Uzasadnienie
W pozwie, nadanym dnia 17 stycznia 2017 roku, M. S., działając jako przedstawicielka ustawowa małoletniej L. J., wniosła o zasądzenie od pozwanego R. J. (1) na rzecz małoletniej L. J. alimentów w kwotach po 1200 zł miesięcznie, płatnych do jej rąk do 20 dnia każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami w przypadku uchybienia w terminie płatności którejkolwiek z rat, począwszy od dnia 01 grudnia 2016 roku. Jednocześnie domagała się udzielenia zabezpieczenia w takiej samej wysokości.
W uzasadnieniu żądania wskazała, że małoletnia L. urodziła się w (...) roku, zaś w lipcu 2016 roku jej rodzice rozstali się po 6 latach związku konkubenckiego w związku z czym matka dziecka zakupiła mieszkanie, w którym zamieszkała wspólnie z dzieckiem. Mimo spisania porozumienia w sprawie istotnych kwestii dotyczących L., pozwany nie podpisał go wskazując, że oczekuje rozstrzygnięcia przed sądem. Podniosła, iż od momentu rozstania ojciec spędza z małoletnią co drugi dzień oraz przekazuje jej miesięcznie kwoty po 200 złotych.
W odpowiedzi na pozew pozwany uznał żądanie do kwot po 300 złotych miesięcznie, wnosząc o oddalenie powództwa w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu podnosił, że przy rozstaniu rodzice małoletniej L. ustalili udział pozwanego na rzecz małoletniej przekazywany matce na kwoty po 200 złotych miesięcznie, podkreślił, że powódka nie wykazała wydatków na poziomie zaprezentowanym w pozwie, nadto wskazał, że małoletnia córka przebywa u niego w co drugi weekend i od jednego do dwóch dni w tygodniu i w tym czasie pozostaje na jego utrzymaniu. Zauważył, iż dochody matki wynoszą kwoty po 2900 – 3300 złotych miesięcznie. Zaznaczył, że do marca 2017 roku jego miesięczne wydatki kształtowały się na poziomie około 3006 złotych, zaś od tego czasu zamieszkał w mieszkaniu konkubiny i partycypuje w kosztach utrzymania jej mieszkania kwotami po 175 złotych z tytułu czynszu, nadto swoje mieszkanie wynajmuje za kwoty po 800 złotych miesięcznie.
Postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2017 roku wydanym w przedmiotowej sprawie, udzielono zabezpieczenia do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie w ten sposób, że zobowiązano pozwanego R. J. (1) do partycypowania w kosztach utrzymania małoletniej L. J. w kwotach po 500 złotych miesięcznie, poczynając od dnia 17 stycznia 2017 roku, płatnych do dnia 20 każdego miesiąca do rąk matki małoletniej powódki M. S., wraz z ustawowymi odsetkami, w razie uchybienia w terminie płatności którejkolwiek z rat.
Na rozprawie dnia 21 kwietnia 2017 roku przedstawicielka ustawowa małoletniej powódki zmodyfikowała żądanie, domagając się alimentów w kwotach po 600 złotych miesięcznie na rzecz małoletniej powódki, poczynając od dnia 17 stycznia 2017 roku, płatnych na tych samych warunkach płatności iw terminach wskazanych w pozwie, cofając żądanie w pozostałej części.
Pełnomocnik pozwanego wyraził zgodę na cofnięcie pozwu, w pozostałym zakresie podtrzymał dotychczasowe stanowisko zajęte w sprawie.
Sąd ustalił, co następuje
Małoletnia L. J. urodziła się dnia (...) w E. ze związku nieformalnego M. S. i R. J. (1). W lipcu 2016 roku rodzice małoletniej rozstali się i L. wraz z matką zamieszkałą w dwupokojowym mieszkaniu zakupionym przez matkę za kwotę 100 000 złotych. Na zakup mieszkania M. S. zaciągnęła kredyt na okres 35 lat z ratą miesięczną po 540 złotych. W sierpniu 2016 roku zaciągnęła także kredyt gotówkowy w wysokości 16 000 złotych z przeznaczeniem na spłatę kredytu gotówkowego zaciągniętego w trakcie trwania związku konkubenckiego z pozwanym w kwocie 7 000 złotych oraz na urządzenie się w zakupionym mieszkaniu. M. S. utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w charakterze pakowacza mebli w kwotach po 2456,27 złotych średnio miesięcznie. Za mieszkanie ponosi następujące należności: energia elektryczna – 300 zł co trzy miesiące, woda – 60 – 70 zł miesięcznie, internet – 40 zł miesięcznie, telewizja – 70 zł miesięcznie, opał do kominka (mieszkanie jest ogrzewane kominkiem) – 190 zł miesięcznie (w okresie grzewczym, który rozpoczął się w listopadzie 2016 roku).
Z tytułu eksploatacji samochodu zakupionego w trakcie związku z pozwanym, na który zaciągnęła kredyt, który spłaciła, zaś pozwany przekazał go w ramach umowy darowizny (gdyż formalnie został zakupiony na pozwanego), wydatkuje kwoty po 300 złotych miesięcznie z tytułu dojazdów do pracy, odbierania dziecka z przedszkola i wyjazdów rekreacyjnych. Ponadto – wspólnie z pozwanym – uczestniczy w kosztach związanych z dodatkowymi opłatami za przedszkole z tytułu wyjść czy wyjazdów córki. Ponieważ wyjeżdża do pracy o godzinie 5 rano, korzysta z usług niani, która w czasie, kiedy dziecko nie przebywa u ojca, zajmuje się małoletnią do godziny 8.00, kiedy otwierane jest przedszkole dziecka. Niania jest opłacana kwotami po 7 złotych na godzinę, średni koszt z tego tytułu za okres od lipca 2016 roku do stycznia 2017 roku wynosił kwoty po 222 złotych miesięcznie.
W spisie kosztów utrzymania M. S. wskazała, że na miesięczne utrzymanie dziecka wydatkuje kwoty po 2210 złotych miesięcznie, w tym na: wyżywienie – 300 zł, środki czystości i higieny – 100 zł, książki, kino (średnio raz na dwa miesiące), gry edukacyjne, plac zabaw, zabawki, prezenty okolicznościowe dla rówieśników – 150 zł, odzież i obuwie – 250 zł (średnio w miesiącu kupuje 2 -3 pary legginsów, 2 bluzki), przedszkole (ubezpieczenie, komitet, wyprawkę semestralną, wycieczkę przedszkolną, (...), opłatę miesięczną za przedszkole) – 350 zł, nianię – 300 zł, lekarstwa, witaminy, okresowe infekcje (małoletnia w okresie zimowym przeziębia się co miesiąc, koszty z tego tytułu wynoszą kwoty po około 50 złotych) – 150 zł, opłaty za mieszkanie (mieszkanie 900 zł, energia elektryczna – 120 zł, woda – 80 zł, media tv 69,99 zł, gaz 50 zł) – 610 zł. Natomiast z informacji Przedszkola Samorządowego Nr 1 w P. wynikało, że opłaty za przedszkole w okresie od lipca 2016 roku do lutego 2017 roku wynosiły średnio miesięcznie po 126,75 złotych.
Nadto z przedstawionego przez nią wyciągu z jej konta bankowego wynikało, iż z tytułu opłacania należności niani P. (...) średniomiesięcznie przekazywała kwoty po 222,50 złotych miesięcznie (od 93 złotych do 343 złotych miesięcznie). Z kolei na rozprawie M. S. zeznawała, że na nianię i przedszkole dziecka wydatkuje miesięcznie kwoty po 500 złotych, pozostałe wydatki na córkę także zamykają się taką samą kwotą.
Natomiast pozwany od stycznia 2017 roku zamieszkuje w mieszkaniu należącym do konkubiny I. S., położonym w miejscowości D., w którym zamieszkuje także troje jej dzieci w wieku 12, 12 i 6 lat. Opłaty za wskazany lokal kształtują się następująco: czynsz – 350 zł miesięcznie, energia elektryczna – 200 zł miesięcznie, woda – 120 – 150 zł miesięcznie. Pozwany w połowie ponosi wskazane koszty. I. S. utrzymuje się z pracy w kwotach po 760 złotych miesięcznie, alimentów na dzieci w kwotach po 500 złotych miesięcznie, świadczenia wychowawczego w kwotach po 1500 złotych miesięcznie. Pozwany utrzymuje się z pracy w charakterze pracownika ochrony w kwotach po 2900 – 3200 złotych miesięcznie.
