Uzasadnienie
Powód A. Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Wierzytelności 3 z siedzibą w W. wniósł pozew w elektronicznym postępowaniu upominawczym przeciwko pozwanemu M. B.. W dniu 16 lutego 2017r. został wydany nakaz zapłaty (k. 6 v). Pozwany wniósł sprzeciw (k. 11 – 13, k. 19 v - 21 v).
Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2017r. Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie przekazał sprawę według właściwości do Sądu Okręgowego w Toruniu (k. 29).
Po wpłynięciu sprawy do Sądu Okręgowego w Toruniu pełnomocnik powoda został wezwany w trybie art. 505 z zn. 37 § 1 k.p.c. do wykazania umocowania oraz dołączenia pełnomocnictwa w terminie dwutygodniowym pod rygorem umorzenia postępowania (k. 31). Wezwanie to doręczono dnia 29 sierpnia 2017r. (k. 37). Termin upływał więc dnia 12 września 2017r. W piśmie nadanym w tym dniu na poczcie powód cofał pozew bez zrzeczenia się roszczenia. Załączył także pełnomocnictwo dla radcy prawnego M. Z. oraz „Wyciąg z rejestru funduszy inwestycyjnych” i odpis z KRS (k. 34 – 39).
W piśmie z dnia 2 października 2017r. pozwany wnosił o uznanie cofnięcia pozwu za niedopuszczalne (k. 44 – 46).
Przystąpienie do sprawy po stronie pozwanego zgłosiła organizacja pozarządowa – Fundacja Pomocy (...). Wnosiła ona o uznanie cofnięcia pozwu za niedopuszczalne i oddalenia powództwa w całości (k. 59 – 60 v).
Sąd ustalił, co następuje
W dniu 12 czerwca 2008r. pozwany M. B. zawarł z Bankiem (...) S.A. Oddział 2 w T. umowę o (...) o numerze 237/206- (...) -/2008.
dowód: okoliczności niesporne,
Sąd zważył, co następuje
Zgodnie z art. 203 § 1 k.p.c. pozew może być cofnięty przed pierwszą rozprawą bez zgody pozwanego. W niniejszej sprawie czynność ta została dokonana właśnie na tym etapie postępowania. Rozprawa nie była jeszcze bowiem wyznaczona. Zgoda pozwanego na cofnięcie pozwu nie była więc potrzebna.
Stosownie do art. 203 § 4 k.p.c. sąd może natomiast uznać cofnięcie pozwu za niedopuszczalne, gdy okoliczności wskazują,że jest to sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa. Pozwany powoływał się na ten przepis. Zwracał uwagę,że cofnięcie pozwu nastąpiło bez zrzeczenia się roszczenia i w niewielkim odstępie czasu od otrzymaniu odpisu sprzeciwu, w którym podniesiono zarzut przedawnienia oraz zakwestionowano wszystkie twierdzenia powoda. Rodzi to uzasadnioną obawę,że strona powodowa lub jej następca prawny mógłby znowu złożyć tożsamy pozew, licząc na to,że tym razem zapadłe orzeczenie (nakaz zapłaty) nie zostanie zaskarżone,bądź pozwany nie podejmie obrony, nie zajmując stanowiska w sprawie. Nie zrzekając się roszczenia powód zamierza do zachowania możliwości ponownego wytoczenia powództwa (k. 45).
Sąd zobowiązał powoda do ustosunkowania się do argumentacji pozwanego, a w szczególności – do wskazania z jakich przyczyn nastąpiło cofnięcie pozwu (k. 47). W odpowiedzi powód powołał się na przysługujące mu w procesie prawo dyspozycyjności (k. 49).
W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwany wnosił o zobowiązanie powoda do przedłożenia:
- - oryginału wypowiedzenia pozwanemu przez tzw. wierzyciela pierwotnego umowy nr (...) -/2008 Kredytu Gotówkowego P. z dnia 12 czerwca 2008r. wraz z potwierdzeniem odbioru tego wypowiedzenia przez pozwanego,
- - dokumentu/dokumentów potwierdzających istnienie i wysokość zobowiązania obciążającego pozwanego z tytułu zawarcia w/w umowy na dzień jej rozwiązania.
