Uzasadnienie
Powodowie J. D. i J. J. wnosili o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa – Dyrektora Izby Celnej w T. kwot po 5.706.342,42 zł. na rzecz każdego z nich.
Pozwany wnosił o oddalenie powództwa (tom. VII, k. 1262- 2172).
Sąd ustalił, co następuje
Powodowie byli jednymi wspólnikami spółki z o.o. (...) w T.. Ich udziały były równe. Spółka prowadziła działalność w zakresie sprzedaży paliw płynnych.
okoliczności bezsporne.
Urząd Celny w T. wydawał w stosunku do spółki (...) decyzje dotyczące ustalenia wysokości podatku akcyzowego. Były to następujące decyzje:
1/ (...) z dnia 02.06.2006r. – za październik 2003r. (tom IV, k. 812), 2/ (...) z dnia 12.05.2006r. – za listopad 2003r. i (...) z dnia 14.03.2007r.– za listopad 2003r. (tom. IV, k. 807), 3/ (...) z dnia 31.03.2006r. – za grudzień 2003r. (tom. IV, k. 779), 4/ (...) z dnia 31.05.2006r. – za styczeń 2004r. (tom. IV, k. 750) i (...) z dnia 11.04.2007r. – za styczeń 2004r. (tom. IV, k. 774), 5 / (...) z dnia 29.06.2006r. za luty 2004r. (tom. IV, k. 687) i (...) z dnia 2.03.2007r. za luty 2004r. (tom. IV, k. 730), 6/ (...) z dnia 28.06.2006r. za marzec 2004r. (tom. IV, k. 681), 7/ (...) z dnia 30.06.2006r. za kwiecień 2004r. (tom. IV, k. 659) 8/ (...) z dnia 11.07.2006r. za maj 2004r. (tom. IV, k. 641 i k. 736) i (...) z dnia 13.04.2007r. – za maj 2004r. (tom. IV, k. 655), 9/ (...) z dnia 11.07.2006r. za czerwiec 2004r. (tom. IV, k. 618 i 662) i (...) z dnia 5.04.2007r.– za czerwiec 2004r. (tom. IV, k. 636)
Na skutek odwołań zostały wydane następujące decyzje przez Dyrektora Izby Celnej w T.:
1/ (...) z dnia 1.08.2008r. za październik 2003r. (tom V, k. 864), 2/ (...) z dnia 25.08.2008r. za listopad 2003r. (tom V, k. 858), 3/ (...) z dnia 17.09.2008r. za grudzień 2003r. (tom V, k. 852), 4/ (...) z 15 lutego 2008r. za styczeń 2004r. (tom V, k. 842). Skargę na to orzeczenie rozpatrywał Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. i ją oddalił – sygn. akt WSA I SA/Bd 182/08 (tom. V, k. 871), 5/ (...) z dnia 29.08.2008r. za luty 2004r. (tom V, k. 836). Skargę na to orzeczenie rozpatrywał Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. i ją oddalił - sygn. akt WSA I SA/Bd 270/08 (tom V, k. 891), 6/ (...) z dnia 29.08.2008r. za marzec 2004r. (tom. V, k. 830), 7/ (...) z dnia 30.04.2009r. za kwiecień 2004r. (tom V, k. 824), 8/ (...) z dnia 15.02.2008r. – za maj 2004r. (tom. V, k. 847). Skargę na to orzeczenie rozpoznawał Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. i ją oddalił – sygn. akt – WSA I SA/Bd 181/08 (tom. V, k. 902).
okoliczności bezsporne.
W dniu 1 grudnia 2005r., po rozpoznaniu wniosku Prokuratora Okręgowego w T., Sąd Rejonowy w T. wydał postanowienia o tymczasowym aresztowaniu powodów J. J. (tom. V, k. 919) i J. D. (tom V, k. 925) na okres 3 miesięcy – od dnia 29 listopada 2005r. do 28 lutego 2006r.
