Uzasadnienie
Stan faktyczny
K. B. wieczorem 20 lipca 2019 r. spotka³ siê ze swoimi kilkoma kolegami celem spo¿ywania alkoholu. Po pewnym czasie od rozpoczêcia spo¿ywania alkoholu udali siê na ulicê, chcieli przemieœciæ siê do niedalekiego klubu, jednak nie by³o autobusu, a przed nimi sta³ samochód T..
Dowód: zeznania pozwanego, k. 136 zeznania D. D. ¿, k. 135
Wówczas to, 21 lipca 2019 r. (oko³o godziny 1:00) K. B. zawar³ z (...) sp. z o.o. w K. umowê najmu (nazywan¹ w nomenklaturze przedsiêbiorcy „rezerwacj¹”) pojazdu R. (...) n rej. (...), a integraln¹ czêœci¹ umowy (...) dostêpny w aplikacji mobilnej s³u¿¹cej do obs³ugi umowy „Regulamin korzystania z us³ugi T. ”. K. B. wczeœniej niejednokrotnie korzysta³ z tej us³ugi (mia³ ju¿ zainstalowan¹ i aktywowan¹ niezbêdn¹ aplikacjê w swoim telefonie komórkowym).
O. œci bezsporne
Koledzy ustalili, ¿e samochód prowadziæ bêdzie D. D. (2). K. B. usiad³ na przednim fotelu pasa¿era, z ty³u – D. D. (3) ¿ i S. K.. Po krótkiej jeŸdzie D. D. (2) uderzy³ przodem pojazdu w przeszkodê. Wszyscy wysiedli z samochodu i oddalili siê z miejsca zdarzenia. K. B. zatelefonowa³ na infoliniê T. dopiero kilka godzin po wypadku: powiedzia³, ¿e nie zg³asza³ uszkodzenia pojazdu, oddali³ siê z miejsca zdarzenia, bo by³ „w panice”, nie poda³ ¿adnych szczegó³ów przebiegu zdarzenia, pyta³ siê natomiast, czy zdarzenie zosta³o zg³oszone na P. i czy szkodê pokryje odszkodowanie AC. (...), ¿e w szkodzie ucierpia³y inne pojazdy.
Dowód: zeznania pozwanego, k. 136 zeznania D. D. ¿, k. 135 nagranie na CD, k. 146
Wartoœæ uszkodzonego pojazdu przed szkod¹ wynosi³a 45.400 z³, po szkodzie – 19.000 z³, niezbêdne ekonomicznie uzasadnione koszty naprawy powsta³ych uszkodzeñ wynios³yby 55.145,12 z³ netto (67.826,04 z³ brutto).
Dowód: opinia (...) D. (...), k. 161-244
Powód poniós³ koszt 504,30 z³ tytu³em us³ugi odholowania zniszczonego po wypadku pojazdu.
O. Ͼ bezsporna
Ocena dowodów
Zeznania pozwanego i œwiadka D. D. ¿ s¹ czêœciowo wiarygodne, dotyczy do ogólnego przebiegu zdarzeñ.
W zeznaniach powoda jest wszelako wiele cech nieszczeroœci i szereg wypowiedzi nielogicznych (wzajemnie niespójnych). Po pierwsze, nie dano wiary powodowi, ¿e w chwili dokonywania rezerwacji by³ trzeŸwy – z przedstawionego przez niego przebiegu zdarzeñ wynika, ze najpierw z kolegami pi³ alkohol, a dopiero póŸniej wyszli z kolegami z budynku i pozwany dokona³ rezerwacji pojazdu T. – w tym kontekœcie koñcowy fragment jego zeznañ, ¿e by³o inaczej, nale¿y uznaæ za nieudoln¹ próbê obrony swojego interesu procesowego (D. D. ¿ w tym zakresie zdaniem (...) szczery i stwierdzi³, ¿e w momencie dokonywania rezerwacji pozwany „na pewno by³ pod wp³ywem alkoholu”).
Nie sposób wyt³umaczyæ, jak pozwany mia³ dopiero zacz¹æ piæ alkohol po dokonaniu rezerwacji i wejœciu do samochodu, skoro wypadek nast¹pi³ dos³ownie chwilê póŸniej. Nie dano tak¿e wiary zeznaniom powoda, ¿e pyta³ D. D., czy ma prawo jazdy – koledzy na takim nieformalnym spotkaniu nie zachowuj¹ siê jak formalistyczni urzêdnicy i zdaniem (...) to twierdzenie jest ca³kowicie niewiarygodne i nieszczere. Nie dano tak¿e wiary pozwanemu, ¿e akurat jeden z kolegów – D. D. – nie pi³ alkoholu. Skoro g³ównym motywem spotkania by³o spo¿ywanie alkoholu i nic wiêcej (tak przynajmniej wynika z zeznañ pozwanego i œwiadka D. D. ¿), to D. D. albo oddali³by siê jako abstynent, a z pewnoœci¹ nie wykonywa³by jeszcze dla kolegów darmowych czynnoœci us³ugowych (jako szofer). Poœrednio na fakt, ¿e D. D. te¿ by³ nietrzeŸwy wskazuje fakt, ¿e wypadek nast¹pi³ krótko po rozpoczêciu jazdy i wynika³ z wjechania pojazdu przodem w przeszkody, która nie porusza³y siê.
