Uzasadnienie
Powódka Gmina M. G. wnios³a pozew przeciwko J. K. i S. K. o zap³atê solidarnie kwoty 5.158,98 z³ wraz z odsetkami ustawowymi za opóŸnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zap³aty.
W uzasadnieniu pozwu powódka podnios³a, ¿e pozwani s¹ u¿ytkownikami lokalu mieszkalnego (...) ¿onego w G. przy ul. (...), do którego nie posiadaj¹ tytu³u prawnego, albowiem umowa najmu (...) z dniem 2 grudnia 2013r. Z uwagi na fakt posiadania zaleg³oœci w op³atach, powód jako w³aœciciel lokalu nie zawar³ z pozwanymi kolejnej umowy najmu. Jako podstawê powództwa powódka wskaza³a przepisy art. 18 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. (...) œæ pozwanych z tytu³u odszkodowania za bezumowne korzystanie oraz op³at niezale¿nych od w³aœciciela wynosi 4.491,08 z³, zaœ suma odsetek naliczonych do dnia 31 paŸdziernika 2016r. wynosi 667,90 z³. (...) œæ obejmuje okres od 3 grudnia 2013r. do 31 paŸdziernika 2016r. Pomimo wezwañ do zap³aty, pozwani nie uregulowali zaleg³oœci.
(pozew, k. 2-4)
W dniu 26 kwietnia 2017r. w sprawie o sygnaturze akt I Nc 700/17 Referendarz (...) Rejonowego w G. wyda³ nakaz zap³aty w postêpowaniu upominawczym.
(nakaz zap³aty, k. 43)
Pozwany S. K. wniós³ sprzeciw od ww. nakazu zap³aty, zaskar¿aj¹c go w ca³oœci i wnosz¹c o oddalenie powództwa. W uzasadnieniu sprzeciwu pozwany podniós³, ¿e nigdy nie zawiera³ z powodem umowy najmu, a na do³¹czonej do pozwu umowie widnieje tylko podpis J. K.. Pozwany wskaza³, ¿e nie mia³ wiedzy o zawarciu tej umowy, nie wie z jakich powodów j¹ zawar³a, skoro wraz z ma³oletnimi dzieæmi mia³a zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Pozwany podniós³, ¿e pozwana nigdy nie zamieszkiwa³a w spornym lokalu mieszkalnym przy ul. (...), o czym œwiadczy m.in. treœæ pisma (...) z dnia 11 stycznia 2021r. Pozwany tak¿e nigdy nie zamieszkiwa³ w tym lokalu, a skoro potrzeby mieszkaniowe rodziny by³y zaspokojone, to wobec niego nie mo¿na stosowaæ art. 30 § 1 kro i art. 6881 kc. Nadto, wskaza³, ¿e skoro powód dochodzi nale¿noœci za okres bezumowny, a pozwani nie zamieszkiwali w tym lokalu, to roszczenie powoda jest pozbawione podstawy faktycznej.
(sprzeciw od nakazu zap³aty, k. 58-60v) (...) stan faktyczny:
W pierwszej dekadzie XXI wieku pozwany S. K. wraz z ¿ (...) K. zamieszkiwa³ w lokalu mieszkalnym nr (...) przy ul. (...) w G.. Od oko³o 2007 roku pozwany wyje¿d¿a³ do pracy do Norwegii, a do kraju wraca³ 3-4 razy do roku na oko³o dwa tygodnie. Pozwany przesy³a³ ¿onie pieni¹dze na utrzymanie. Mimo tego pozwana nie uiszcza³a op³at za mieszkanie.
(dowód: przes³uchanie pozwanego S. K., p³yta CD k. 169, zeznania œwiadka K. B. œ, p³yta CD k. 151, zeznania œ (...) K., p³yta CD k. 151)
W 2010 roku (...) w G. wnios³a do (...) Rejonowego w G. pozew o eksmisjê pozwanych z lokalu mieszkalnego nr (...) przy ul. (...) w G.. W trakcie postêpowania eksmisyjnego wszelka korespondencja kierowana do pozwanego by³a podejmowana przez J. K.. Wyrokiem zaocznym z dnia 22 listopada 2010r. (...) o eksmisji pozwanych i ustali³ im prawo do lokalu socjalnego.
