Uzasadnienie
wyroku z dnia 1 grudnia 2022 roku (¿¹danie pozwu i podstawa faktyczna)
- 1. Powódka Powszechny (...) z siedzib¹ w W. wyst¹pi³a przeciwko (...) z powództwem o zap³atê kwoty 44.015,84 z³ wraz z ustawowymi odsetkami za opóŸnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zap³aty, a tak¿e zas¹dzenia na swoj¹ rzecz kosztów procesu wed³ug norm przepisanych.
- 2. W uzasadnieniu powódka poda³a, ¿e wyrokiem S¹du Rejonowego w G. z dnia 10 lipca 2018 roku w sprawie II W 1287/18 pozwany zosta³ uznany za winnego tego, ¿e dnia 13 wrzeœnia 2017 roku w G. na ul. (...) kierowa³ w stanie nietrzeŸwoœci pojazdem marki S. o numerze (...), nie zachowa³ nale¿ytej ostro¿noœci i doprowadzi³ do uszkodzenia pojazdów marki O. o numerze rejestracyjnym (...) oraz pojazdu marki T. o numerze rejestracyjnym (...).
- 3. Pojazd sprawcy w chwili zdarzenia by³ objêty umow¹ ubezpieczenia odpowiedzialnoœci cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych zawart¹ z powódk¹. Umowa (...) potwierdzona polis¹ nr (...). Powódka przeprowadzi³a postêpowania likwidacyjne i uznaj¹c swoj¹ odpowiedzialnoœæ za szkodê wyp³aci³a z tytu³u uszkodzenia pojazdu O. kwotê 18.306,85 z³, a z tytu³u uszkodzenia pojazdu T. kwotê 25.708,99 z³.
- 4. Roszczenie regresowe powódki mia³o swoj¹ podstawê prawn¹ w art. 43 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniach obowi¹zkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych.
- 5. Powódka bezskutecznie wzywa³a pozwanego do zap³aty.
(pozew – k. 3-4)
- 6. W dniu 24 wrzeœnia 2020 r. powódka wyst¹pi³a z powództwem o ww. roszczenia w elektronicznym postêpowaniu upominawczym.
- 7. Nakazem zap³aty z dnia 17 listopada 2020 r. starszy referendarz s¹dowy w (...) Rejonowym L. -Zachód w L. orzek³ zgodnie z ¿¹daniem pozwu.
- 8. Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2021 r. starszy referendarz s¹dowy w (...) Rejonowym L. -Zachód w L. uchyli³ przedmiotowy nakaz zap³aty i umorzy³ postêpowanie.
(akta elektronicznego postêpowania upominawczego, k. 6-19) (odpowied Ÿ na pozew)
- 9. Kurator pozwanego w odpowiedzi na pozew wnios³a o oddalenie powództwa w ca³oœci, oddalenie wniosku o zas¹dzenie od pozwanego kosztów poniesionych przez powódkê w (...), zas¹dzenia od powódki na rzecz pozwanego poniesionych kosztów postêpowania wed³ug norm przepisanych oraz zas¹dzenia kosztów kuratora wed³ug norm przepisanych powiêkszonych o podatek VAT z uwagi na fakt, ¿e kurator jest czynnym podatnikiem VAT, a koszty kuratora nie zosta³y uiszczone w ca³oœci ani w czêœci.
- 10. Strona pozwana nie kwestionowa³a odpowiedzialnoœci pozwanego wynikaj¹cej z wyroku w sprawie II W 1287/18. Kurator zaprzeczy³ zasadnoœci powództwa do jego wysokoœci, gdy¿ nie zosta³o w tym zakresie udowodnione. Zakwestionowano kalkulacje szkody sporz¹dzone przez powódkê oraz wskazano, ¿e dokumenty ugody nie s¹ wystarczaj¹ce do ustalenia wysokoœci szkody. Przede wszystkim zakwestionowano rozliczenie szkody dotycz¹cej pojazdu O. jako ca³kowitej, zw³aszcza z uwagi na przyjêcie do wyceny jakoœci czêœci typu „O”. Je¿eli chodzi o szkodê dotycz¹c¹ pojazdu T. to zakwestionowane zosta³y stawki za prace blacharsko-mechaniczne oraz lakiernicze jako zawy¿one.
- 11. Dodatkowo podniesiono zarzut przedawnienia.
(odpowiedŸ na pozew – k. 57-60, pismo z dnia 22.11.2021r. – k. 107-108, pismo z dnia 30.12.2021r. – k. 113) (...) stan faktyczny:
- 12. Dnia 13 wrzeœnia 2017 roku oko³o godz. 13:14 w G. na ul. (...) na wysokoœci przejœcia dla pieszych przed (...), pozwany (...) w stanie nietrzeŸwoœci wynosz¹cym 1,14 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, w kierowa³ pojazdem marki S. o numerze rejestracyjnym (...) i jad¹c w kierunku ulicy (...) nie zachowa³ nale¿ytej ostro¿noœci i spowodowa³ zagro¿enie bezpieczeñstwa w ruchu drogowym, w wyniku czego dosz³o do uszkodzenia pojazdu marki O. o nr rej. (...) i pojazdu marki T. o nr rej. (...) oraz nast¹pi³ rozstrój zdrowia (...) K., D. Œliwy i M. P. trwaj¹cy nie d³u¿ej ni¿ siedem dni, czym dopuœci³ siê wykroczenia z art. 86 §2 kodeksu wykroczeñ, za co zosta³ skazany wyrokiem nakazowym (...) Rejonowego w G. z dnia 10 lipca 2018 r. w sprawie o sygn. akt II W 1287/18.
- 13. Pojazd pozwanego objêty by³ obowi¹zkowym ubezpieczeniem odpowiedzialnoœci cywilnej u pozwanego.
(dowód: wyrok S¹du Rejonowego w G. z dnia 10 lipca 2018 r. w sprawie II W 1287/18, k. 20-21, akta szkody na p³ycie – k. 37, k. 102)
- 14. W toku prowadzonych postêpowañ likwidacyjnych powódka wyp³aci³a poszkodowanym:
- - w zwi¹zku z uszkodzeniem pojazdu O. (...) o numerze rejestracyjnym (...) w ramach postêpowania likwidacyjnego o numerze (...).306,85 z³, z czego 1.039,35 z³ stanowi³ koszt najmu pojazdu zastêpczego, a 17.267,50 z³ stanowi³o odszkodowanie za uszkodzenia pojazdu przy szkodzie ustalonej jako ca³kowita, przy czym zap³ata kwoty 15.488,50 z³ nast¹pi³a w dniu 12 paŸdziernika 2017 r., kwoty (...),35 z³ – w dniu 19 paŸdziernika 2017 r., zaœ kwoty 1.779 z³ – 16 stycznia 2018 r.
- - w zwi¹zku z uszkodzeniem pojazdu T. (...) o numerze rejestracyjnym (...) w ramach postêpowania likwidacyjnego o numerze (...).708,99 z³, z czego 2.066,40 z³ stanowi³ koszt najmu pojazdu zastêpczego, 23.642,59 z³ stanowi³o odszkodowanie za uszkodzenia pojazdu przy ustaleniu tej kwoty po zawarciu ugody w ramach postêpowania s¹dowego, 3.000,00 z³ koszty zastêpstwa procesowego po umorzeniu postêpowania s¹dowego zakoñczonego ugod¹, przy czym zap³ata kwoty 11.904,55 z³ i 2066,40 z³ nast¹pi³a w dniu 12 paŸdziernika 2017 r., kwoty 2.738,04 z³ – w dniu 19 paŸdziernika 2017 r., zaœ kwoty 12.000 z³ – w dniu 22 marca 2018 r. (dowód: akta szkody na p³ycie – k. 37, k. 102, potwierdzenie przelewów, k. 81-83,k. 98-101)
- 15. Pismami z dnia 7 czerwca 2018 roku powódka wezwa³a pozwanego do zap³aty w terminie 3 dni od otrzymania pisma kwot:
- - 18.525,03 z³, z czego 18.306,85 z³ stanowi³a nale¿noœæ g³ówna, a 218,18 z³ odsetki w zwi¹zku z wyp³aceniem poszkodowanemu odszkodowania za szkody zwi¹zane z uszkodzeniem pojazdu O. (...) o numerze rejestracyjnym (...),
- - 28.816,57 z³, z czego 25.708,99 z³ stanowi³a nale¿noœæ g³ówna, a 107,58 z³ odsetki w zwi¹zku z wyp³aceniem poszkodowanemu odszkodowania za szkody zwi¹zane z uszkodzeniem pojazdu T. (...) o numerze rejestracyjnym (...).