Praktycznie ¿aden kierowca o niezaburzonych zdolnoœciach poznawczych nie doprowadzi³by do takiego zdarzenia. P. ¿sze obala tezê, ¿e pozwany mia³by zrobiæ wszystko, aby przejazd by³ bezpieczny i legalny. Nie dano te¿ wiary zeznaniom pozwanego, ¿e D. D. na jego polecenie mia³ zg³osiæ siê na P. i zadeklarowaæ, ¿e prowadzi³ samochód. Ten fragment zeznañ pozwanego jest ra¿¹co niewiarygodny, jest to wypowiedŸ zdaniem (...) wykreowana wy³¹cznie na potrzeby niniejszego procesu: koledzy w takiej sytuacji nie wydaj¹ sobie nawzajem poleceñ formu³owanych z pozycji formalistycznego nadzorcy. Na niewiarygodnoœæ tego fragmentu wskazuje te¿ pytanie zadane przez pozwanego w trakcie rozmowy z infolini¹ T., czy zdarzenie w ogóle zosta³o zg³oszone Policji – z treœci tego pytania wynika, ¿e pozwany liczy³ na to, ¿e tak siê nie sta³o, co stoi w ra¿¹cej sprzecznoœci z rzekomym nakazaniem kierowcy zg³oszenia siê na P..
N. wypada zreszt¹, ¿e D. D. tego rzekomego polecenia kolegi nie wykona³, co przyzna³ sam pozwany. Zdaniem (...) wszyscy po wypadku ulegli panice i oddalili siê z miejsca zdarzenia, by³o to zachowanie z ich punktu widzenia racjonalne, skoro byli pod wp³ywem alkoholu, a skala zniszczeñ by³a znaczna. Fakt zaobserwowania przez pozwanego lawety po wypadku niczego w takiej ocenie nie zmienia.
Z tych samych przyczyn nie uznano wiarygodnoœci zeznañ D. D. ¿ co do przepytywania D. D. o prawo jazdy i tego ¿e nie pi³ alkoholu przed rozpoczêciem jazdy.
Opinia (...) D. (...) jest zdaniem (...) jasna, pe³na i wewnêtrznie niesprzeczna.
Nagranie rozmowy pozwanego z infolini¹ nie by³o kwestionowane co do autentycznoœci i integralnoœci.
Kwalifikacja prawna
Powództwo jest w przewa¿aj¹cej czêœci zasadne.
Na wstêpnie nale¿y wyjaœniæ, ¿e podstaw¹ faktyczn¹ ¿¹dania pozwu jest odpowiedzialnoœæ kontraktowa pozwanego, st¹d zarzut braku legitymacji czynnej podniesiony przez niego jest ca³kowicie nietrafny – D. D. niew¹tpliwie nie by³ stron¹ umowy najmu pojazdu.
W niniejszej sprawie zosta³y spe³nione podstawy odpowiedzialnoœci kontraktowej (odszkodowawczej) pozwanego z art. 471 k.c. w zw. z pkt 34 oraz pkt 61 lit. c, d, e Regulaminu stanowi¹cej integraln¹ czeœæ umowy najmu pojazdu. Pozwany przekaza³ œwiadomie pojazd do prowadzenia innej osobie (D. D.), do uszkodzenia pojazdu dosz³o w wyniku ra¿¹cego naruszenia przepisów Prawa o ruchu drogowym, kierowca (D. D.) zbieg³ z miejsca zdarzenia. Wszystkie te naruszenia Regulaminu uchylaj¹ klauzulê o braku odpowiedzialnoœci najemcy z uszkodzenie (zniszczenie pojazdu), s¹ zdaniem (...) precyzyjne, uczciwe i nie naruszaj¹ ¿adnych interesów konsumenta. Opisane w tych postanowieniach sytuacji pozostaj¹ tak¿e w adekwatnej relacji do zwiêkszonego ryzyka uszkodzenia pojazdu, a wiêc z punktu widzenia formy wynajmu pojazdów przez powoda (brak mo¿liwoœci nadzoru i kontroli nad momentem wydania pojazdu we w³adanie najemcy), maj¹ s³uszny cel dyscyplinuj¹cy klientów.
