Uzasadnienie
Powódka Gmina Miasto G. w pozwie przeciwko małoletniej A. Z. (1) domagała się zasądzenia kwoty 130 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 8 maja 2013 r. do dnia zapłaty tytułem opłaty dodatkowej za jazdę bez ważnego biletu w pojeździe komunikacji miejskiej. Wyrokiem z dnia 23 grudnia 2013 r. Sąd Rejonowy w Grudziądzu oddalił powództwo oraz obciążył powoda kosztami postępowania. W sprawie zostało ustalone, że w dniu 26 marca 2013 r. pozwana wsiadła do autobusu linii 12 w G., w trakcie jazdy do następnego przystanku nie skasowała biletu, do kasownika podeszła dopiero na tymże przystanku, jednak nie zdołała skasować biletu z powodu blokady kasowników z związku z prowadzoną kontrolą biletów. Kontroler wystawił jej tzw. opłatę dodatkową w kwocie 65 zł z uwagi na brak ważnego biletu. Reklamacja złożona do powoda nie została uwzględniona.
Sąd Rejonowy na podstawie zgromadzonych dowodów, w tym nagrania z monitoringu, stwierdził, iż wobec tego, że pozwana wsiadając do autobusu miała przy sobie bagaż (gitarę) a odległość do kolejnego przystanku jest niewielka, nie można uznać, że jej zachowanie wskazywało na zamiar nieskasowania biletu. Pasażer musi mieć bowiem realną możliwość skasowania biletu, a pozwana miała taką możliwość dopiero na najbliższym postoju.
Powód złożył apelację od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości i zarzucając sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego wskutek naruszenia przepisów postępowania tj. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dokonanie oceny dowodów bez uwzględnienia zasad doświadczenia życiowego oraz logicznego rozumowania, których uwzględnienie spowodowałoby, że ocena dowodów byłaby inna. Wniósł o zmianę wyroku przez uwzględnienie powództwa, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania przy uwzględnieniu kosztów postępowania odwoławczego.
Sąd Okręgowy zważył co następuje.
Apelacja była zasadna.
Sprawa niniejsza została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, Sąd odwoławczy nie prowadził postępowania dowodowego, zatem uzasadnienie wyroku ogranicza się do wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa (art.505¹³ § 2 k.p.c.).
W ocenie Sądu Okręgowego nagranie z monitoringu w autobusie, w którym doszło do zdarzenia, zostało ocenione przez Sąd I instancji z przekroczeniem zasad swobodnej oceny dowodów. Należy mieć przy tym na uwadze, że jest to dowód jednoznaczny i w zasadzie nie pozostawiający pola do różnych interpretacji. Jak wynika z nagrania, pozwana wsiadła do autobusu tylnymi drzwiami mając gitarę w pokrowcu założoną na plecy, o godzinie 16:57:50 (nagranie z monitoringu kamera 4). Kasownik znajduje się na wprost wejścia. Bezpośrednio po zamknięciu drzwi pojazdu, pozwana zdjęła gitarę z pleców (16:57:55) i oparła ją szybę osłaniającą siedzenia stając obok, w odległości nie większej niż 1 m od kasownika. O godzinie 16:58:31, gdy autobus podjechał do kolejnego przystanku, pozwana podniosła gitarę – i mijając kasownik o mniej niż 0,5 m, a mówiąc wprost na wyciągnięcie ręki, trzymając przed sobą gitarę przeszła w kierunku środkowych drzwi pojazdu, gdzie o godz. 16:58:48 (kamera 3) zajęła miejsce obok drzwi.
W tym czasie kasownik przy środkowych drzwiach był zajęty przez inną osobę. Pozwana nie zatrzymała się bezpośrednio przy kasowniku, nie trzymała biletu, ani go nie wyciągała. W tym czasie autobus ruszył z przystanku, rozpoczęła się kontrola i wtedy dopiero pozwana podjęła czynności zmierzające do skasowania biletu.
W tym stanie rzeczy nie sposób zasadnie twierdzić, że pozwana miała zamiar skasowania biletu, a nie uczyniła tego z przyczyn obiektywnych (konieczności utrzymania równowagi, zasłonięcia kasownika przez innych pasażerów, czy zbyt szybkiej blokady kasowników). To, że czas przejazdu do kolejnego przystanku był krótki a pozwana miała bagaż, nie może być uznane za usprawiedliwioną przyczynę nieskasowania biletu. Po pierwsze, pozwana mogła a wręcz powinna mieć przygotowany bilet wsiadając do pojazdu i skasować go w tylnym kasowniku bezpośrednio po wejściu, przed zdjęciem bagażu. Czynność ta zajęłaby kilka sekund, a jej wykonanie nie stwarzałoby dla pozwanej ani jej bagażu żadnego zagrożenia, gdyż w razie potrzeby mogła przytrzymać się uchwytu drugą, wolną ręką. Po wtóre, po zatrzymaniu autobusu na kolejnym przystanku pozwana mogła bez najmniejszych przeszkód skasować bilet w tylnym kasowniku, który miała jak trafnie wskazał apelujący na wyciągnięcie ręki, a potem dopiero przejść w kierunku środka autobusu.
W trakcie tego postoju nie występowało zagrożenie dla równowagi, a dostęp do kasownika nie był w minimalnym stopniu utrudniony. Naruszenie wymogu niezwłocznego skasowania biletu po wejściu do pojazdu, wynikającego z § 10 pkt 12 uchwały nr VIII/38/11 Rady Miejskiej G. z dnia 27 kwietnia 2011 r. w sprawie określenia przepisów porządkowych obowiązujących przy przewozie osób i bagażu środkami lokalnego transportu zbiorowego było więc ewidentne i nieusprawiedliwione. Nie ma znaczenia fakt, że środkowy kasownik był zajęty przez inne osoby. Pomijając już, że nawet wtedy zachowanie pozwanej nie wskazywało na zamiar skasowania biletu (stanęła w większej niż poprzednio odległości od kasownika), w czasie gdy pozwana jak deklaruje chciała przystąpić do skasowania biletu, nie mogło być już mowy o niezwłoczności.
Zważywszy że pozwana nie uiściła opłaty dodatkowej, wynoszącej początkowo 65 zł, w terminie 7 dni, zgodnie z § 1 pkt 6 uchwały nr VIII/34/11 Rady Miejskiej G. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat dodatkowych z tytułu przewozu osób, zabranych ze sobą do przewozu rzeczy i zwierząt oraz wysokości opłaty manipulacyjnej (k. 7) po tym terminie opłata manipulacyjna wyniosła 130 zł (§ 1 pkt 1 uchwały).
Z opisanych względów Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że na podstawie powołanej wyżej uchwały nr VIII/34/11 zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 130 zł z odsetkami za opóźnienie od 8 maja 2013 r. tj. od upływu terminu określonego w wezwaniu do zapłaty (k. 14) do dnia zapłaty po myśli art. 481 § 1 k.c. oraz zasądził od pozwanej na rzecz powoda koszty procesu obejmujące opłatę od pozwu (30 zł) i koszty zastępstwa radcy prawnego (art. 98 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. i § 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j.Dz.U. z 2013 r. poz. 490). O kosztach za II instancję orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. i § 6 pkt 1 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia.