Uzasadnienie
Wyroku z dnia 7 sierpnia 2026 r.
Pozwem z dnia 11 kwietnia 2025 r. powód I. F. wniósł o zasądzenie od pozwanego (...) S.A. (...) w F., na rzecz powoda kwoty 25.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 27 marca 2025 r. do dnia zapłaty oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 9 grudnia 2022 r. uległ wypadkowi, polegającym na upadku płyt meblowych z wódka widłowego na prawą goleń. W wyniku zdarzenia powód doznał obrażeń ciała, na skutek których pozwany wypłacił na jego rzecz zadośćuczynienie w kwocie 13.000 zł, zwrot kosztów opieki w kwocie 2.520 zł, zwrot kosztów dojazdów w kwocie 300 zł oraz kosztów leczenia w kwocie 100 zł. Podniósł, że pozwany przyznając ww. kwoty nie uwzględnił wszystkich związanych ze sprawą okoliczności. Wskazał, że należne mu zadośćuczynienie to kwota 40000 zł, przy czym pozwany i sprawca szkody zapłacili łącznie 15000 zł, zatem w niniejszym postępowaniu powód domaga się od pozwanego pozostałej kwoty tj. 25000 zł.
/pozew k. 3-5/
W dniu 9 maja 2025 r. Sąd Rejonowy w Brzozowie wydał nakaz zapłaty, którym nakazał pozwanemu, aby zapłacił powodowi dochodzoną pozwem kwotę wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 27 marca 2025 r. do dnia zapłaty.
/nakaz zapłaty k.58/
W dniu 26 maja 2025 r. pozwany złożył sprzeciw od nakazu zapłaty, w którym wniósł m.in. o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pozwany oświadczył, że kwestionuje powództwo co do wysokości, wskazując, iż w związku ze zdarzeniem z dnia 9 grudnia 2022 r. u powoda nie doszło do naruszenia sprawności organizmu oraz powstania krzywdy, zasługującej na kompensację w drodze zadośćuczynienia pienionego, w kwocie której domaga się powód. W uzasadnieniu przyznał, że w toku postepowania likwidacyjnego wypłacił na rzecz powoda kwotę 13.000 zł (15.000 zł z uwzględnieniem zadośćuczynienia orzeczonego wyrokiem z dnia 16.11.2023r. Sądu Rejonowego w Rzeszowie) tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę oraz odmówił pokrycia dalszych roszczeń powoda. W opinii pozwanego powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie, także z tego powodu, że krzywda, której doznał powód została skompensowana nie tylko świadczeniami przyznanymi w toku postępowania likwidacyjnego, ale również wskutek zasądzonej na rzecz powoda kwoty 2.000 zł.
/sprzeciw od nakazu zapłaty k. 63-64/
W toku postępowania powód rozszerzył powództwo domagając się ostatecznie kwoty 50.000 zł jako dalszego zadośćuczynienia. Wskazał, że z uwagi na przebieg przedmiotowego postępowania, odpowiednią sumę zadośćuczynienia za doznaną krzywdę stanowi łącznie kwota 65.000 zł, która po uwzględnieniu wypłaconych świadczeń w wysokości 15.000 zł uzyskanych przed wytoczeniem powództwa, uzasadnia roszczenie w wysokości 50.000 zł.
/k. pismo procesowe powoda k. 120-121/
Sąd ustalił następujący stan faktyczny
W dniu 9 grudnia 2022 r. powód I. F. przebywał na terenie parkingu sklepu (...) przy ul. (...) w A.. Kierujący znajdującym się na parkingu wózkiem widłowym pracownik sklepu, wykonał manewr, wskutek którego z wózka spadły płyty meblowe. Przedmioty te raniły powoda spadając na jego prawą goleń.
W wyniku urazu powód doznał wielołamowego złamania kości podudzia prawego z przemieszczeniem odłamów. Na miejsce zdarzenia przybyło pogotowie ratunkowe, które zdecydowało o przewiezieniu powoda szpitala. W szpitalu wykonano badania obrazowe oraz badania lekarskie. Po wykonaniu badań powód został zakwalifikowany do leczenia operacyjnego. Wykonano zamknięte nastawienia złamania kości piszczelowej prawej ze stabilizacją wewnętrzną gwoździem śródszpikowym.
Po trzech dniach, 12 grudnia 2022 r. powód został wypisany ze szpitala. Zlecono mu stosowanie ortezy stabilizującej oraz dalsze leczenie w poradni ortopedycznej. Po powrocie do domu, przez około dwa tygodnie powód pozostawał głównie w pozycji leżącej z uszkodzoną nogą uniesioną ku górze. W tym okresie odczuwał ból w na poziomie 7-6 w skali (...) i regularnie przyjmował leki przeciwbólowe na receptę.
Następnie powód rozpoczął rehabilitację, na którą przez pierwsze dwa tygodnie uczęszczał codziennie. Ból który odczuwał wynosił 6-4 stopnie w skali (...) przez kolejne 8 tygodni, następnie do zakończenia leczenia tj. do ok. roku od urazu zmniejszył się do poziomu 4-1 w skali (...).
Poruszał się wówczas przy pomocy kul oraz korzystał z ortezy. Około pół roku po zdarzeniu (czerwiec 2023 r.) zaczął chodzić bez ortezy. Leczenie powoda miało charakter długotrwały i obejmowało dalsze zabiegi związane z zespoleniem złamania. W dniu 19 kwietnia 2023 r. powód był hospitalizowany w związku z dynamizacją zespolenia wewnętrznego podudzia prawego, zaś w okresie od 9 lutego 2024 r. do 11 lutego 2024 r. przebywał w szpitalu w celu usunięcia zespolenia wewnętrznego z kości podudzia prawego. Powyższym zabiegom towarzyszył ból fizyczny, który występował u powoda. W tym okresie poziom odczuwalnego bólu wzrósł do poziomu 6-5 w skali (...).
Przed zdarzeniem z dnia 9 grudnia 2022 r. powód był osobą sprawną oraz nie leczył się z powodu chorób związanych z narządem ruchu. Pozostawał osobą aktywną zawodowo – prowadził działalność gospodarczą w obszarze ubezpieczeń, jak również pracował jako kierowca, wykonując zlecenia transportowe. Z uwagi na wykonywane czynności powód pozostawał wówczas w stałym i codziennym kontakcie z innymi osobami, w tym klientami, których obsługiwał. Po zdarzeniu szkodowym, powód przez okres sześciu miesięcy przebywał na zwolnieniu lekarskim. Wskutek urazu doznanego 9 grudnia 2022 r. w ww. okresie powód nie był wstanie wykonywać dotychczasowej pracy oraz usług transportowych.
Ograniczenie sprawności wpłynęło również na jego codzienne funkcjonowanie. Po wypadku aktywność powoda uległa znacznemu ograniczeniu. Skutkiem tego zdarzenia była również przymusowa izolacja od innych osób, z którymi dotychczas współpracował. Powyższe wpływało negatywnie na jego samopoczucie.
Powód przed wypadkiem był osobą aktywną, wykonującą również prace wymagające siły fizycznej. W chwili obecnej, z uwagi na odniesiony uraz, nie jest w stanie ich wykonywać. Ma również problemy w wykonywaniu drobniejszych prac wokół domu i ogrodzie.
W następstwie zdarzenia szkodowego powód doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu w wysokości 12%, a z wiązanego z przebytym złamaniem kości podudzia prawego oraz ubytkiem tkanek miękkich goleni.
W dniu 26 marca 2025 r. pozwane towarzystwo ubezpieczeń wydało decyzję, zgodnie z którą przyznano na rzecz powoda łączną kwotę 15.920,00 zł tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia, w tym kwota 13.000,00 zł stanowiła zadośćuczynienie.
Wyrokiem z dnia 16 listopada 2023 r. Sąd Rejonowy w Rzeszowie Wydział X Karny orzekł na rzecz I. F. obowiązek zapłaty w wysokości 2.000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę.
Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie: Wyroku Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 16 listopada 2023 r. (k. 8), karty medycznych czynności ratunkowych (k. 9), informacji o hospitalizacji (k. 9v-10), historii zdrowia i choroby pacjenta (k. 10v-14; k. 16-17), wyników badań RTG (k. 14-15), historii wizyt (k. 18-51), decyzji pozwanego z dnia 25 marca 2025 r. wraz z załącznikiem (k. 52-55), akt szkody na płycie CD (k 66), opinii biegłego sądowego z zakresu chirurgii urazowej i ortopedii dr C. U. (k. 91-99), a także zeznań świadka S. F. (k. 84v) oraz zeznań powoda I. F. (k. 84v).