Obaj powodowie byli podejrzani o to,że
I. w okresie od 1 października 2003r. do 30 czerwca 2004r. w T. i G., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej brali udział w zorganizowanej grupie przestępczej, do której należeli (oprócz nich): W. L., K. S., Z. W., i inne osoby, której celem było popełnianie przestępstw w ramach legalnie zarejestrowanej firmy Przedsiębiorstwo (...) spółka z o.o. polegającej na poświadczaniu nieprawdy w dokumentacji księgowej spółki, popełnianiu przestępstw karno – skarbowych oraz podejmowaniu czynności mających na celu ukrycie, bądź udaremnienie stwierdzenia przestępnego pochodzenia środków płatniczych pochodzących z korzyści związanych z popełnieniem przestępstwa - tj. o przestępstwo z art. 258 § 1 k.k.,
II. w okresie od 1 października 2003r. do 30 czerwca 2004r. w T. i G., działając w ramach zorganizowanej grupy przestępczej, opisanej w punkcie I, wspólnie i w porozumieniu z wymienionymi wyżej osobami, w wykonaniu powziętego z góry zamiaru, w krótkich odstępach czasu i w podobny sposób, czyniąc sobie i innym osobom z popełnienia przestępstwa stałe źródło dochodu, w ramach działalności Przedsiębiorstwa (...) spółka z o.o. w T. jako Prezes Zarządu (J. J.) i jako Wiceprezes Zarządu (J. D.) dokonali uszczuplenia należności publicznoprawnych w postaci podatku akcyzowego w łącznej wysokości co najmniej 18.800.000,00 zł. poprzez nieujawnienie organom podatkowym przedmiotu i podstawy opodatkowania w ten sposób, że sprzedali do firmy (...) w G. k/ S. olej opałowy lekki (...) w łącznej ilości co najmniej 20 mln litrów, zakupiony wcześniej legalnie w (...) w G. z przeznaczeniem na cele grzewcze, za gotówkę i bez sporządzania jakiejkolwiek dokumentacji księgowej, natomiast w prowadzonej dokumentacji wykazali sprzedaż tego produktu odbiorcom indywidulanym na podstawie pobranych od nich oświadczeń i wystawionych paragonów fiskalnych oraz dowodów „WZ”, które zostały sfałszowane lub wystawione fikcyjnie, a sprzedaż taka w rzeczywistości nie miała miejsca, w wyniku czego dokonali uszczuplenia wymienionych powyżej należności publicznoprawnych w postaci podatku akcyzowego, czym działali na szkodę Skarbu Państwa reprezentowanego przez Urząd Celny w T. - tj. o przestępstwo z art. 54 § 1 k.k.s. i art. 56 § 1 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1,2 i 5 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s.
III. w okresie od 1 października 2003r. do 30 czerwca 2004r. w T. i G., działając w ramach zorganizowanej grupy przestępczej, opisanej w punkcie I, wspólnie i w porozumieniu z wymienionymi wyżej osobami, w wykonaniu powziętego z góry zamiaru, w krótkich odstępach czasu i w podobny sposób przyjmowali w gotówce pieniądze w łącznej kwocie co najmniej 31.494.841,08 zł., pochodzące z korzyści związanych z popełnieniem czynu zabronionego, opisanego w pkt. II, w celu udaremnienia, bądź ukrycia źródła ich pochodzenia, czyniąc sobie z tego procederu stałe źródło dochodu tj. o przestępstwo z art. 299 § 1, § 5 i § 6 k.k. w zw. z art. 65 k.k. w zw. z art. 12 k.k.
Postanowienia o tymczasowym aresztowaniu zostały utrzymane w mocy przez sąd II instancji (tom. V, k. 922 i k. 928).