Pozwany spłaca kredyt zaciągnięty w dniu 16 grudnia 2011 roku w kwocie 120 000 złotych na okres 30 lat na remont dwupokojowego mieszkania położonego przy ul. (...) w P. oraz spłatę kredytu hipotecznego z ratą miesięczną po 600 złotych. Ponadto do kwietnia 2017 roku spłacał kredyt zaciągnięty w 2015 roku w wysokości 25 000 złotych z przeznaczeniem na remont mieszkania, miesięczna rata wynosiła kwoty po około 467 złotych miesięcznie, termin spłaty ostatniej raty przypadał na 20 lipca 2021 roku oraz kredyt zaciągnięty dnia 03 marca 2016 roku na zakup telewizora i akcesoriów w kwotach po około 65 złotych z terminem spłaty do dnia 03 maja 2020 roku. Na spłatę powyższych zobowiązań zaciągnął dnia 11 kwietnia 2017 roku pożyczkę gotówkową w kwocie 42 708,98 złotych na okres 9 lat z ratą miesięczną po około 601 złotych. Ze wskazanego zobowiązania dokonał zakupu większego samochodu za kwotę 6000 złotych, pozostała mu jeszcze kwota około 7200 złotych, którą zamierza przeznaczyć na zakup pieca z podajnikiem do mieszkania.
Jednocześnie pozostawił samochód, którym dotychczas przemieszczał się z przeznaczeniem na potrzeby konkubiny – celem jej dojazdów do pracy. Mieszkanie w P. wynajmuje od 01 marca 2017 roku (umowę zawarł na okres 3 lat) za kwoty po 800 złotych miesięcznie, z czego opłaca czynsz w kwotach po 250 złotych miesięcznie oraz należny podatek w kwotach po 65 złotych miesięcznie. Na dojazdy z D. do P. pozwany przeznacza miesięcznie kwoty po 300 złotych.
Pozwany uczestniczy finansowo w kosztach związanych z wyjściami czy wyjazdami córki z przedszkola. Również dokonuje córce zakupów odzieży i obuwia, w kwietniu zakupił dla dziecka balerinki i inne rzeczy za kwotę 120 złotych, w styczniu 2017 roku – t – shirtu, legginsów, bielizny osobistej za kwotę 125 złotych. Pozwany średnio 2 tygodnie w miesiącu zawozi córkę do przedszkola, małoletnia u ojca spędza średnio 11 dni i nocy, w tym 2 weekendy, 1 lub 2 dni w tygodniu. Z tego tytułu pozwany ponosi koszty w w wysokości 400 – 500 złotych miesięcznie. Ponadto w czasie choroby dziecka także zakupuje leki dla córki, tak jak matka L., zaś kosztami zakupu antybiotyków dzielą się po połowie.
(dowód: informacje, częściowo spisy kosztów utrzymania, wyciągi z kont bankowych, zaświadczenia k. 5 – 6, 12 – 28, 33 – 94, 102 – 104, częściowo zeznania przedstawicielki ustawowej małoletniej powódki M. S.: protokół z rozprawy z dnia 21 kwietnia 2017 roku, zapisany na płycie umieszczonej w kopercie na k.110 w czasie: 00:04:13 – 00:20:57, 00:42:13 – 00:45:16, protokół skrócony k.106 - 108, zeznania pozwanego R. J. (1): protokół z rozprawy z dnia 21 kwietnia 2017 roku, zapisany na płycie umieszczonej w kopercie na k.110 w czasie: 00:20:57 – 00:39:53, 00:45:16 – 00:46:56, protokół skrócony k.106 - 108, dokumenty zgromadzone w aktach sprawy o sygn. III Nsm 55/17).
Sąd zważył, co następuje
Dokonując ustaleń faktycznych, Sąd oparł się na zebranych w sprawie dokumentach w postaci informacji, zaświadczeń, wyciągów z kont bankowych, częściowo spisach kosztów utrzymania, ich autentyczność nie budziła bowiem wątpliwości, nie była także w większości kwestionowana przez żadną ze stron. Zakwestionowane przez pozwanego wydatki na utrzymanie małoletniej powódki zostały następnie w toku postępowania zmodyfikowane przez przedstawicielkę ustawową małoletniej powódki, w części zostały uznane za zawyżone, biorąc pod uwagę pozostały materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie (co wynika także z zaświadczeń i wyciągu z konta złożonego przez M. S.).