- 16. Pisma zosta³y odebrane osobiœcie przez pozwanego dnia 18 czerwca 2018 roku.
(dowód: pisma z dnia 07.06.2018r. – k. 27, k. 30 wraz z potwierdzeniami odbioru – k. 28-29, k. 31-32)
- 17. Celowe i ekonomicznie uzasadnione koszty naprawy pojazdu T. (...) o numerze rejestracyjnym (...) w wyniku przedmiotowej szkody przy przyjêciu do naprawy cen czêœci nowych i oryginalnych wynios³y 21.553,45 z³.
- 18. Wartoœæ pojazdu w dniu szkody przed jej powstaniem wynosi³a 32.500 z³, a w stanie uszkodzonym 20.900 z³.
- 19. Celowe i ekonomicznie uzasadnione koszty naprawy pojazdu O. (...) o numerze rejestracyjnym (...) w wyniku przedmiotowej szkody przy przyjêciu do naprawy cen czêœci nowych i oryginalnych wynios³y 60.352,29 z³.
- 20. Wartoœæ pojazdu w dniu szkody przed jej powstaniem wynosi³a 22.800 z³, a w stanie uszkodzonym 9.500 z³.
(dowód: pisemna opinia (...) K. – k. 131-140, k. 156-191) (...) ¿y³ co nastêpuje:
- 21. P. ¿szy stan faktyczny (...) po rozwa¿eniu ca³ego zebranego w niniejszej sprawie materia³u dowodowego w postaci dowodów z dokumentów przed³o¿onych przez powódkê oraz dowodu z opinii (...) s¹dowego.
- 22. (...) zebrany materia³ dowodowy (...) nie znalaz³ podstaw, aby kwestionowaæ autentycznoœæ przedstawionych przez strony dokumentów prywatnych. Z. ¿yæ nale¿a³o, ¿e wymienione powy¿ej dokumenty zosta³y podpisane i nie nosz¹ ¿adnych znamion podrobienia czy przerobienia. Co prawda kurator pozwanego z³o¿y³a wniosek o zobowi¹zanie powódki do przedstawienia orygina³ów wszystkich przedstawionych w sprawie dokumentów na zasadzie art. 129 § 1 k.p.c., jednak obowi¹zek z³o¿enia orygina³u dokumentu, wzglêdnie jego odpisu, automatyzuje siê w momencie zg³oszenia takiego ¿¹dania i nie wymaga (...). W okolicznoœciach niniejszej sprawy nie by³o podstaw, aby dokonuj¹c swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.) odmówiæ im waloru dowodowego, tylko dlatego, ¿e zosta³y z³o¿one w kopii. Strona pozwana podnios³a blankietowy wniosek o przed³o¿enie orygina³ów, który nie zosta³ po³¹czony z twierdzeniem przeciwko treœci odzwierciedlonej na kopii dokumentów z ich rzeczywistym zapisem. Nadto, wskazaæ nale¿y, ¿e roszczenie powódki zakwestionowane zosta³o jedynie do wysokoœci.
- 23. (...) nie znalaz³ podstaw do kwestionowania opinii (...) s¹dowego, albowiem zosta³a sporz¹dzona rzetelnie i fachowo, z uwzglêdnieniem ca³okszta³tu materia³u dowodowego, a nadto zosta³a wyra¿ona w sposób jasny, zrozumia³y i nie zawiera luk czy sprzecznoœci, w czym dodatkowo utwierdza fakt, ¿e ¿adna ze stron nie kwestionowa³a opinii. (...) zatem, i¿ z³o¿ona opinia jest jasna, logiczna i wewnêtrznie niesprzeczna, (...) je podstawowym materia³em dowodowym, na którym opar³ rozstrzygniêcie w sprawie.
