nikt tam już nie mieszkał.
dowód: zeznania świadków na rozprawie w dniu 18 października 2012r.: M. D., P. D., na rozprawie w dniu 26 listopada 2012r.: H. B., H. K., K. L. przesłuchanie pozwanego na rozprawie w dniu 27 czerwca 2013r.,
W dniu 28 marca 1997r. Sąd Rejonowy w Toruniu – Wydział Rodzinny i Nieletnich wydał postanowienie w sprawie A. L. i D. Z.. Zarzucano im,że latem 1994r. w O., gmina O. działając wspólnie i w porozumieniu z inną osobą, zabrali w celu przywłaszczenia z domu należącego do A. G., a na jego szkodę:
- - osiem ram okiennych ze skrzydłami bez szyb o wartości 1.500 zł.,
- - osiem drzwi pokojowych z ramami o wartości 1.600 zł.,
- - jeden kredens dębowy koloru brązowego o wartości 600 zł.,
- - instalację wodną wraz z 4 bateriami o wartości 800 zł.,
- - dwie kuchnie węglowe o wartości 600 zł.,
- - dwa piece węglowe żeliwne o wartości 700 zł.,
- - jeden piec kaflowy o wartości 500 zł.,
- - boazerię kuchenną o wartości 600 zł.,
- - bramę wjazdową metalową o wartości 600 zł.,
- - cegły o wartości 1.800 zł.,
- - papę i deski o wartości 1.500 zł.,
Postępowanie zostało umorzone na podstawie art. 21 § 2 u.p.n.
W okresie, którego dotyczyły zarzuty, dom nie był zamieszkały. Każdy mógł do niego wejść. Nie było drzwi wejściowych. Na początku lat 90- tych za kradzież przedmiotów z wyposażenia domu zostali także skazani bracia B.. W chwili dokonywania kradzieży nikt już w tym domu nie mieszkał.
dowód: postanowienie w sprawie III R.Now 36 / 97, zeznania świadków na rozprawie w dniu 26 listopada 2012r.: H. K., zeznania świadków na rozprawie w dniu 11 marca 2013r.: A. Z., D. Z., zeznania świadków na rozprawie w dniu 23 maja 2013r.: S. B., T. B., przesłuchanie pozwanego na rozprawie w dniu 27 czerwca 2013r.,
Przez okres trzech lat grunty powoda dzierżawił C. K.. Zdał je przed rokiem 2000r. Nikt wtedy w tym domu nie mieszkał. W 2000r. ściany były uszkodzone, ale jeszcze stały, dach był zarwany, nie było okien. Wyrwany był także przewód od transformatora.
W 2000 r. powód wycinał drzewa koło domu. Stopniowo też rozbierał budynek W 2004r. na polecenie powoda dach został ściągnięty na ziemię. O pomoc przy tych pracach powód poprosił braci Z.. Powód wywoził materiały budowalne z rozbieranego domu, porządkował teren. Pozostał tylko fragment werandy.
Po roku 2000 grunty chciał dzierżawić P. S., ale nie doszło do zawarcia umowy. Po podwórku i terenie wokół chodziło bydło.
W 2000r. pozwany uzgodnił z powodem,że będzie wykorzystywać jego grunt do wypasania bydła. Płacił mu za to równowartość podatku rolnego od tej nieruchomości.
dowód: zeznania świadków na rozprawie w dniu 26 listopada 2012r.: C. K., R. R., P. S., H. K., S. K., W. T., L. Z., P. D.(1), K. L., R. W. [ częściowo ], zeznania świadków na rozprawie w dniu 11 marca 2013r.: A. Z., D. Z., przesłuchanie pozwanego na rozprawie w dniu 27 czerwca 2013r., fotografie k. 64, 65- 66,
Sąd zważył, co następuje
Powód domagał się naprawienia szkody polegającej na zniszczeniu budynku. Zgodnie z art. 415 k.c. kto z winy swej wyrządził szkodę zobowiązany jest do jej naprawienia. Skoro powód twierdzi,że to zwierzęta chowane przez pozwanego wyrządziły szkodę, to w grę wchodziłaby odpowiedzialność z art. 431 § 1 k.c. Również i ona wynika z czynu niedozwolonego.
Na rozprawie w dniu 26 listopada 2012r. pozwany podniósł zarzut przedawnienia [ k. 90 v ]. Mógł on być rozpoznany, gdyż nie powodował zwłoki w rozpoznaniu sprawy – por. art. 207 § 6 k.p.c. Zgodnie z art. 442 ¹ § 1 k.p.c. roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę.
Postępowanie dowodowe wykazało,że dom już w roku 2000r. był zrujnowany. Wynika to ze spójnych, wzajemnie się uzupełniających zeznań świadków: C. K., R. R., P. S., H. K., W. T., L. Z., P. D.(1), K. L.. Zeznania tych świadków jednoznacznie wskazują na to,że w tym roku dom był już zrujnowany. Miał załamany dach, uszkodzone ściany. Świadkowie określali go jako ruinę. Zeznania świadków Z. i B., a także postanowienie Sądu Rodzinnego wskazuje na to,że już wcześniej dochodziło w tym budynku do kradzieży i dewastacji jego wyposażenia, ale nie pozwalają one ustalić, czy szkody dotyczyły także bryły tego budynku. Materiał dowodowy mówiący o tym dotyczy dopiero roku 2000r.