Natomiast spis kosztów utrzymania pozwanego uległ zmianie z uwagi na zmianę sytuacji (zaciągnięcie kredytu konsumującego poprzednie dwa). Sąd przyznał również zeznaniom pozwanego R. J. (2) i częściowo zeznaniom przedstawicielki ustawowej małoletniej powódki M. S. walor wiarygodności z uwagi na ich spójność, logikę i zbieżność z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie. W zakresie wydatków czynionych na małoletnią powódkę nie przyznano zeznaniom M. S. w pełnej rozciągłości wiarygodności z uwagi na sprzeczność z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w przedmiotowej sprawie oraz zasadami doświadczenia życiowego.
Obowiązek alimentacyjny na rzecz małoletniej L. J. opisywany jest przez artykuły 133 k.r.o i 135 k.r.o. Zgodnie z art. 133 § 1 k.r.o. rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie. Zakres obowiązku alimentacyjnego zależy z jednej strony od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego, z drugiej zaś - od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego (art. 135 § 1 k.r.o.). Zakres potrzeb dziecka, które powinny być przez rodziców zaspokojone, wyznacza zaś treść art. 96 k.r.o., według którego rodzice obowiązani są troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka i przygotować je należycie - odpowiednio do jego uzdolnień - do pracy dla dobra społeczeństwa. Stosownie do tej dyrektywy rodzice w zależności od swych możliwości są obowiązani zapewnić dziecku środki do zaspokojenia zarówno jego potrzeb fizycznych (wyżywienia, mieszkania, odzieży, higieny osobistej, leczenia w razie choroby), jak i duchowych (kulturalnych), także środki wychowania (kształcenia ogólnego, zawodowego) według zdolności, dostarczania rozrywek i wypoczynku.
Przy ocenie, które z potrzeb uprawnionego powinny być uznane za potrzeby usprawiedliwione, należy z jednej strony brać pod uwagę możliwości zobowiązanego, z drugiej zaś zakres i rodzaj potrzeb. Przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego przewidują także formę wykonania obowiązku alimentacyjnego, w całości lub w części w postaci osobistych starań o utrzymanie i wychowanie dziecka (art. 135 § 2 k.r.o.).
Należy przy tym stwierdzić, iż pojęcie usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz pojęcie możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego, pozostają we wzajemnej zależności i obie te przesłanki wzajemnie na siebie rzutują, w szczególności przy ustalaniu wysokości alimentów przez Sąd.
Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy, wypada podnieść, że wysokość alimentów ustalonych przez rodziców małoletniej powódki podczas rozstania, które pozwany miał przekazywać na ręce matki dziecka, była zbyt niska, biorąc pod uwagę potrzeby małoletniej powódki oraz możliwości zarobkowe pozwanego.Wypada podnieść, że koszty związane z opłacaniem niani w czasie, kiedy matka jest w pracy oraz za przedszkole wynoszą miesięcznie średnio po 347 złotych. Do tego wypada doliczyć wydatki na wyżywienie dziecka, zakup niezbędnej odzieży i obuwia, leków, wydatków związanych z rozrywką.
Należy również wskazać, że przedstawione przez M. S. wydatki z tego tytułu były zawyżone. Nie sposób było zgodzić się ze stanowiskiem matki dziecka, że na odzież i obuwie wydaje kwoty po 250 złotych miesięcznie (3000 złotych rocznie), zważywszy, że pozwany także dokonuje dla córki zakupów z tego tytułu. Również wydatki na środki czystości i higieny w kwotach po 100 złotych miesięcznie jawią się na zawyżone, podobnie z tytułu rozrywki, kina, prezentów okolicznościowych dla rówieśników, przedstawicielka ustawowa małoletniej powódki nie przedstawiła ponadto dowodów to potwierdzających, zaś także zasady doświadczenia życiowego przeczą powyższemu.
Z kolei jeśli idzie o lekarstwa i witaminy dla powódki, to poza sporem pozostawało to, że także ojciec dziecka uczestniczy w połowie w tych wydatkach (antybiotyki), zaś pozostałe leki zakupuje do swojego miejsca zamieszkania (u matki dziecka pozostają zakupione przez nią), więc także ponosi z tego tytułu wydatki.