(rozstrzygni êcie i podstawa prawna powództwa)
- 24. Powództwo zas³ugiwa³o w znacznej mierze na uwzglêdnienie.
- 25. P. prawn¹ powództwa stanowi³ przepis art. 43 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniach obowi¹zkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych z dnia 22 maja 2003 roku (Dz.U. z 2022 r., poz. 2277, t.j. ze zm.; dalej jako: ustawa o ubezpieczeniach obowi¹zkowych) który stanowi, ¿e zak³adowi ubezpieczeñ oraz Ubezpieczeniowemu Funduszowi Gwarancyjnemu, w przypadkach okreœlonych w art. 98 ust. 2 pkt 1, przys³uguje prawo dochodzenia od kieruj¹cego pojazdem mechanicznym zwrotu wyp³aconego z tytu³u ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych odszkodowania, je¿eli kieruj¹cy: 1) wyrz¹dzi³ szkodê umyœlnie, w stanie po u¿yciu alkoholu lub w stanie nietrzeŸwoœci albo po u¿yciu œrodków odurzaj¹cych, substancji psychotropowych lub œrodków zastêpczych w rozumieniu przepisów o przeciwdzia³aniu narkomanii;
- 26. Zasada odpowiedzialnoœci pozwanego nie by³a kwestionowana. Jakkolwiek (...) nie by³ zwi¹zany ustaleniami wyroku w sprawie o wykroczenie, to treœæ tego wyroku jedynie potwierdza³a bezsporny stan faktyczny w tym zakresie.
- 27. Sporna pozosta³a wysokoœæ szkody. Z uwagi na fakt, ¿e pozwany w odpowiedzi na pozew zakwestionowa³ wysokoœæ szkody (...) na wniosek powódki dopuœci³ dowód z opinii (...) z zakresu mechaniki samochodowej na okolicznoœæ rozmiaru szkody (...) K. w celu zweryfikowania tej kwestii.
- 28. Ze sporz¹dzonej w sprawie i niekwestionowanej przez strony opinii (...), ¿e w przypadku pojazdu marki O. (...) dosz³o do szkody ca³kowitej. Wartoœæ naprawy pojazdu po szkodzie (niezale¿nie od jakoœci czêœci przyjêtych do naprawy) przewy¿sza³a wartoœæ pojazdu w stanie nieuszkodzonym na moment szkody, a zatem zastosowanie mia³a metoda dyferencyjna.
- 29. P. œlenia wymaga, ¿e realna wartoœæ wraku wynika³a z opinii (...). Zdaniem (...) aukcja na platformie internetowej AutoOnline odbywa siê bez mo¿liwoœci weryfikacji stanu faktycznego uszkodzeñ pojazdu przez kupuj¹cych, dlatego te¿ mog¹ zdarzyæ siê przypadki obni¿ania wylicytowanej wartoœci pojazdu po bezpoœrednich oglêdzinach pojazdu i jego uszkodzeñ przez kupca. Tak samo sytuacja kszta³tuje siê w sytuacji zakupu jakiegokolwiek innego samochodu, którego og³oszenie znajduje siê na portalu aukcyjnym. Administrator portalu zaznaczy³, ¿e w przypadku stwierdzenia odmiennego stanu technicznego pojazdu kupuj¹cy mo¿e wycofaæ siê z zakupu. Taki brak uniemo¿liwia zweryfikowanie, czy treœæ og³oszenia mo¿liwie dok³adnie opisuje stan techniczny uszkodzonego pojazdu, czy te¿ jest zbyt ogólne, nie zawiera wystarczaj¹cej iloœci informacji w postaci tekstowej oraz fotograficznej i ewentualnie powoduje uzyskanie wy¿szej ceny transakcyjnej. Warto