Pozwany wnosił o przeprowadzenie dowodu z tych dokumentów na okoliczność ustalenia istnienia oraz treści zobowiązania obciążającego pozwanego z tytułu zawarcia umowy, w tym ustalenia daty wymagalności roszczenia tzw. wierzyciela pierwotnego, jak i skutecznego upływu terminu przedawnienia roszczeń objętych pozwem. W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwany podniósł, między innymi, zarzut przedawnienia (k. 12 v).
Wyznaczając rozprawę sąd zobowiązał powoda do przedłożenia dokumentów żądanych przez pozwanego (k. 52).Żadne dokumenty nie zostały przedłożone. W piśmie z dnia 20 grudnia 2017r. powód ustosunkował się do tego żądania ponownie powołując się na fakt cofnięcia pozwu. Wskazał także że zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania na podstawie art. 505 z zn. 37 § 1 k.p.c., gdyż nie zostało dołączone pełnomocnictwo procesowe wykazujące umocowanie pełnomocnika powoda wnoszącego pozew w elektronicznym postępowaniu upominawczym (k. 57).
Sąd uznał,że cofnięcie pozwu zmierza do obejścia prawa i dlatego nie zgodził się na umorzenie postępowania. Brak jakiegokolwiek ustosunkowania się do merytorycznych argumentów strony pozwanej oraz brak wyjaśnienia motywów cofnięcia pozwu, w sytuacji gdy powód nie zrzeka się roszczenia skłania do oceny, że faktycznie pozew mógłby być wniesiony ponownie w nadziei,że dojdzie do uprawomocnienia się orzeczenia na skutek biernej postawy pozwanego. Nie można wykluczyć,że na skutek jakiegoś splotu wydarzeń mógłby on np. nie odebrać go z przyczyn od siebie niezależnych – tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Powód nie wyjaśnił dlaczego cofa pozew. Powoływał się tylko na prawo dysponowania procesem. Oczywiście ma on takie prawo, ale na podstawie art. 203 § 4 k.p.c. podlega ono ocenie przez sąd. W tym natomiast zakresie powód nie przedstawił żadnej argumentacji.
Nie przekonuje także stanowisko powoda,że nawet jeżeli sąd uznałaby cofnięcie pozwu za niedopuszczalne, to postępowanie powinno ulec umorzeniu na podstawie art. 505 z zn. 37 § 1 k.p.c., gdyż nie zostało złożone pełnomocnictwo dla radcy prawnego, który wniósł pozew. Zdaniem sądu, argumentacja ta powstała wyłącznie na potrzeby obrony przed zarzutem pozwanego o niedopuszczalności cofnięcia pozwu. Pozwala ona na ocenę, że w rozumowaniu powoda istnieje sprzeczność. Skoro bowiem powód uważa,że postępowanie powinno ulec umorzeniu na podstawie art. 505 z zn. 37 § 1 k.p.c., to dlaczego w takim razie cofnął pozew, a nie oczekiwał na bezskuteczny upływ terminu do usunięcia braków o których mowa w tym przepisie ? W tym przypadku, jak i w razie cofnięcia pozwu skutek jest taki sam, gdyż następuje umorzenie postępowania. Cofając pozew powód przeniósł natomiast spór na płaszczyznę merytorycznej oceny dopuszczalności tej czynność procesowej.
Z zasady dyspozycyjności procesem przez powoda wynika także zobowiązanie dla sądu. Skoro w ramach swojego uprawnienia powód decyduje,że nie będzie uzupełniać braku, lecz cofa pozew, to w tych granicach sąd musi zająć się rozpoznaniem sprawy – to jest oceną dopuszczalności cofnięcia pozwu. Odpada więc możliwość umorzenia postępowania na podstawie art. 505 z zn. 37 § 1 k.p.c.