okoliczności bezsporne,
Na skutek wniesienia aktu oskarżenia przed Sądem Rejonowym w Toruniu toczyło się postępowanie karne pod sygnaturą II K 760/11. Powodowie byli w nim oskarżeni o to, że
I. w okresie od 1 października 2003r. do 30 czerwca 2004r. w T., działając wspólnie i w porozumieniu, w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, czyniąc sobie z popełnienia przestępstwa skarbowego stałe źródło dochodu, J. J. jako Prezes Zarządu Przedsiębiorstwa (...) spółka z o.o. z siedzibą w T., a J. D. Wiceprezes Zarządu Przedsiębiorstwa (...) spółka z o.o. z siedzibą w T., uchylając się od opodatkowania, nie ujawnili właściwym organom skarbowym podstawy do opodatkowania podatkiem akcyzowym oraz podatkiem od towarów i usług oleju napędowego w ilości co najmniej 21.801.514 litrów, nabytego legalnie od (...) spółka z o.o. z siedzibą w G. z przeznaczeniem cele grzewcze, który następnie zbyli firmie (...) z siedzibą w G. za gotówkę bez odebrania od faktycznego nabywcy oświadczenia o przeznaczeniu tego towaru na cele opałowe, wiedząc że będzie on przeznaczony dla celów napędowych, skutkiem czego powstała podstawa do opodatkowania tego towaru podatkiem akcyzowym, odpowiadającym stawkom podatkowi od towaru przeznaczonego na cele napędowe oraz podatkiem od towarów i usług, a w nierzetelnie prowadzonych księgach rachunkowych spółki z o.o. (...) z siedzibą w T., wykazali sprzedaż tego produktu odbiorcom indywidulanym na podstawie wystawionych na nieistniejące osoby oraz podrobionych oświadczeń o przeznaczeniu tego oleju na cele grzewcze, wymienionych w punkcie II zarzutu i dokonali rejestracji tej fikcyjnej sprzedaży w postaci paragonów fiskalnych oraz przy użyciu nieprawdziwych dowodów „Wz”, w konsekwencji czego oraz poprzez podanie nieprawdy w deklaracjach VAT – 7 Przedsiębiorstwa (...) spółka z o.o. z siedzibą w T. o wartości sprzedaży oleju opałowego na cele grzewcze, złożonych we właściwym urzędzie skarbowym za miesiące październik 2003r., listopad 2003r. grudzień 2003r., styczeń 2004r., luty 2004r., marzec 2004r., kwiecień 2004r., maj 2004r. i czerwiec 2004r. narazili na uszczuplenie należności publicznoskarbowe na kwotę co najmniej 25.608.236 złotych, na którą składa się kwota co najmniej 21.040.670 złotych z tytułu podatku akcyzowego oraz kwota co najmniej 4.567.566 złotych z tytułu podatku od towarów i usług – to jest o czyn z art. 54 § 1 k.k.s. w zb. z art. 61 § 1 k.k.s. w zb. z art. 56 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 ust. 2 k.k.s.
Poza tym, powodowie razem z K. S. i Z. W. był oskarżeni o to,że w okresie od 1 października 2003r. do 30 czerwca 2004r. w T., działając wspólnie i w porozumieniu, w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wykorzystując uzależnienie innych ustalonych osób od siebie, w celu użycia jako autentycznych polecili osobom wymienionych w punktach IV-VIII podrobić niżej wymienione oświadczenia o przeznaczeniu oleju opałowego na cele grzewcze, w ten sposób,że K. S., Z. W., J. P., J. K., K. G., K. K., R. P. oraz inne ustalone i nieustalone osoby wypisywały niżej wymienione oświadczenia na dane innych osób, w tym nieistniejących osób oraz we wskazanych niżej przypadkach podpisywali je w imieniu tych osób, a następnie w okresie od 29 września 2004r. do dnia 8 listopada 2004r. podczas kontroli przeprowadzanej przez Urząd Celny w T. w Przedsiębiorstwie (...) spółka z o.o. z siedzibą w T., którego J. J. był Prezesem Zarządu, a J. D. Wiceprezesem Zarządu, wymieni członkowie zarządu użyli ich jako autentycznych i tak: (tu następuje wyliczenie 9.414 oświadczeń).
Wyrokiem z dnia 23 grudnia 2014r. powodowie zostali uniewinnieni od tych zarzutów (tom. V, k. 1065 v).
Dnia 17 września 2015r. wyrok ten został utrzymany w mocy przez sąd II instancji (tom. VI, k. 1070).
okoliczności bezsporne,
W dniu 10 kwietnia 2006r. spółka z o.o. (...) złożyła wniosek o upadłość sporządzony dnia 5 kwietnia 2006r. (tom. I, k. 122). W jego uzasadnieniu wskazano, między innymi, że na moment sporządzenia sprawozdania nie ma możliwości kontynuacji działalności gospodarczej z powodu braku możliwości uzyskania kredytu, braku wystarczających środków własnych oraz odmowy przez głównego dostawcę zwiększenia jego zaangażowania w formie kredytu kupieckiego i skierowania do windykacji bieżącego zadłużenia w kwocie 3.407.698,06 zł. na rzecz (...) spółka z o.o. Wyjaśniono także,że wobec wnioskodawcy nie został wydany żaden tytuł egzekucyjny oraz tytuł wykonawczy w postępowaniu sądowym i egzekucyjnym.