zauwa¿yæ, ¿e w interesie pozwanego by³o osi¹gniêcie jak najwy¿szej ceny zakupu uszkodzonego pojazdu. Brak jest równie¿ mo¿liwoœci ustalenia, czy osoba sk³adaj¹ca ofertê faktycznie wywi¹za³aby siê z niej. Z. ¿yæ trzeba równie¿, ¿e ¿adne przepisy nie obligowa³y poszkodowanego do zbycia wraku. (...) te¿ ubezpieczyciel nie mia³ podstaw do ustalenia wartoœci pozosta³oœci w oparciu o dane uzyskane z platformy internetowej, które bazowa³y jedynie na mo¿liwej do uzyskania cenie z tytu³u sprzeda¿y tych pozosta³oœci. Poszkodowany nie mia³ obowi¹zku przyjêcia powy¿szej oferty i by³ uprawniony do zachowania bêd¹cego jego w³asnoœci¹ wraku pojazdu. W sytuacji, gdy poszkodowany nie jest zainteresowany zbyciem uszkodzonego pojazdu, oferta licytacyjna ubezpieczyciela nie mo¿e byæ uto¿samiana z jego cen¹ rynkow¹. Oferta powy¿sza by³a jednorazow¹, z³o¿on¹ na wniosek ubezpieczyciela a rynek sprzeda¿y uszkodzonych samochodów nie jest ograniczony tylko do jednej platformy internetowej. Tym samym aukcja dostarczy³a danych w przedmiocie czysto hipotetycznej pojedynczej transakcji w warunkach, których nie mo¿na zakwalifikowaæ jako równoznacznych z wolnorynkowymi. Co wiêcej, podkreœlenia wymaga, ¿e ubezpieczyciel nie wyjaœni³, dlaczego akurat za w³aœciw¹ dla wyceny rynkowej pozosta³oœci przyj¹³ najwy¿sz¹ cenê spoœród z³o¿onych ofert. Cena aukcyjna uzyskana przez ubezpieczyciela mo¿e w tych warunkach pos³u¿yæ wyliczeniu wartoœci pozosta³oœci, je¿eli jest realn¹ cen¹ rynkow¹, a nie spekulacj¹ na jej temat (vide: wyrok S¹du Apelacyjnego w (...) z dnia 30 czerwca 2015 r., I ACa 236/15, lex nr1765931).
- 30. N. ¿ne poszkodowanemu odszkodowanie winno wiêc stanowiæ bezwzglêdn¹ ró¿nicê pomiêdzy wartoœci¹ pojazdu w dniu szkody w stanie nieuszkodzonym (22.800 z³) i wartoœci¹ wraku (9500 z³). (...) to zatem kwota 13.300 z³, stanowi¹ca górn¹ granicê odpowiedzialnoœci sprawcy szkody.
- 31. Z kolei w przypadku pojazdu marki T. (...) dosz³o do szkody czêœciowej, gdy¿ koszt naprawy pojazdu po szkodzie nie przewy¿sza³ wartoœci pojazdu przed szkod¹. Wedle bieg³ego koszt naprawy tych uszkodzeñ przy zastosowaniu cen czêœci nowych i oryginalnych typu „O” wyniós³ 21.553,45 z³, co stanowi³o górn¹ granicê odpowiedzialnoœci sprawcy szkody w zakresie kosztów naprawy uszkodzonego pojazdu.
- 32. W. œæ roszczenia regresowego powódki nale¿y oceniaæ na podstawie art. 455 k.c., albowiem stanowi ono zobowi¹zanie bezterminowe. W konsekwencji, obowi¹zek œwiadczenia po stronie pozwanego zaktualizowa³ siê niezw³ocznie po wezwaniu do zap³aty, które zosta³o dorêczone pozwanemu 18 czerwca 2018 r. W konsekwencji, na uwzglêdnienie zas³ugiwa³o ¿¹danie zas¹dzenia odsetek ustawowych za opóŸnienie na podstawie art. 481 §1 k.c. od dnia wniesienia pozwu, tj, od dnia 30 czerwca 2021 r.