Skoro sąd ocenił,że cofnięcie pozwu zmierzało do obejścia prawa, to konieczne było merytoryczne rozpoznanie sprawy.
Argumentem strony pozwanej, który musiał być rozstrzygnięty w pierwszej kolejności, był zarzut przedawnienia roszczenia. Zgodnie z art. 120 § 1 k.c. bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Udzielanie kredytów ma związek z prowadzeniem działalności gospodarczej przez bank. W niniejszej sprawie okres przedawnienia wynosi więc trzy lata - art. 118 k.c.
Wskazać też należy, że wprawdzie nie wiadomo, czy pierwotny wierzyciel prowadził egzekucję (np. na podstawie Bankowego Tytułu Egzekucyjnego), ale fakt ten nie ma znaczenia, gdyż powód nie mógłby powoływać się na przerwę biegu przedawnienia wywołaną tą czynnością. Tytuł wykonawczy nie był bowiem wydany na jego rzecz.
Pozwany może natomiast przytaczać przeciwko nabywcy wierzytelności argumenty, które przysługiwały mu wobec jej zbywcy – art. 513 § 1 k.c. Mógł więc powoływać się na zarzut przedawnienia.
Zgodnie z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Pozwany nie dysponował jednak dokumentami, które pozwoliłyby na precyzyjne ustalenie czy i kiedy nastąpiło przedawnienie. Jedyne dokumenty, które pozwany złożył, to umowa o kredyt oraz plan spłaty, które w istocie potwierdzały okoliczności niesporne. Nie wiadomo natomiast kiedy roszczenie stało się wymagalne,czy umowa została skutecznie wypowiedziana i kiedy. Pozwany wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku wynikającego z art. 6 k.c. poprzez wskazanie dowodów, tego gdzie się one znajdują oraz sformułowanie tezy dowodowej.
Bierność powoda w kwestii zarzutu przedawnienia pozwala na uznanie że jest on zasadny. Zgodnie z art. 233 § 2 k.p.c. w związku z paragrafem 1 tego artykułu sąd oceni według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału, jakie znaczenie nadać odmowie przedstawienia przez stronę dowodu. Należy też zwrócić uwagę,że na podstawie art. 230 k.p.c. gdy strona nie wypowie się co do twierdzeń strony przeciwnej o faktach, sąd mając na uwadze wyniki całej rozprawy może fakty te uznać za przyznane. Powód pomimo wezwania przez sąd do ustosunkowania się oraz przedłożenia dokumentów nie uczynił tego. Zachował się tak, mimo że wiedział,że postępowanie nie zostanie umorzone, a sprawa została skierowana na rozprawę. Pełnomocnik powoda nie stawił się na nią. Nawet wówczas nie podjął obrony przed zarzutami pozwanego. To wszystko pozwala na ocenę,że zarzut przedawnienia jest zasadny. Gdyby bowiem tak nie było, to powód podjąłby obronę i dochodził swojego roszczenia.
Z tej przyczyny powództwo zostało oddalone. Zbędne było więc analizowanie pozostałych argumentów zawartych w sprzeciwie.
Wobec przegrania sprawy przez powoda sąd zasądził od niego na rzecz pozwanego zwrot kosztów procesu – art. 98 § 1 k.p.c. Składało się na nie wynagrodzenie pełnomocnika wynoszące 7.200 zł i opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł. Wysokość wynagrodzenia została określona na podstawie § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych w brzmieniu obowiązującym w dniu wniesienia pozwu, czyli dniu 21 października 2016r. (Dz. U z 2015r. poz. 1804).
Na podstawie art. 107 zd. 3 k.p.c. w związku z art. 62 § 2 k.p.c. sąd zasądził zwrot kosztów w takiej samej wysokości na rzecz organizacji pozarządowej biorącej udział w niniejszej sprawie.