Uzasadnienie
W pozwie złożonym w dniu 24.04.2013 r. powód R. O. domagał się zasądzenia od pozwanego Skarbu Państwa – (...) we W. oraz (...) w K. i (...) w W. kwoty 120.000 zł tytułem zadośćuczynienia za przeludnienie w celi w której przebywał, niewłaściwe warunki odbywania kary pozbawienia wolności. Żądanie swoje powód opierał na przepisach art. 77 ust.1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polski, art. 110 kodeksu karnego wykonawczego, art. 417 kodeksu cywilnego, jak i przepisach Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Zapobieganiu Nieludzkiemu Traktowaniu. R. O. wskazał też, że 30% uzyskanego w tym postępowaniu zadośćuczynienia przekazane ma zostać na wskazaną przez niego Fundację Użyteczności Publicznej.
Na uzasadnienie swego żądania powód podał, że będąc skazany na karę 10 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności przebywał we wskazanych wyżej jednostkach penitencjarnych w okresie od 11.03.2006 r. do 5.09.2007 r. i w okresie od 5.09.2007 r. do 24.02.2010 r. Podczas odbywania kary pozbawienia wolności nie zapewniono powodowi odpowiednich warunków bytowych zgodnych z przepisami prawa. W szczególności wskazywał, że w celach, w których przebywał powierzchnia przypadająca na jedną osobę była znacznie mniejsza niż 3 m kw. (wynosiła niecałe 2 m kw.). W takich celach swobodny ruch był ograniczony. Do tego cele były brudne w wyniku długoletniego użytkowania i nie były remontowane. W okresie zimowym było zimno ze względu na nieszczelność stolarki okiennej, co skutkowało częstotliwością zachorowań powoda na grypę, zapalenie oskrzeli, gardła a także stwierdzoną u niego astmą oskrzelową.
Natomiast w sezonie letnim w celach panowała nadmierna temperatura (do 30 stopni). W takich warunkach wzrastała agresja wśród więźniów. Powód skarżył się również na konieczność spożywania posiłków na krześle lub na kolanach. W ocenie powoda poprzez łamanie praw człowieka wyrządzono powodowi ogromną szkodę, której rekompensaty dochodził w niniejszym postępowaniu.
W odpowiedzi na pozew (k. 13-14) strona pozwana Skarb Państwa- reprezentowany przez (...) wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda kosztów procesu. Strona pozwana podała, że powództwo jest nieuzasadnione zarówno ze względu na brak wskazania okoliczności faktycznych, jak i ze względu na brak podstaw prawnych. Pozwany podnosił, że wszelkie roszczenia związane z rzekomymi bezprawnymi działaniami lub zaniechaniami pozwanego na 3 lata przed wniesieniem pozwu są- zgodne z art. 442¹kc - przedawnione. Powód od początku miał wiedzę o szkodzie niemajątkowej, jaki i majątkowej oraz o podmiocie zobowiązanym do jej naprawienia. Wskazany w pozwie okres osadzenia powoda w pozwanych jednostkach penitencjarnych zakończył się w dniu 24.02.2010 r., a pozew nosi datę 22.04.2013 r. Jedynie z daleko posuniętej ostrożności pozwany odnosił się merytorycznie do twierdzeń powoda i zaprzeczał wszystkim jego twierdzeniom.
Nie jest prawdą, że w całym podawanym przez powoda okresie przebywał on w celach przeludnionych, choć pozwany Skarb Państwa nie zaprzeczał, że mogły występować okresy osadzenia powoda w takich celach. Umieszczenie R. O. w celi, która nie spełniała ustawowych wymogów miało jednak oparcie w obowiązujących przepisach prawa - art. 248 kkw, a po jego uchyleniu art. 110 kkw. Pozwany zaprzeczał zatem, że przy zapewnieniu warunków bytowych powodowi działał wbrew prawu. Opisywane przez powoda okoliczności albo w ogóle nie miały miejsca albo pozostają w zgodzie z przepisami prawa, w tym przepisami kkw i rozporządzenia dotyczącego warunków bytowych osób osadzonych w (...).
Również wysokość dochodzonej kwoty jest całkowicie nieuzasadniona. Jeśliby nawet zostało wykazane, że doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda to opisane nieprawidłowości nie miały takiego charakteru i natężenia i nie trwały tak długo, aby uzasadniać zasądzenie jakiegokolwiek zadośćuczynienia, a tym bardziej w żądanej wysokości.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny
R. O. odbywał karę pozbawienia wolności w (...) w K. i (...) w W. w okresie od 11.03.2006r do 5.09.2007r. i w okresie od 5.09.2007 do 24.02.2010 r. (bezsporne)
Rzeczywisty okres przebywania powoda w celi, w której norma 3m2 powierzchni mieszkalnej na jednego mieszkańca nie była zachowana trwał od 27.01.2010 r. do 10.02.2010 r. w związku z wyrażoną na to zgodą sędziego penitencjarnego na podstawie art. 110 par 2c kkw.