W tym miejscu należy podnieść, że ojciec małoletniej powódki aktywnie uczestniczy w jej życiu, także finansowo, bowiem współuczestniczy z matką dziecka w wydatkach na dodatkowe opłaty w przedszkolu, zakupie antybiotyków w przypadku choroby, także zakupuje małoletniej odzież i obuwie, w czasie pobytu dziecka u niego (około 10 – 11 dnia w miesiącu) utrzymuje ją. W tej sytuacji wysokość żądania matki dziecka – w ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę – była zbyt wysoka. Należy zauważyć, że ostatecznie matka dziecka wskazała, iż poza opłatami za przedszkole i nianię dziecka (które zostały na podstawie weryfikowalnych dowodów ustalone na kwoty po 347 złotych miesięcznie a nie 500 złotych – jak zeznawała M. S.), wydatkuje na córkę kwoty po około 500 złotych miesięcznie. Takowy wydatek jest realny i uzasadniony (w przeciwieństwie do poprzednio podawanych), przy uwzględnieniu wydatków czynionych przez ojca w kwotach po 400 – 500 złotych miesięcznie, jest to całkowity koszt utrzymania prawie pięcioletniej L..
Przy uwzględnieniu tego, że małoletnia spędza z matką średnio 20 dni w miesiącu, alimentów płaconych na jej utrzymanie przez ojca w kwotach po 400 złotych miesięcznie oraz przy uwzględnieniu tego, że ojciec w czasie pobytu córki u niego (przez około 1/3 miesiąca) w całości łoży środki na jej utrzymanie, matka przeznaczy na dziecko kwoty po około 400 - 500 złotych miesięcznie, zaś ojciec – około 800 – 900 złotych miesięcznie (biorąc pod uwagę czasookres córki u niego). Powyższe jawi się jako usprawiedliwione i zasadne. Zdaniem Sądu, wyższa kwota zasądzona od pozwanego (żądana przez matkę dziecka) – przy uwzględnieniu jego osobistego wkładu w utrzymanie i wychowanie córki – nie znajdowałaby oparcia w wyżej przedstawionych przepisach prawa.
Bez wątpienia pozwany nie ma obowiązku łożenia na utrzymanie dzieci jego konkubiny ani na nią samą, jednakże powyższe nie może prowadzić do wniosku, że winien w całości ponosić koszty utrzymania córki, bowiem takie założenie kłóci się z zasadami omówionymi wyżej. Należy także zauważyć, że dochody pozwanego są niewiele wyższe od tychże przedstawicielki ustawowej małoletniej powódki, stąd także powyższe nie pozwalało na uznanie, że pozwany powinien w wyższym niż ustalony zakresie przekazywać matce dziecka środki finansowe na jej utrzymanie.
Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie Sądu, pozwany winien przyczyniać się do zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb powódki we wskazanym zakresie, w pozostałej części potrzeby te będzie zaspokajała w dalszym ciągu jej matka. Dlatego też, kierując się powyższymi przesłankami, Sąd na podstawie przepisów art. 133 § 1 k.r.o. i art. 135 § 1 i 2 k.r.o. zasądził od pozwanego R. J. (1) na rzecz małoletniej powódki L. J., alimenty w kwotach po 400 złotych miesięcznie, poczynając od dnia 17 stycznia 2017 roku, płatnych do dnia 20-go każdego miesiąca do rąk matki małoletniej powódki M. S., wraz z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia w terminie płatności którejkolwiek z rat i orzekł jak w punkcie I wyroku, w pozostałym zakresie oddalił zaś powództwo (punkt III wyroku).
W zakresie cofniętego żądania co do świadczeń ponad kwoty po 600 złotych miesięcznie i do dnia 16 stycznia 2017 roku, uznając, iż powyższa czynność procesowa przedstawicielki ustawowej małoletniej powódki nie była sprzeczna z prawem, zasadami współżycia społecznego ani nie zmierzała do obejścia prawa, rozstrzygnięto w oparciu o przepisy art. 203 kpc w zw. z art. 355 § 1 k.p.c., umarzając postępowanie, o czym Sąd orzekł jak w punkcie II wyroku.
O kosztach sądowych rozstrzygnięto w oparciu o przepisy art.13 i art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (opublikowanej w Dz. U. z 2016 roku pod poz. 623) oraz art. 108 § 1 k.p.c. i art. 98 § 1 k.p.c. – nakazując ich ściągnięcie od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego w Elblągu), w kwocie 246 zł, na którą składają się: opłata stosunkowa wynosząca 5% wartości przedmiotu sporu obliczona stosunkowo w takim zakresie w jakim pozwany przegrał proces w wysokości 240 zł oraz opłata kancelaryjna za klauzulę wykonalności w kwocie 6 zł.
Na mocy przepisu art. 333 § 1 pkt 1 k.p.c., wyrokowi w części zasądzającej roszczenie tj. w punkcie I, nadano rygor natychmiastowej wykonalności (punkt IV rozstrzygnięcia).