Sąd nie dał wiary świadkowi R. W. i powodowi, gdy twierdzili,że w 2000r. wyremontowali budynek. Wówczas miały być wstawione okna. Zdaniem sądu stan budynku był już wówczas taki,że tego typu prace były zupełnie bezcelowe. Sam świadek R. W. zeznał,że po terenie chodziły krowy, dom niszczał, a ogrodzenie było pozrywane. Miałoby to więc mieć miejsce w okresie, gdy pozwany wypasał tam bydło.
Powód łączy szkody w bryle budynku z wypasaniem bydła przez pozwanego. Powód twierdził,że byki i krowy wchodziły do wnętrza, uszkadzały ściany i okna. Skoro więc już w 2000r. powstała szkoda i powód wiedział, kto jest jej sprawcą [ jego zdaniem ], to już wtedy zaczął biec okres przedawnienia. Nie można jednak ustalić w którym dokładnie dniu, czy miesiącu tego roku powód dysponował tą wiedzą. Jeżeli więc przyjąć początek biegu przedawnienia najpóźniej na dzień 1 stycznia 2001r. to okres trzyletni upłynął z dniem 1 stycznia 2004r., a okres 10 – letni – 1 stycznia 2011r. Pozew został wniesiony dnia 11 czerwca 2012r. Roszczenie jest więc przedawnione.
W czasie przesłuchania w charakterze strony powód stwierdzi,że stan budynku widoczny na zdjęciach z kart 65 – 66 akt istniał w roku 2006r. Nie sprecyzował on bliżej kiedy, w którym dniu lub miesiącu miałoby to mieć miejsce. Jeżeli kierując się tym co zeznał powód przyjąć,że bieg przedawnienia rozpoczął się z dniem 1 stycznia 2007 r., to zakończył się on z dniem 1 stycznia 2010r. Nawet więc przyjmując datę podaną przez powoda roszczenie jest przedawnione. Stanowiło to wystarczającą podstawę do oddalenia powództwa.
Na marginesie więc tylko wskazać należy,że nawet, gdyby nie podzielić stanowiska sądu o przedawnieniu roszczenia, to i tak powództwo podlegałoby oddaleniu. Zgodnie z art. 6 k.c. w niniejszym procesie powód powinien bowiem udowodnić,że na skutek zachowania pozwanego poniósł szkodę oraz jaka jest jej wysokość. Oczywiście, zachowanie pozwanego musiałoby mieć charakter czynu niedozwolonego i być przez niego zawinione.
Powód nie sprostał temu obowiązkowi. Brak jest jakichkolwiek dowodów na to,że bydło należące do pozwanego wyrządziło szkodę lub że wyrządził ją pozwany osobiście. Budynek niszczał od wielu lat – z całą pewnością od roku 1994r., gdy opuścili go ostatni mieszkańcy. Był on systematycznie dewastowany i rozkradany. Powód nie potrafił należycie zadbać o swoją własność. Nie przywiązywał do tego wagi. Zniszczenie budynku nastąpiło zanim pozwany zaczął wypasać bydło na gruncie powoda. To brak należytej dbałości powoda o swoją własność doprowadził do całkowitego zniszczenia budynku i całej posesji, a nie postępowanie pozwanego.
Zeznania powoda nie są wiarygodne. Pozostają one w sprzeczności z materiałem dowodowym, któremu sąd dał wiarę. Powód starał się obciążyć odpowiedzialnością pozwanego, ale zeznania powoda są niespójne, nieprzekonujące, pozbawione chronologii. Stanowią wyraz rozgoryczenia powoda związanego z tym,że musiał zwrócić pozwanemu pobrany zadatek. Powód skupia się na kwestii umowy, która nie doszła do skutku, a nie na szczegółach dotyczących powstania szkody.
Skoro powództwo podlegało oddaleniu z przyczyn, o których była wcześniej mowa, to nie było potrzeby przeprowadzania dowodu z opinii biegłego na okoliczność wysokości szkody [ k. 210 v ].
Zdjęcia przedłożone przez pozwanego na rozprawie w dniu 27 czerwca 2013r. nie wniosły do sprawy nic istotnego.
Sąd pominął wniosek powoda [ k. 198 ] o przesłuchanie świadków: U. P., A. D. i H. W. zgłoszony w piśmie z dnia 21 maja 2013r. [ k. 191 – 192 ]. Ten wniosek dowodowy został zgłoszony z opóźnieniem, a przesłuchanie tych świadków prowadziłoby do zwłoki w rozpoznaniu sprawy – art. 207 § 6 k.p.c. Powód otrzymał wcześniej stosowne pouczenie na piśmie o zasadach obowiązujących w procesie cywilnym - k. 22.
Skoro powód przegrał sprawę, to na podstawie art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. został on zobowiązany zwrotu kosztów procesu pozwanemu. Nie zwalnia od tego obowiązku uzyskanie przez powoda zwolnienia od kosztów sądowych – art. 108 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Sąd zasądził więc kwotę 3.600,00 zł. z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika [ § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie …] i 17 zł. z tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Brak było podstaw do pobierania od którejkolwiek ze stron kosztów sądowych, od których powód był zwolniony – por. art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych i art. 98 § 1 k.p.c.