(dowód: zpo, k. 16, 31, 39, koperta, k. 33)
Po wydaniu wyroku eksmisyjnego, w trakcie nieobecnoœci pozwanego w kraju, J. K. przeprowadzi³a siê wraz z dzieæmi do lokalu mieszkalnego nr (...) przy ul. (...), natomiast póŸniej wyprowadzi³a siê do wynajêtego domu przy ul. (...) w R.. ¯ona nigdy nie informowa³a pozwanego o zawarciu umowy najmu lokalu socjalnego ani nie przekazywa³a mu ¿adnej korespondencji. Podczas pobytu pozwanego za granic¹ z (...) K. zamieszkiwa³ konkubent A. K. (biologiczny ojciec jednego z dzieci pozwanych), który opuszcza³ mieszkanie, gdy pozwany wraca³ do Polski. W 2019r. pozwany z³o¿y³ pozew rozwodowy. Wyrok w sprawie rozwi¹zania ma³¿eñstwa bez orzekania o winie zosta³ wydany w dniu 19 paŸdziernika 2021 roku.
(dowód: przes³uchanie pozwanego S. K., p³yta CD k. 169, zeznania œwiadka K. B. œ, p³yta CD k. 151, zeznania œ (...) K., p³yta CD k. 151)
Od 2013 roku pozwany zamieszkiwa³ w O. przy ul. (...). W okresie 2013-2021 stale pracowa³ na terenie Królestwa Norwegii.
(dowód: umowa o pracê wraz z t³umaczeniem, k. 64-65, certyfikat rezydencji wraz z t³umaczeniem, k. 66-67, potwierdzenie zatrudnienia wraz z t³umaczeniem, k. 68-69)
Rzeczy osobiste pozwanego znajdowa³y siê w Norwegii.
(dowód: przes³uchanie pozwanego S. K., p³yta CD k. 169)
W dniu 3 grudnia 2012 roku J. K. zawar³a z (...) Miasta G. umowê najmu lokalu socjalnego po³o¿onego w G. przy ul. (...) na okres jednego roku. Zgodnie z oœwiadczeniem najemcy w lokalu mieli zamieszkiwaæ tak¿e m¹¿ najemczyni S. K. i ma³oletnie dzieci O. K., D. K. i W. K..
(dowód: umowa najmu z dnia 3 grudnia 2012r., k. 89, oœwiadczenie najemcy, k. 10)
Pismem z dnia 16 maja 2014r. powódka wezwa³a J. K. do wydania bezumownie zajmowanego lokalu socjalnego w terminie 30 dni od otrzymania wezwania pod rygorem skierowania sprawy na drogê s¹dow¹.
(dowód: pismo z dnia 16 maja 2014r., k. 11)
Za okres od 3 grudnia 2013r. do 31 paŸdziernika 2016r. powódka naliczy³a odszkodowanie za bezumowne korzystanie z lokalu w kwocie 4.491,08 z³, a tak¿e odsetki ustawowe za opóŸnienie na dzieñ 31 paŸdziernika 2016r. w kwocie 667,90 z³.
(dowód: wyliczenie nale¿noœci, k. 17-19, zawiadomienia o wysokoœci op³at, k. 12-16)
Powódka wielokrotnie wzywa³a najemcê do zap³aty, lecz zawiadomienia wysy³ane na adres spornego lokalu nie by³y podejmowane.
(dowód: wezwania do zap³aty wraz z zpo, k. 20-36)
Od chwili zawarcia umowy najmu nikt nie zamieszkiwa³ w spornym lokalu.
(dowód: pismo (...) Budynków i Lokali (...) z dnia 11 stycznia 2022r., k. 63)
W dniu 20 grudnia 2018r. Komornik s¹dowy przy (...) Rejonowym w G. I. M. w toku postêpowania egzekucyjnego prowadzonego pod sygnatur¹ Km 566/18 wprowadzi³a powoda w posiadanie lokalu.
(dowód: protokó³ z dnia 20 grudnia 2018r., k. 117) (...) ¿y³, co nastêpuje:
P. ¿szy stan faktyczny (...) na podstawie dowodów z dokumentów, dowodu z zeznañ œwiadków K. B. œ i (...) K. oraz dowodu z przes³uchania pozwanego.
(...) zgromadzony w niniejszej sprawie materia³ dowodowy (...) nie dopatrzy³ siê ¿adnych podstaw do kwestionowania wiarygodnoœci i mocy dowodowej dokumentów powo³anych w ustaleniach stanu faktycznego. (...) bowiem na wzglêdzie, i¿ autentycznoœæ wymienionych dokumentów nie by³a kwestionowana, (...) z urzêdu w tym zakresie nie dostrzeg³ ¿adnych œladów podrobienia, przerobienia czy œladów inne manipulacji. W zwi¹zku z powy¿szym w ramach swobodnej oceny dowodów (...), ¿e ww. dokumenty przedstawiaj¹ faktyczn¹ treœæ stosunku prawnego zawartego przez powódkê oraz J. K., a tak¿e okolicznoœci zwi¹zane z wykonywaniem umowy najmu.