Natomiast Naczelnik Urzędu Celnego wydał decyzję nr (...) określającą wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku akcyzowego tylko za miesiąc grudzień 2003r. z tytułu sprzedaży oleju opałowego na cele inne niż opałowe na kwotę 2.049.275 zł. wraz z należnymi odsetkami od dnia 25.01.2004r. do dnia 5.04.2006r. na kwotę 621.801 zł. Poza tym, Izba Celna w T. wydała zarządzenie zabezpieczenia ruchomości na kwotę 945.863 zł.
Postanowieniem z dnia 7 czerwca 2006r. Sąd Rejonowy w T. – XIII Wydział Gospodarczy dla Spraw Upadłościowych i Naprawczych wydał postanowienie o ogłoszeniu upadłości Przedsiębiorstwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T., obejmującą likwidację jej majątku. Orzeczenie to uprawomocniło się dnia 6 lipca 2006r. (tom. I, k. 125).
okoliczności bezsporne.
Sąd zważył, co następuje
Okoliczności istotne dla wydania wyroku w niniejszej sprawie były między stronami niesporne. Wynikały ona z przytoczonych powyżej kopii dokumentów przedłożonych przez powodów.
Powodowie wskazywali w uzasadnieniu pozwu na kilka okoliczności, które ich zdaniem uzasadniały żądanie pozwu. Podawali,że spółka, której byli jednymi udziałowcami, prowadziła działalność z zakresu hurtowej sprzedaży paliw płynnych. Rozwijała się ona w sposób zrównoważony i w latach 1995 – 2005 przynosiła z roku na rok coraz wyższe dochody. Załamanie miało miejsce w roku 2006 na skutek splotu wydarzeń w postaci: tymczasowego aresztowania członków zarządu i wspólników na prawie 3 miesiące, zakończenia postępowania podatkowego skutkującego wydaniem decyzji o wymierzeniu podatku akcyzowego w wysokości prawie dziesięciokrotnie przewyższającej narastający zysk za 10 lat działalności, utraty kredytu bankowego i kupieckiego. W uzasadnieniu pozwu powodowie opisywali postępowanie podatkowe prowadzone wobec spółki oraz przebieg postępowania karnego i upadłościowego. Wskazali,że „wydanie dziewięciu decyzji w przedmiocie podatku akcyzowego, tymczasowo aresztowanie członków zarządu, cofnięcie przez dostawcę kredytu kupieckiego, a przez bank kredytu odnawialnego spowodowało gwałtowne i natychmiastowe załamanie się kondycji finansowej spółki, co przełożyło się na jej niewydolność finansową i szybką utratę obrotów. W tej sytuacji złożenie wniosku o upadłość było w pełni uzasadnione i konieczne” (tom. I, k. 14).
Powodowie domagali się zasądzenia na swoją rzecz kwot (tom. I, k. 20):
- - 5.991.344,09 zł. „tytułem wartości utraconych udziałów spółki (majątku przedsiębiorstwa) i pozostałych jej składników”,
- - 5.421.340,47 zł. tytułem „korzyści jakie mogliby osiągnąć gdyby nie prowadzone postępowanie podatkowe i egzekucyjne przez pozwanego działającego w oparciu decyzje niezgodne z prawem”.
Jak należy rozumieć powodowie widzą podstawę odpowiedzialności Skarbu Państwa w postępowaniu podatkowym dotyczącym spółki (...) oraz w postępowaniu karnym, które toczyło się przeciwko nim.
Zgodnie z art. 442 ¹ § 1 k.c. roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę.
Skoro prawomocny wyrok w sprawie karnej został wydany dnia 17 września 2015r., to od tej daty należy liczyć trzyletni bieg terminu przedawnienia. Ponieważ oskarżenie powodów w procesie karnym okazało się niezasadne, to z chwilą wydania wyroku przez sąd II instancji mieli oni podstawę subiektywnie oceniać, że doszło do wyrządzenia szkody oraz łączyć jej powstanie z działaniami Skarbu Państwa.