Autentyczność przedłożonych w sprawie dokumentów nie była przez strony kwestionowana, a Sąd nie znalazł podstaw do podważenia ich wiarygodności. Dokumenty te stanowiły podstawę ustaleń w zakresie przebiegu zdarzenia, jak również sposobu i okresu leczenia powoda.
Jako w pełni wiarygodną Sąd uznał opinię biegłego z zakresu ortopedii – dr C. U.. Opinia została sporządzona na podstawie dokumentacji medycznej oraz przeprowadzonego badania powoda. Opinia odpowiadała na pytania objęte tezą dowodową i zawierała jasne oraz logicznie uzasadnione wnioski. Biegły w szczególności wyjaśnił związek pomiędzy wypadkiem a doznanymi przez powoda obrażeniami, określił charakter następstw urazu oraz wysokość trwałego uszczerbku na zdrowiu. Wnioski opinii były stanowcze i znajdowały oparcie w zgromadzonej dokumentacji medycznej.
Za wiarygodne sąd uznał zeznania świadka S. F.. Sam fakt, iż świadek pozostaje w związku małżeńskim z powodem nie stanowił podstawy, by odmówić jej zeznaniom przymiotu wiarygodności. Oceniając zeznania świadka, sąd miał na uwadze fakt, iż od momentu zdarzenia do chwili przesłuchania upłynęło niespełna trzy lata. W związku z powyższym zrozumiałym bym fakt, iż świadek nie pamiętała konkretnych dat odnoszących się do przebiegu leczenia powoda. Niemniej świadek w sposób klarowny i niebudzący wątpliwości przedstawiła okoliczności zdarzenia, okres i sposób leczenia powoda, fakt przyjmowania przez niego leków przeciwbólowych oraz sposób opieki jakiego wymagał po wypadku. Jej zeznania korespondowały z dokumentacją medyczną i opinią biegłego, a jednocześnie uzupełniały pozostały materiał dowodowy o okoliczności dotyczące codziennego funkcjonowania powoda, a zatem tych kwestii których dokumentacja medyczna nie mogła odzwierciedlić.
Zeznania powoda były spójne z zeznaniami świadka i wnioskami biegłego. Powód wskazywał na ból, który trapił go podczas zabiegów w 2023 r. i 2024 r., przyjmowanie leków przeciwbólowych w długim okresie po zdarzeniu. Powód wskazał również na cierpienia psychiczne związane z pogarszającym się zdrowiem, zakończeniem działalności gospodarczej i utratą klientów, jak również na dostrzegalne przez niego ograniczenia fizyczne, będące skutkiem wypadku. Zeznania te znajdowały potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym w zakresie, w jakim dotyczył przebiegu leczenia i następstw wypadku.
Sąd zważył, co następuje
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w części, tj. w zakresie 41.000 zł, w pozostałym zaś, tj. co do kwoty 9.000 zł podlegało oddaleniu.
Odpowiedzialność pozwanego co do zasady nie była między stronami sporna. Pozwany nie kwestionował jej również w toku przedmiotowego postępowania, podnosząc jedynie, iż kwota 13000 zł wypłacona na rzecz powoda w toku postępowania likwidacyjnego, przy uwzględnieniu także zasądzonej na jego rzecz kwoty 2.000 zł w postępowaniu karnym, w całości kompensowały doznaną przez niego krzywdę.
Jak stanowi art. 444 § 1 kc w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Na żądanie poszkodowanego zobowiązany do naprawienia szkody powinien wyłożyć z góry sumę potrzebną na koszty leczenia, a jeżeli poszkodowany stał się inwalidą, także sumę potrzebną na koszty przygotowania do innego zawodu. Z kolei art. 445 § 1 wskazuje, iż w wypadkach przewidzianych w art. 444 § 1 kc, sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.
