Uzasadnienie
Powód (...) sp. z o.o. w B. wniósł pozew przeciwko pozwanemu G. G., w którym domagał się ustalenia,że bezskuteczne jest odstąpienie przez pozwanego od wyrażenia zgody na przejęcie wszystkich praw i obowiązków wynikających z decyzji nr (...) wydanej przez Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 25 lipca 2003r. dotyczącej (...) Szkoły Wyższej, z uwagi na brak możliwości odstąpienia od oświadczenia woli.
Pozwany wnosił o oddalenie powództwa i zwrot kosztów procesu [ k. 70 – 72 ].
Sąd ustalił, co następuje
W dniu 24 sierpnia 2012r. między powodem,a pozwanym została zawarta umowa w formie aktu notarialnego, w której powód wyraziła zgodę na przejęcie przez pozwanego wszelkich praw i obowiązków spółki [ (...) ] –założyciela (...) Szkoły Wyższej z siedzibą w T. - wynikających z decyzji (...) wydanej przez Ministra Edukacji Narodowej i Sportu dnia 25 lipca 2003r. Pozwany wyraził zgodę na przejęcie wszystkich praw i obowiązków określonych w tej decyzji i przyjął wynikające z niej warunki. Strony oświadczyły,że mają świadomość faktu,że zgodnie z treścią art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. o szkolnictwie wyższym, to Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w drodze decyzji administracyjnej dokonuje przeniesienia pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej. Powód potwierdził też,że pozwany zwrócił mu środki w kwocie 300.000 zł. przeznaczone na utworzenie wyżej wymienionej uczelni niepublicznej. Strony uzgodniły także,że pozwany złoży stosowny wniosek do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na podstawie odrębnego pełnomocnictwa.
Powód udzielił je jeszcze w tym samym dniu.
W trakcie postępowania prowadzonego przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pozwany złożył oświadczenie w formie pisma z dnia 13 maja 2013r. kierowanego do tego Ministra o cofnięciu wniosku w przedmiocie przeniesienia pozwolenia na utworzenie (...) Szkoły Wyższej. Kolejne pismo, w którym pozwany zawarł takie oświadczenie, nosiło datę 15 lipca 2013r.
Decyzją z dnia 12 września 2013r. Minister umorzył postępowanie w sprawie przeniesienia pozwolenia na utworzenie (...) Szkoły Wyższej z siedzibą w T. z (...) sp. z o.o. na rzecz Pana G. G.. Organ ten stwierdził,że skoro zgoda na przejęcie wszelkich praw zawartych w pozwoleniu na utworzenie (...) Szkoły Wyższej została przez pozwanego cofnięta, to postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe i dlatego podlegało ono umorzeniu.
W dniu 2 grudnia 2013r. decyzja ta została utrzymana w mocy.
okoliczności bezsporne.
Sąd zważył, co następuje
Powód wniósł pozew o ustalenie. Zgodnie z art. 189 k.p.c. ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa powód może żądać wtedy, gdy ma w tym interes prawny.
Interes ten polega na tym,że rozstrzygnięcie, które miałby wydać sąd w takiej sprawie dotyczy sfery praw lub obowiązków prawnych powoda oraz istnieje jakaś niepewność tego stanu prawnego lub prawa, która zagraża powodowi. Interes prawny występuje wtedy, gdy wyrok zapewni mu w sposób definitywny ochronę jego interesów i jednocześnie powód nie może jej uzyskać na innej drodze prawnej. Brak tego interesu ma więc miejsce wtedy, gdy powód mógłby wystąpić z powództwem „dalej idącym”, np. nie istnieje interes prawny w ustaleniu,że umowa jest nieważna, gdy można wystąpić z powództwem o zapłatę świadczenia pieniężnego będącego skutkiem tej nieważności.
Powód ma obowiązek wskazania interesu prawnego w wytoczeniu powództwa o ustalenie. W niniejszej sprawie powód stwierdził, że:
„ wynika on z faktu,iż jako założyciel uczelni spółka poczuwa się do odpowiedzialności za zgodność z prawem podejmowanych przez nią działań, tym bardziej, że na mocy przedmiotowej czynności prawnej – oświadczenia woli Pan[a] G., przejął [ on ] wszystkie prawa i obowiązki w zakresie prowadzenia uczelni pn. (...) Szkoła Wyższa. Jednakże, wobec postawy Pana G., moja mocodawczyni jest zaniepokojona dalszymi losami założonej przez nią Uczelni”.
Tak określony „interes”, nie odpowiada wymogowi powództwa z art. 189 k.p.c. Powódka wskazuje bowiem na swoje zaangażowanie emocjonalne. Osoba prawna nie ma możliwości ich odczuwania. Chodzi tu więc raczej o doznania osób pełniących funkcje w jej organach. Nie ma to jednak istotnego znaczenia. Zaangażowanie emocjonalne w jakąś sprawę, jej wynik, czy działania jakiegoś podmiotu nie mają bowiem charakteru interesu prawnego. Może ono podlegać jedynie ocenie w kategoriach moralnych, ale nie prawnych. Powód nie wykazał więc w jaki sposób wyrok miałby zapewnić ochronę jego sfery prawnej i jak to jest sfera, ewentualnie – jakich sporów ten wyrok pozwoliłby uniknąć. Ciężar ten spoczywał na powodzie, bo istotne jest to, gdzie on czuje zagrożenie, które w jego ocenie ma być zniwelowane wyrokiem o ustalenie.
Badanie interesu prawnego na charakter pierwszoplanowy. Skoro powód nie wykazał go, to już tej przyczyny powództwo podlegało oddaleniu.
Zbędne więc było badanie jakichkolwiek innych okoliczności. Dlatego sąd oddalił wnioski dowodowe zgłoszone przez pozwanego w odpowiedzi na pozew. Stan faktyczny powołany w „ustaleniach” niniejszego uzasadnienia, był natomiast niesporny.
Skoro powód przegrał sprawę, to na podstawie art. 98 § i 99 k.p.c. został zobowiązany do zwrotu kosztów procesu pozwanemu. Ponieważ przepisy rozporządzenia z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych [ … ] nie przewidują stawki wynagrodzenia w tego typu sprawach, to sąd posłużył się stawką w sprawie o podobnym charakterze - o ochronę dóbr osobistych i praw autorskich - § 10 ust. 1 pkt 2 w związku z § 5.
Powód wnosząc pozew uiścił opłatę w wysokości 30 zł. Stawka ta jest jednak błędna. Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 7 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych wynosi ona bowiem 600 zł. [ sprawa o ochronę „innych praw niemajątkowych” ]. Dlatego w wyroku zobowiązano stronę powodową do uzupełnienia opłaty o kwotę 570 zł.