Powodowie wywodzą swoje roszczenia z faktu prowadzenia przeciwko nim postępowania karnego, a zwłaszcza ich aresztowania. Nie wykazali kiedy zainicjowano to postępowanie. Aresztowanie miało natomiast miejsce dnia 1 grudnia 2005r. Termin dziesięcioletni od tego zdarzenia upłynął więc z dniem 1 grudnia 2015r. Pozew został wniesiony dnia 23 marca 2016r., a więc po upływie tego terminu przedawnienia. Jego uwzględnienie byłoby jednak sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.) oraz pozbawiałoby powodów prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji). Powodowie nie mieli bowiem wpływu na bieg postępowania karnego, na to, że od daty postanowienia o ich aresztowaniu do dnia prawomocnego zakończenia sprawy upłynęło prawie 10 lat. Miało to natomiast decydujące znaczenie dla terminu przedawnienia roszczeń cywilnoprawnych i praktycznie pozbawiało ich możliwości ich dochodzenia, znacznie skracając przy tym termin trzyletni określony w art. 442 ¹ § 1 k.c. Jest natomiast zrozumiałe i zasadne,że czekali oni ze sformułowaniem tych żądań do czasu prawomocnego zakończenia procesu karnego.
Odnośnie postępowania podatkowego należy stwierdzić co następuje:
Zgodnie z art. 417 ¹ § 2 k.c. jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem chyba, że przepis odrębny stanowi inaczej. Odnosi się to również do wypadku, gdy prawomocne orzeczenie lub ostateczna decyzja zostały wydane na podstawie aktu normatywnego niezgodnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą.
Żadne takie orzeczenie nie zostało wydane w stosunku do decyzji wskazanych przez powodów np. poprzez stwierdzenie ich nieważności, czy wznowienie postępowania. Decyzje te są prawomocne. Niektóre były korygowane toku instancji. Od niektórych z nich były wnoszone skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który je oddalał, ale obecnie wszystkie te orzeczenia są prawomocne. Nie jest więc spełniona przesłanka określona w art. 417 ¹ § 2 k.c. Nie stwierdzono „we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem”. Nie ma też „przepisu odrębnego”, który zwalniałby od tego wymogu.
Nie może też odnieść skutku zamierzonego przez powodów powoływanie się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 lutego 2015r. (sygn. akt SK 14/12). Zgodnie bowiem z art. 190 ust. 4 Konstytucji orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygniecie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określnych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Na ten tryb postępowania wskazuje też art. 417 ¹ § 2 zd. 2 k.c. Jest okolicznością niesporną w sprawie,że nie nastąpiło wznowienie postępowania co do decyzji wydanych przez organy celne, czy wyroków sądu administracyjnego. Sami powodowie to przyznają. Nie uchylono więc żadnej decyzji ze względu na to orzeczenie Trybunału.
Sąd cywilny w niniejszym procesie nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności orzeczeń organów administracji podatkowej czy sądu administracyjnego, w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.
Powodowie wskazali w uzasadnieniu pozwu (tom. I, k. 14),że na złożenie wniosku o upadłość spółki miało wpływ, między innymi, wydanie dziewięciu decyzji w przedmiocie podatku akcyzowego. Pomijają jednak okoliczność, że wniosek o upadłość został złożony dnia 10 kwietnia 2006r. Spółka powołała się w nim tylko na jedną decyzję - nr (...) oraz na zarządzenie o zabezpieczeniu ruchomości w kwocie 945.863 zł. (tom I, k. 123). Faktycznie, w chwili złożenia wniosku była wydana tylko ta jedna decyzją, gdyż pochodzi ona z dnia 31 marca 2006r. Spółka nawet nie odwoływała się od niej. Była więc ona prawomocna. Czynienie obecnie zarzutu, że jej wydanie spowodowało szkodę, jest bezpodstawne w świetle wymogów stawianych przez art. 417 ¹ § 2 k.c. Pozostałe decyzje oraz wyroki sądu administracyjnego były wydane w okresie późniejszym.
Odnośnie postępowania karnego należy stwierdzić co następuje:
Zgodnie z art. 417 § 1 k.c. za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Przesłanką odpowiedzialności określonej w tym przepisie jest „niezgodność z prawem”. Kwestia zawinienia nie ma natomiast znaczenia.
Powodowie błędne łączą odpowiedzialność Skarbu Państwa z Izbą Celną w T.. Jak bowiem wynika z dołączonych do pozwu kopii dokumentów, postępowanie karne było prowadzone przez Prokuratora. On wnioskował o areszty, wnosił akt oskarżenia i popierał go przed sądem, odwoływał się od wyroku sądu I instancji. Wprawdzie stroną pozwaną był Skarb Państwa, ale nie zwalniało to powodów, reprezentowanych przez profesjonalnego pełnomocnika, od prawidłowego wskazania jego statio fisci.