(...) nie znalaz³ równie¿ podstaw, aby odmówiæ przyznania wiary zeznaniom przes³uchanych w niniejszej sprawie œwiadków K. B. œ i (...) K.. Zdaniem (...) œwiadkowie zeznawali szczerze, zgodnie ze swoj¹ najlepsz¹ wiedz¹, a ich zeznania w zakresie dotycz¹cym miejsca zamieszkania pozwanych w spornym okresie korelowa³y z zeznaniami pozwanego.
Za wiarygodne nale¿a³o tak¿e uznaæ zeznania pozwanego S. K.. W ocenie (...) zeznania te nie budzi³y w¹tpliwoœci w œwietle zasad logicznego rozumowania i zasad doœwiadczenia ¿yciowego, a w czêœci znalaz³y równie¿ potwierdzenie w innych dowodach, które (...) za niew¹tpliwie wiarygodne. Przede wszystkim nie budz¹ w w¹tpliwoœci zeznania pozwanego co do faktu niezamieszkiwania przez niego w spornym lokalu socjalnym przy ul. (...) w G.. W tym zakresie zeznania S. K. koreluj¹ z treœci¹ z³o¿onych dokumentów w postaci umowy o pracê, potwierdzenia zatrudnienia, a tak¿e certyfikatu rezydencji.
Ponadto, równie¿ z zeznañ przes³uchanych œwiadków wynika, ¿e pozwany pracowa³ i mieszka³ za granic¹, a do Polski przyje¿d¿a³ tylko kilka razy w roku na kilkanaœcie dni. W œwietle zgromadzonego materia³u dowodowego nale¿a³o daæ równie¿ wiarê zeznaniom pozwanego co do braku jego wiedzy o zawarciu przez ¿onê umowy najmu lokalu socjalnego, a tak¿e co do okolicznoœci zmian miejsca zamieszkania przez jego rodzinê. Pozwany zezna³ m.in., ¿e o wyroku eksmisyjnym w sprawie I C 1125/10 dowiedzia³ siê ju¿ po rozstaniu z ¿on¹. Jest to wysoce prawdopodobne, gdy¿ w sprawie I C 1125/10 wszelka korespondencja kierowana do pozwanego by³a podejmowana przez jego ówczesn¹ ma³¿onkê.
Nadto, jak wynika z zeznañ œwiadków, by³a ma³¿onka pozwanego prowadzi³a podwójne ¿ycie, pozostaj¹c w zwi¹zku ma³¿eñskim z pozwanym jednoczeœnie mieszka³a z innym mê¿czyzn¹, co zataja³a przed pozwanym. Z tego mo¿na wywodziæ, ¿e relacje ma³¿eñskie pozwanych nie by³y szczere, co tylko uprawdopodabnia, ¿e J. K. mog³a ukrywaæ przed pozwanym tak¿e wiele innych spraw zwi¹zanych z funkcjonowaniem rodziny.
P. prawn¹ powództwa stanowi³ przepis art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tj. Dz.U. z 2020 r. poz. 611). W myœl art. 18 ust. 1 osoby zajmuj¹ce lokal bez tytu³u prawnego s¹ obowi¹zane do dnia opró¿nienia lokalu co miesi¹c uiszczaæ odszkodowanie. Z kolei, wedle ust. 2 odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, odpowiada wysokoœci czynszu, jaki w³aœciciel móg³by otrzymaæ z tytu³u najmu lokalu. Je¿eli odszkodowanie nie pokrywa poniesionych strat, w³aœciciel mo¿e ¿¹daæ od osoby, o której mowa w ust. 1, odszkodowania uzupe³niaj¹cego. W œwietle powo³anych powy¿ej przepisów nie budzi w¹tpliwoœci, ¿e obowi¹zek uiszczania odszkodowania jest skorelowany z zajmowaniem lokalu przez osobê nieposiadaj¹c¹ do niego tytu³u prawnego. Jak wskazuje siê w doktrynie tylko osoby zajmuj¹ce lokal bez tytu³u prawnego s¹ obowi¹zane do dnia opró¿nienia lokalu co miesi¹c uiszczaæ odszkodowanie. (...) lokatora wi¹¿e z w³aœcicielem lokalu, z mocy komentowanego przepisu, nienazwany stosunek prawny; w³aœciciel, do czasu opró¿nienia lokalu przez by³ego lokatora jest obowi¹zany znosiæ stan zajmowania jego lokalu przez osobê nieposiadaj¹c¹ ju¿ tytu³u do jego u¿ywania, zaœ by³y lokator jest zobowi¹zany uiszczaæ przez ten czas wynagrodzenie za korzystanie z lokalu bez tytu³u prawnego (odszkodowanie) (por. A. D., Komentarz do ustawy o ochronie lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego [w:] Prawo mieszkaniowe. Komentarz. Wyd. 5, W. 2015).