- 33. Chybiony okaza³ siê zarzut przedawnienia. Roszczenie regresowe ubezpieczyciela nie powstaje w chwili wypadku, lecz dopiero z chwil¹ wyp³aty odszkodowania poszkodowanym i nie jest roszczeniem wynikaj¹cym z umowy ubezpieczenia, ani przejêtym przez zak³ad ubezpieczeñ na skutek dokonania wyp³aty odszkodowania, lecz autonomicznym nowym roszczeniem, powstaj¹cym z mocy prawa z chwil¹ zaspokojenia poszkodowanych. Zastosowanie znajdzie wiêc art. 118 k.c. w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1104). Stosownie do brzmienia art. 118 k.c. je¿eli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi szeœæ lat, a dla roszczeñ o œwiadczenia okresowe oraz roszczeñ zwi¹zanych z prowadzeniem dzia³alnoœci gospodarczej – trzy lata. Jednak¿e koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzieñ roku kalendarzowego, chyba ¿e termin przedawnienia jest krótszy ni¿ dwa lata (vide: wyrok S¹du Apelacyjnego w (...) z 20 grudnia 2019 r., I ACa 442/18, LEX nr 2932503, (...) N. ¿szego z 10 listopada 2005 r., III CZP 83/05, OSNC 2006, nr 9, poz. 147).
- 34. W okolicznoœciach niniejszej sprawy nale¿a³o zwróciæ uwagê, ¿e pozew w elektronicznym postêpowaniu upominawczym z³o¿ony zosta³ przed up³ywem 3-letniego terminu koñcz¹cego bieg z koñcem roku od daty wyp³aty odszkodowania, tj. 24 wrzeœnia 2020 r. W zwi¹zku z uszkodzeniem pojazdu O. (...) zap³ata kwoty 15.488,50 z³ nast¹pi³a w dniu 12 paŸdziernika 2017 r., kwoty (...),35 z³ – w dniu 19 paŸdziernika 2017 r., zaœ kwoty 1.779 z³ – 16 stycznia 2018 r. W zwi¹zku z uszkodzeniem pojazdu T. (...) zap³ata kwoty 11.904,55 z³ i 2066,40 z³ nast¹pi³a w dniu 12 paŸdziernika 2017 r., kwoty 2.738,04 z³ – w dniu 19 paŸdziernika 2017 r., zaœ kwoty 12.000 z³ – w dniu 22 marca 2018 r. W konsekwencji, wskazaæ nale¿y, ¿e termin przedawnienia roszczenia regresowego w zakresie kwot wyp³aconych w 2017 r. up³ywa³ z koñcem 2020 r., zaœ w zakresie kwoty wyp³aconej w 2018 r. – z koñcem 2021 r. Wniesienie pozwu w elektronicznym postêpowaniu upominawczym przerwa³o bieg przedawnienia roszczenia (art. 123 §1 pkt 1 k.c.). W zwi¹zku z wytoczeniem powództwa (30 czerwca 2021 r.) przed up³ywem 3 miesiêcy od dnia wydania postanowienia o umorzeniu elektronicznego postêpowania upominawczego (19 kwietnia 2021 r.), zachowany zosta³ skutek w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia w dniu wniesienia pozwu w elektronicznym postêpowaniu upominawczym (art. 50537 §1 k.p.c.).
- 35. Z uwagi na powy¿sze, (...) na podstawie art. 43 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniach obowi¹zkowych zas¹dzi³ od pozwanego na rzecz powódki kwotê 34.853,45 z³ wraz z odsetkami ustawowymi za opóŸnienie od dnia 30 czerwca 2021 r. do dnia zap³aty, o czym orzek³ w pkt I. wyroku.
- 36. Powództwo dalej id¹ce nie zas³ugiwa³o na uwzglêdnienie.
- 37. Zakres odpowiedzialnoœci pozwanego wyznacza³y celowe i ekonomicznie uzasadnione koszty przywrócenia ww. pojazdów do stanu sprzed szkody. W rezultacie, mimo ¿e powódka uiœci³a na rzecz poszkodowanych kwoty przewy¿szaj¹ce przedmiotowe koszty ustalone na podstawie opinii (...), nie mog³a ¿¹daæ od pozwanego ich zwrotu w pe³nej wysokoœci. W przypadku pojazdu marki O. powódka uiœci³a kwotê 17.287,50 z³, podczas gdy odpowiedzialnoœæ pozwanego ogranicza³a siê do kwoty 13.300 z³. W przypadku pojazdu marki T. (...) powódka zap³aci³a poszkodowanemu 23.642,59 z³, natomiast odpowiedzialnoœæ pozwanego obejmowa³a kwotê 21.553,45 z³. W tym stanie rzeczy, ¿¹danie w zakresie ró¿nicy miedzy ww. kwotami nie zas³ugiwa³o na uwzglêdnienie.