(Dowód: decyzja nr (...) Dyrektora (...) w W. z dnia 28.01.2010 r., k.26, decyzja nr (...) Dyrektora (...) w W. z dnia 9.02.2010 r., k.25, decyzja nr (...) Dyrektora (...) w W. z dnia 24.02.2010 r. k.24).
Sąd zważył, co następuje
Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.
Powód R. O. domagał się zadośćuczynienia za wyrządzoną mu przez stronę pozwaną szkodę niemajątkową (krzywdę) wynikającą z niezapewnienia mu odpowiednich warunków bytowych podczas odbywania kary pozbawienia wolności, co miało się przejawiać w nadmiernym przeludnieniu cel, niewłaściwym stanie technicznym pomieszczeń mieszkalnych, w których było albo zbyt gorąco albo zimno, ciasnocie, nieodpowiednich warunkach spożywania posiłków, co z kolei wywoływało ujemne skutki w postaci wzrostu agresji więźniów i częstych zachorowań powoda. Jak wynika z treści pozwu zadośćuczynienie miało stanowić środek ochrony jego dobra osobistego – prawa do godności. Podstawę prawną żądania zgłoszonego przez powoda stanowił zatem przepis art. 23 w zw. z art. 24 kc. W zakresie żądania zadośćuczynienia z tytułu naruszenia dóbr osobistych cytowany art. 24 kc odsyła z kolei do przepisów o czynach niedozwolonych, w szczególności do art. 448 kc, w myśl którego w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, m.in. odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.
Roszczenia wynikające z czynów niedozwolonych ulegają przedawnieniu, jeżeli mają charakter majątkowy, a do kategorii roszczeń majątkowych należy zaliczyć także roszczenia o zapłatę zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę na podstawie art. 448 k.c.
W pierwszej kolejności należy zatem wskazać, że pozwany skutecznie podniósł zarzut przedawnienia żądania pozwu obejmującego okres pobytu powoda w pozwanych jednostkach wskazując, że roszczenie powoda w całości uległo przedawnieniu z dniem 24.02.2013r..
R. O., jak wskazał w treści pozwu, przebywał we wskazanych jednostkach penitencjarnych w okresie od 11.03.2006 r. do 5.09.2007 r. i w okresie od 5.09.2007 do 24.02.2010 r. Wynika z tego, że wskazany okres osadzenia powoda w pozwanych jednostkach penitencjarnych zakończył się w dniu 24 lutego 2010 r.
Do przedawnienia roszczeń z tytułu czynów niedozwolonych stosuje się ogólne zasady przedawnienia określone w art. 117 i n. kc, z modyfikacjami wynikającymi z art. 442 kc (obecnie zastąpiony przez 442¹ kc) dotyczącymi początku biegu przedawnienia i sposobu liczenia terminu przedawnienia. Art. 442 §1 kc (obowiązujący do dnia 10 sierpnia 2007 r.) jak i obecnie obowiązujący art. 442¹ k.c. ustanowiły trzyletni okres przedawnienia roszczeń z czynów niedozwolonych przy czym okres ten liczony jest od dnia kiedy osoba poszkodowana dowiedziała się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia. Chwilą określającą początek trzyletniego biegu przedawnienia jest moment „dowiedzenia się o szkodzie” i „osobie obowiązanej do jej naprawienia”. Uznaje się, że jest to moment, gdy poszkodowany zdaje sobie sprawę z ujemnych następstw zdarzenia wskazujących na fakt powstania szkody, ma świadomość doznanej szkody i osób za nią odpowiedzialnych..
Nie ulega wątpliwości, że powód miał świadomość wyrządzonej mu szkody i osoby zobowiązanej do jej naprawienia już w czasie kiedy był osadzony w pozwanej jednostce i od tego momentu biegł termin przedawnienia. Zatem przyjąć należy, iż termin przedawnienia upłynął z dniem 24 lutego 2013r. W sytuacji w której pozew w niniejszej sprawie został wniesiony w dniu 22 kwietnia 2013r. Sąd uznał, że powództwo uległo w całości przedawnieniu.
A zatem powództwo niniejsze należało oddalić ze względu na podniesiony zarzut przedawnienia, o czym Sąd orzekł w pkt I sentencji wyroku.
Orzeczenie o kosztach zawarte w punkcie II wyroku Sąd wydał na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., w myśl którego strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Zgodnie z art. 108 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398, z późn. zmianami) zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia od obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi. Koszty procesu poniesione przez pozwanego w niniejszej sprawie sprowadzały się do kosztów zastępstwa procesowego należnych Skarbowi Państwa w oparciu o art. 99 k.p.c. w z przepisami Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Z. 1) odnotować uzasadnienie,
- 2) odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć powodowi,
- 3) kal. 14 dni
W-w, 30.08.2013 r.