W przedmiotowej sprawie pozwany wykaza³ w sposób nie budz¹cy ¿adnych w¹tpliwoœci, ¿e w okresie objêtym ¿¹daniem pozwu tj. 3 grudnia 2013r. do 31 paŸdziernika 2016r. nie zamieszkiwa³ w przedmiotowym lokalu przy ul. (...) w G. ani te¿ w ¿aden inny sposób nie korzysta³ z tego lokalu. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materia³u dowodowego mo¿na jednoznacznie stwierdziæ, ¿e w spornym okresie pozwany mieszka³ i pracowa³ w Norwegii. Jak wynika z zeznañ pozwanego rok po narodzinach córki wyjecha³ do pracy do Norwegii i od tej pory do Polski przyje¿d¿a³ 3-4 razy do roku na oko³o dwa tygodnie. W chwili wyjazdu do pracy pozwany wraz z ¿on¹ i córk¹ zamieszkiwa³ w lokalu mieszkalnym nr (...) przy ul. (...) w G.. Zdaniem (...) w toku niniejszego postêpowania pozwany zdo³a³ udowodniæ, ¿e nie mia³ wiedzy ani o wyroku dotycz¹cym eksmisji z ww. lokalu, przyznaniu uprawnienia do lokalu socjalnego, ani te¿ o zawarciu przez by³¹ ju¿ ma³¿onkê umowy najmu lokalu socjalnego.
Z. bowiem nale¿y uwagê, ¿e wszelka korespondencja kierowana do pozwanego w sprawie eksmisyjnej by³a odbierana przez J. K., co (...) na podstawie dowodu z dokumentów w postaci zwrotnych potwierdzeñ odbioru w sprawie I C 1125/10. Dodatkowo, nale¿a³o mieæ na wzglêdzie, ¿e relacje ma³¿eñskie pozwanych by³y doœæ skomplikowane. W czasie bowiem, gdy pozwany pracowa³ na utrzymanie rodziny za granic¹, jego ma³¿onka zamieszka³a z innym mê¿czyzn¹. P. ¿szy fakt by³ ukrywany przed pozwanym. Gdy bowiem S. K. przyje¿d¿a³ do Polski, ów mê¿czyzna opuszcza³ lokal. Z powy¿szego wynika, ¿e ma³¿eñstwo pozwanych nie by³o oparte na zasadach wzajemnego zaufania i szczeroœci. J. œnie, jak wynika³o z zeznañ œwiadka K. B. œ by³a ma³¿onka pozwanego by³a osob¹ doœæ skryt¹, ukrywa³a przed otoczeniem np. fakt wynajmu domu przy ul. (...) w R. (twierdzi³a, ¿e ten dom kupi³a). W œwietle powy¿szego nale¿a³o daæ wiarê zeznaniom pozwanego, i¿ J. K. mog³a zataiæ przed nim tak¿e fakt eksmisji z zajmowanego lokalu.
Zatajenie tego faktu przed pozwanym wpisuje siê w szerszy obraz ma³¿eñstwa pozwanych, jaki wy³ania siê z zeznañ S. K.. Pozwany wskazywa³, i¿ regularnie przesy³a³ ówczesnej ¿onie pieni¹dze na bie¿¹ce utrzymanie, co uznaæ nale¿y za wiarygodne zwa¿ywszy na zarobkowy cel wyjazdu (a tak¿e za³¹czone potwierdzenia przelewów bankowych), a ta nie dokonywa³a op³at za mieszkanie, o czym nie informowa³a go. Nadto, kilkukrotnie prosi³a pozwanego o przes³anie wiêkszych sum pieniê¿nych pod wymyœlonymi pretekstami (np. na leczenie glejaka), a gdy pozwany za¿¹da³ dowodów urz¹dza³a mu awanturê. P. ¿sze œwiadczy o tym, ¿e by³a ma³¿onka nie by³a osob¹ szczer¹ i dla w³asnych korzyœci manipulowa³a pozwanym.