Należy stwierdzić,że nie jest działaniem niezgodnym z prawem wniesienie aktu oskarżenia nawet wtedy, gdy sprawa skończyła się uniewinnieniem oskarżonego. Jest tak dlatego, że prokurator nie działa bezprawnie, gdyż wykonuje swoje czynności w ramach obowiązującego porządku prawnego – ustawy o prokuraturze oraz przepisów kodeksu postępowania karnego. Art. 3 ust. 1 pkt 1 wówczas obowiązującej ustawy z dnia 20 czerwca 1985r. o prokuraturze (tekst jednolity - Dz. U z 2011r., nr 270 poz. 1599 ze zm.) stanowił,że prokuratorzy wykonują swoje zadania przez prowadzenie lub nadzorowanie postępowań przygotowawczych w sprawach karnych oraz sprawowanie funkcji oskarżyciela publicznego przed sądami.
Poza tym, nie jest działaniem bezprawnym dokonana przez prokuratora interpretacja stanu faktycznego jako noszącego znamiona przestępstwa. Prokurator, tak jak każdy prawnik, dokonuje oceny danego stanu faktycznego pod kątem wystąpienia znamion czynu zabronionego – przestępstwa. Musi ocenić dowody, dokonać podporządkowania stanu faktycznego pod dyspozycję określonego przepisu prawa karnego. Weryfikację tej oceny dokonuje sąd. Wyniki postępowania przed tym organem, nie zawsze potwierdzają pierwotne założenie dokonane w akcie oskarżenia. O tym natomiast,że w niniejszej sprawie istniały podstawy do jego wniesienia świadczy chociażby to,że sąd I instancji przychylił się do wniosku o tymczasowy areszt dla powodów, a sąd II instancji podtrzymał to rozstrzygniecie w mocy. Istniało uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa. Prokurator miał przecież świadomość ustaleń dokonywanych przez organy celne oraz wydawanych przez nie decyzji, jak również orzeczeń sądu administracyjnego. W tej sytuacji wszczęcie postępowania i wniesienie aktu oskarżenia było działaniem zgodnym z prawem. Prokurator musiał podejmować czynności do których był zobowiązany.
Postępowanie prokuratora wszczynającego postępowanie karne nie było bezprawne, gdyż nie nosiło znamiona oczywistości w naruszeniu jakiegoś przepisu prawa, nie opierało się na dowodach nieistniających, czy sfałszowanych. Powodowie niczego przeciwnego nie wykazali w tym procesie. Jak należy rozumieć, wniosek o „niezgodności z prawem” działania organu państwa wyprowadzają oni tylko z faktu uniewinnia ich przez sąd od czynów zarzucanych im w akcie oskarżenia. Jak już wskazano, rozumowanie to jest błędne, gdyż prowadziłoby ono do wniosku,że prokurator nie mógłby podjąć żadnych czynności w obawie przed potencjalną możliwością uniewinnienia oskarżanego i narażenia przez to Skarbu Państwa na odpowiedzialność z art. 417 § 1 k.c.
Wobec braku podstaw odpowiedzialności Skarbu Państwa, zbędne było przeprowadzanie dowodów na okoliczność istnienia związku przyczynowego oraz wysokości poniesionej – według twierdzeń powodów - szkody. Dlatego sąd oddalił wnioski dowodowe zgłoszone przez nich o przesłuchanie świadków oraz o dopuszczenie dowodu z opinii biegłych.
Skoro powodowie przegrali sprawę, to zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c. i art. 99 k.p.c. byli oni zobowiązani do zwrotu kosztów procesu na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa w Warszawie. Od obowiązku tego nie zwalania ich uzyskanie zwolnienia od kosztów sądowych – przez J. D. w całości (tom. VI, k. 1242), a przez J. J. – ponad kwotę 2.000 zł. (tom. VI, k. 1243) - art. 108 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Wysokość wynagrodzenia radcy Prokuratorii została określona na podstawie § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800). Wynosi ono 14.400 zł. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.c. współuczestnicy sporu zwracają koszty w częściach równych. Dlatego od każdego z powodów zasądzono kwotę 7.200 zł.
Wobec przegrania sprawy przez powodów, nie uiszczone koszty sądowe nie obciążają żadnej ze stron (abstrahując w tym miejscu od treści art. 94 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych) - por. art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych i art. 98 § 1 k.p.c.