(...) D. D. teoretycznie tak¿e móg³by ponosiæ (solidarn¹) wspó³odpowiedzialnoœæ za szkodê, ale wówczas musia³ byæ wspó³pozwanym w sprawie.
Twierdzenie pozwanego, ¿e nie zbieg³ z miejsca wypadku jest pozbawione znaczenia, gdy¿ z miejsca wypadku niew¹tpliwie zbieg³ kierowca (D. D.). (...), pozwany w rozmowie z infolini¹ sam przyzna³, ze oddali³ siê z miejsca wypadku z uwagi na „panikê”. Co wiêcej, w relacji o wypadku kilka godzin po jego zaistnieniu pozwany zatai³ tak istotny fakt, a mianowicie osobê kierowcy (w ogóle nie poda³ ¿adnych informacji o zdarzeniu, ogólnie w trakcie rozmowy z infolini¹ T. zadawa³ wy³¹cznie pytania). (...) trudnym do realizacji by³oby zatrzymanie przez pozwanego D. D. na miejscu wypadku, ale nie dosz³oby do naruszenia pkt 61 lit. d Regulaminu, gdyby pozwany sam niezw³ocznie ujawni³ osobê kierowcy powodowi, a tak siê nie sta³o (albo sam uda³ siê niezw³ocznie na P. i zawiadomi³ o prawdziwym przebiegu wypadku).
N. ¿y te¿ zauwa¿yæ, ¿e jedno z naruszeñ Regulaminu (pkt 61 lit. c) jest w ogóle bezsporne i samo w sobie wystarczy³oby do przypisania pozwanemu zasady odpowiedzialnoœci. Uchylenie klauzuli braku odpowiedzialnoœci odszkodowawczej najemcy nie wymaga zbiegu kilku naruszeñ Regulaminu.
Odszkodowanie zosta³o przez (...) uznane (po uwzglêdnieniu wyników opinii (...)) do wysokoœci tzw. szkody ca³kowitej (wobec ewidentnej nieop³acalnoœci naprawy pojazdu) i odpowiada ró¿nicy wartoœci pojazdu przed i po szkodzie (26.400 z³) oraz kosztów jego odholowania (504,30 z³); daty wymagalnoœci wynikaj¹ z bezskutecznego up³ywu terminów p³atnoœci wynikaj¹cych z faktur VAT (odpowiednio: 19 wrzeœnia i 21 grudnia 2019 r., traktowanych jako wezwania do zap³aty w trybie art. 455 k.c.). W pozosta³ym zakresie powództwo by³o zawy¿one.
Argument pozwanego, ¿e nie zapozna³ siê z Regulaminem (nie przeczyta³) jest pozbawiony znaczenia prawnego, skoro rozpoczêcie korzystania z platformy internetowej umo¿liwiaj¹cej rezerwacjê pojazdów wymaga wyraŸnej akceptacji owego Regulaminu – konsument zawsze mo¿e nie chcieæ przeczytaæ Regulaminu i przedsiêbiorca nie mo¿e go do tego fizycznie zmusiæ. Zaoferowanie mo¿liwoœci zapoznania siê z tym tekstem przed zawarciem umowy jest w tym kontekœcie wystarczaj¹ce (por. art. 384 § 1 k.c.).
(...) ¿sze na uwadze orzeczono jak w punkcie I. sentencji na mocy art. 471 k.c. w zw. z art. 455 k.c. w zw. z art. 481 § 1 i § 1 k.c.
W pukcie II. sentencji w pozosta³ym zakresie powództwo oddalono na mocy art. 471 k.c. a contrario.
Koszty
O kosztach stron orzeczono w punkcie III. na mocy art. 100 k.p.c. (stosunkowe rozdzielenie). Powód wygra³ proces w 81%. Koszty powoda to: op³ata s¹dowa od pozwu ((...)), op³ata za czynnoœci radcy prawnego w stawce minimalnej (3.600 z³, § 2 pkt 5 rozp. MS z dnia 22.10.2015 r. w sprawie op³at za czynnoœci radców prawnych), op³ata skarbowa od pe³nomocnictwa (17 z³), zaliczka na bieg³ego (1.000 z³). 81% z sumy tych kosztów to: (...),91 z³. Koszty pozwanego to: op³ata za czynnoœci adwokackie w stawce minimalnej (3.600 z³, § 2 pkt 5 rozp. MS z dnia 22.10.2015 r. w sprawie op³at za czynnoœci adwokackie), op³ata skarbowa od pe³nomocnictwa (17 z³), z czego 9% to: 325,53 z³. Ró¿nica na korzyœæ powoda wynosi: (...),38 z³.
W punktach IV. i V. roz³o¿ono na strony proporcjonalnie do przegranej w procesie nieuiszczone koszty s¹dowe na mocy art. 113 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o kosztach s¹dowych w sprawach cywilnych w zw. z art. 100 k.p.c.