W œwietle powy¿szego nale¿a³o uznaæ, ¿e pozwany nie mia³ wiedzy o zawarciu umowy najmu lokalu socjalnego, ani nie wyra¿a³ zgody na zawarcie takiej umowy. N. ¿a³o przy tym mieæ na wzglêdzie, ¿e umowa najmu lokalu socjalnego zosta³a zawarta jedynie przez J. K.. W takim stanie rzeczy o odpowiedzialnoœci pozwanego mo¿na by mówiæ, gdyby zamieszkiwa³ faktycznie w tym lokalu, b¹dŸ gdyby zawarta przez jego ówczesn¹ ma³¿onkê czynnoœæ prawna stanowi³a czynnoœæ o jakiej mowa w art. 30 § 1 kro. Zgodnie z tym przepisem oboje ma³¿onkowie s¹ odpowiedzialni solidarnie za zobowi¹zania zaci¹gniête przez jednego z nich w sprawach wynikaj¹cych z zaspokajania zwyk³ych potrzeb rodziny. Jak natomiast wskazuje siê w orzecznictwie przez zobowi¹zanie zaci¹gniête w sprawach wynikaj¹cych z zaspokojenia zwyk³ych potrzeb rodziny (art. 30 par. 1 kro) nale¿y rozumieæ tylko te zobowi¹zania, które odnosz¹ siê do normalnych codziennych potrzeb rodziny, wymagaj¹cych bezwzglêdnie zaspokojenia bez potrzeby podejmowania przez ma³¿onków specjalnych decyzji (por. wyrok SN z dnia 22 wrzeœnia 1966r., I CR 544/66, L.). " (...) potrzeby" najczêœciej obejmuj¹ "zapewnienie wy¿ywienia, mieszkania, œrodków na wychowanie dzieci itp." (por. wyrok SN z 5 sierpnia 2005 r., II CK 9/05, L.; wyrok SA w £odzi z 10 wrzeœnia 2015 r., I ACa 329/15, L.).
W rozpatrywanym przypadku niew¹tpliwie rodzina pozwanego mia³a zaspokojone potrzeby mieszkaniowe niezale¿nie od zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. W œwietle zebranego materia³u dowodowego nie budzi w¹tpliwoœci, ¿e po wydaniu wyroku eksmisyjnego pozwana zawar³a umowê najmu, której przedmiotem by³ najpierw lokal mieszkalny nr (...) przy ul. (...), a nastêpnie dom przy ul. (...) w R.. W tym czasie rzecz jasna pozwany zamieszkiwa³ w Norwegii. W zwi¹zku z tym nie sposób uznaæ, aby dokonana przez J. K. samodzielnie czynnoœæ prawna mieœci³a siê w katalogu „zwyk³ych potrzeb”. Skoro zatem zobowi¹zanie nie zosta³o zaci¹gniête przez J. K. w sprawie wynikaj¹cej z zaspokajania zwyk³ych potrzeb rodziny, to pozwany jako ma³¿onek nie ponosi odpowiedzialnoœci za to zobowi¹zanie.
Ponadto, jak wskazano powy¿ej, w œwietle przepisu art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, przes³ank¹ do domagania siê zap³aty odszkodowania jest faktyczne zajmowanie lokalu. Bez w¹tpienia pozwany nigdy nie zajmowa³ przedmiotowego lokalu, nie znajdowa³y siê w nim jego rzeczy osobiste, nie mia³ kluczy do tego mieszkania.
(...) ¿sze na wzglêdzie, na podstawie art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego a contrario, powództwo podlega³o oddaleniu.
O kosztach procesu (...) na podstawie art. 98 k.p.c. i zgodnie z zasad¹ odpowiedzialnoœci za wynik sprawy zas¹dzi³ od przegrywaj¹cego niniejszy spór powoda na rzecz pozwanego kwotê 1.817 z³, na co sk³ada³y siê: op³ata za czynnoœci fachowego pe³nomocnika powoda bêd¹cego radc¹ prawnym w stawce minimalnej (1.800 z³) obliczona od wskazanej wartoœci przedmiotu sporu, a tak¿e op³ata skarbowa od pe³nomocnictwa (17 z³).