Przepisy nie określają szczegółowych kryteriów ustalania wysokości odpowiedniego zadośćuczynienia. W orzecznictwie przyjmuje się jednak, że wysokość ta powinna być ustalana z uwzględnieniem całokształtu okoliczności konkretnej sprawy, szczególnie rodzaju i rozmiaru doznanych obrażeń, intensywności i czasu trwania cierpień fizycznych i psychicznych, przebiegu i długotrwałości leczenie, trwałości następstw zdarzenia, rokowań na przyszłość, wieku poszkodowanego oraz wpływu następstw urazu na dotychczasowe funkcjonowanie. Zadośćuczynienie pełni funkcję przede wszystkim kompensacyjną, przyznana zaś suma powinna przedstawiać ekonomicznie odczuwalną wartość odpowiadającą rozmiarowi doznanej krzywdy.
Odnosząc przytoczone powyżej okoliczności na grunt niniejszej sprawy, Sąd uznał, że wypłacona w postępowaniu likwidacyjnym kwota nie stanowiła pełnej kompensaty doznanej przez niego krzywdy.
Doznanemu urazowi i procesowi leczenia towarzyszyły znaczne dolegliwości bólowe, wymagające regularnego przyjmowania leków przeciwbólowych. Bezpośredni po pierwszym zabiegu, przez około dwa tygodnie powód zmuszony był pozostawać w pozycji leżącej, z uniesioną do góry noga. Następnie przez dłuższy czas jego zdolność poruszania się pozostawała ograniczona, zmuszony był również do używania kuli oraz ortezy wspomagających chodzenie. Powyższe okoliczności jednoznacznie wskazują, że następstwa wypadku w znacznym stopniu ograniczyły samodzielność powoda, jego codzienne funkcjonowanie, a proces powrotu do sprawności pozostawał długotrwały.
Co istotne, wypadek któremu uległ powód wpłynął na jego dotychczasową aktywność zawodową i życiowa powoda. Przed zdarzeniem z 9 grudnia 2022 r. powód był osobą aktywną zawodowo, wykonywał prace wymagającego stałego kontaktu z innymi osobami. Ponadto podejmował również dodatkowe zlecenia transportowe. Następstwa poniesionego urazu uniemożliwiły mu przez dłuższy czas wykonywanie ww. czynności. Podkreślić należy, iż ograniczenia ruchowe będące skutkiem wypadku, którego doznał powód, wpłynęły również na jego życie prywatne, w tym dokonywanie zwykłych prac przy domu czy w ogrodzie. Nagłe i niespodziewane uniemożliwienie powodowi dotychczasowego sposobu funkcjonowania stanowiło dodatkowe źródło cierpień natury psychicznej.
Powyżej przytoczone okoliczności świadczą o znacznym rozmiarze cierpień fizycznych i psychicznych, których doznał powód, jak również o istotnym ograniczeniu jego dotychczasowego funkcjonowania.
W realiach przedmiotowej sprawy istotne znaczenie dla oceny rozmiaru krzywdy, a w konsekwencji ustalenia wysokości zadośćuczynienia miała również trwałość następstw wypadku, którego doznał powód. W jego wyniku powód doznał złamania obu kości podudzia prawego z przemieszczeniem odłamów oraz ubytku tkanek miękkich goleni prawej. Wskutek wypadku doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu wynoszącego 12%. Wprawdzie leczenie następstw złamania zostało zakończone, a biegły w wydanej w sprawie opinii nie stwierdził w chwili obecnej istotnych dolegliwości pozostających w bezpośrednim związku z ww. złamaniem, jednakże podczas badania odnotował u powoda chód z akcentowanym utykaniem na kończynę dolną prawą. U powoda występują ponadto kliniczne objawy choroby zwyrodnieniowej prawego stawu kolanowego. Okoliczności powyższe, wraz ze stwierdzonym trwałym uszczerbkiem na zdrowiu przemawiały za przyjęciem, iż następstwa zdarzenia miały charakter długotrwały.
Ustalony przez biegłego dr C. U. trwały uszczerbek na zdrowiu powoda określony został na 12%. Okoliczność ta stanowiła jedno z kryteriów oceny rozmiaru krzywdy doznanej przez powoda. Sama kwestia ustalonego uszczerbku nie mogła stanowić wyłącznej podstawy określenie zadośćuczynienia. Powyższe podlegało jednak łącznej ocenie z pozostałymi następstwami wypadku, których doznał powód, w tym z przebiegiem i długotrwałością leczenia, nasileniem dolegliwości bólowych, wpływem zdarzenia na codzienne życie i funkcjonowanie powoda. Znacznie miał również sam fakt konieczności przebycia przez powoda trzech zabiegów wymagających hospitalizacji. Powyższe stanowisko znajduje również odzwierciedlenie w ugruntowanej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego, który wskazał m.in., że ustalanie odpowiedniej sumy zadośćuczynienia polega na ocenie wszelkich okoliczności związanych ze stanem zdrowia poszkodowanego, wywołanym ustalonym zdarzeniem sprawczym, w tym również szeroko rozumianych konsekwencji (zdrowotnych, rodzinnych, bytowych itp.) (por. Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 5 marca 2025 r., sygn. akt II CSKP 55/24).
Ponadto, biegły na podstawie własnego doświadczenia, w oparciu o rodzaj obrażeń i zastosowaną metodę leczenia i rehabilitacji, wskazał na występujący u powoda wysoki stopień bólu w trakcie wypadku i w ciągu pierwszych trzech miesięcy leczenia, a następnie już mniejszy ból przez kolejne ok. 9 miesięcy, tj. do końca okresu jednego roku od powstania urazu. Łącznie z tytułu odczuwania tego bólu Sąd uznał za uzasadnione
Uwzględniając łącznie powyższe okoliczności, Sąd uznał, że odpowiednią sumę zadośćuczynienia stanowić będzie kwota 56.000 zł, co po odjęciu kwoty 15000 zł, wypłaconej tytułem zadośćuczynienia i nawiązki przed złożeniem pozwu, uzasadniało uwzględnienie powództwa co do kwoty 41000 zł. Na ogólną wysokość zadośćuczynienia składa się kwota 36000 zł z tytułu powstałego u powoda stałego uszczerbku na zdrowiu oraz kwota 20000 zł za ból związany z urazem i rehabilitacją. W szczególności przez pierwsze trzy miesiące powód odczuwał silny ból, co uzasadniało przyznanie za każdy z tych miesięcy po 5000 zł (łącznie 15000 zł) zadośćuczynienia, oraz kolejne 5000 zł za pozostały okres leczenia i rehabilitacji. Kwoty te uwzględniają one zarówno charakter jak i rozmiar doznanych przez powoda obrażeń, uciążliwość i długotrwałość procesu leczenia, związane z nim cierpienia fizyczne, długotrwałe ograniczenie aktywności zawodowej i życiowej, jak również trwałość następstw wypadku.
Żądanie powoda przewyższające ww. kwotę, tj. odnoszące się do dalszych 9.000 zł należało oddalić jako wygórowane w stosunku do ustalonego rozmiaru krzywdy. Przyznanie powodowi całego żądania nie znajdowało dostatecznego uzasadnienia w ustalonych przez Sąd następstwach zdarzenia, a zwłaszcza wobec zakończonego już procesu leczenia i nie występowania istotnych dolegliwości, które pozostawałyby w bezpośrednim związku z doznanym urazem. Opierając się na wnioskach biegłego dr C. U. zawartych w opinii, Sąd miał na uwadze, że leczenie schorzeń będących skutkiem wypadku zostało już zakończone, a w chwili obecnej (opinia sporządzona została niespełna 3.5 roku po zdarzeniu) nie występują już istotne dolegliwości pozostające w bezpośrednim związku ze złamaniem. W związku z tym, sąd w pkt II wyroku oddalił powództwo w tym zakresie.
Dlatego też na podst. art. 445 §1 kc w zw. z art. 444 §1 kc, Sąd orzekł, jak w pkt. I i II wyroku. O kosztach procesu, Sąd orzekł na podstawie art. 100 kpc stosunkowo je rozdzielając. Powód wygrał sprawę w 82%, zaś pozwany w 18%. Uwzględniając wynik procesu oraz poniesione przez strony koszty, Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 5.106,42 zł tytułem ich zwrotu.
O odsetkach od zasądzonej kwoty kosztów procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1¹kpc, zgodnie z którym od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty.
Sędzia Daniel Radwański