- 38. Strona powodowa nie zdo³a³a wykazaæ wysokoœci szkody w zakresie najmu pojazdu zastêpczego. Zgodnie z zasadami procesu cywilnego ciê¿ar dowodu spoczywa na stronach (art. 232 k.p.c., art. 3 k.p.c., art. 6 k.c.). Jego istota sprowadza siê do ryzyka poniesienia przez stronê ujemnych konsekwencji braku wywi¹zania siê z powinnoœci przedstawienia dowodów. Skutkiem braku wykazania przez stronê prawdziwoœci twierdzeñ o faktach istotnych dla sprawy jest tylko to, ¿e twierdzenia takie zasadniczo nie bêd¹ mog³y le¿eæ u podstaw s¹dowego rozstrzygniêcia. Strona, która nie udowodni przytoczonych twierdzeñ, utraci korzyœci, jakie uzyska³aby aktywnym dzia³aniem.
- 39. (...) k.c. okreœla regu³y dowodzenia, tj. przedmiot dowodu oraz podmiot, na którym spoczywa ciê¿ar udowodnienia faktów maj¹cych istotne znaczenie dla rozstrzygniêcia, przy czym s¹d nie ma obowi¹zku d¹¿enia do wszechstronnego zbadania wszystkich okolicznoœci sprawy oraz nie jest zobowi¹zany do zarz¹dzania dochodzenia w celu uzupe³nienia lub wyjaœnienia twierdzeñ stron i wykrycia œrodków dowodowych pozwalaj¹cych na ich udowodnienie. Nie ma te¿ obowi¹zku przeprowadzenia z urzêdu dowodów zmierzaj¹cych do wyjaœnienia okolicznoœci istotnych dla rozstrzygniêcia sprawy (art. 232 k.p.c.). (...) przedstawienia dowodów spoczywa na stronach (art. 3 k.p.c.), a ciê¿ar udowodnienia faktów maj¹cych dla rozstrzygniêcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 k.p.c.) spoczywa na tej stronie, która z tych faktów wywodzi skutki prawne (vide: wyrok S¹du Apelacyjnego w (...) z 28.11.2019 r., I AGa 50/19, LEX nr 2944289). (...) nie d¹¿y do ustalenia prawdy materialnej, (...) z urzêdu w zakresie wskazanym w przepisach, a podstaw¹ procesu cywilnego jest jego kontradyktoryjnoœæ.
- 40. Zaprzeczenie okolicznoœciom przez stronê procesow¹ wywo³uje ten skutek, ¿e istotne dla rozstrzygniêcia sprawy fakty staj¹ siê sporne i musz¹ byæ udowodnione. W razie ich nieudowodnienia (...) oceni je na niekorzyœæ strony, na której spoczywa³ ciê¿ar dowodu, chyba ¿e mia³ mo¿noœæ przekonaæ siê o prawdziwoœci tych twierdzeñ na innej podstawie.
- 41. W niniejszej sprawie strona pozwana zakwestionowa³a wysokoœæ szkody, a powódka nie wnios³a o powo³anie bieg³ego w zakresie ustalenia zasadnego okresu najmu pojazdu zastêpczego oraz wartoœci tej us³ugi.
- 42. Strona powodowa udowodni³a, ¿e uiœci³a kwoty 1.039,35 z³ tytu³em kosztów najmu pojazdu zastêpczego w zwi¹zku z uszkodzeniem pojazdu marki O. (...) o nr rej. (...) oraz kwotê 2.066,40 z³ tytu³em kosztów najmu pojazdu zastêpczego w zwi¹zku z uszkodzeniem pojazdu marki T. (...) o nr rej. (...). Jednak¿e nie wykaza³a ona, ¿e wskazane kwoty stanowi³y celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki wyznaczaj¹ce zakres odpowiedzialnoœci odszkodowawczej powódki (vide: (...) N. ¿szego 7 sêdziów z dnia 17 listopada 2011 r. III CZP 5/11, OSNC 2012/3/28, OSP 2013/1/2, LEX nr 1011468). W konsekwencji, ¿¹danie zwrotu ww. sum nie zas³ugiwa³o na uwzglêdnienie.
- 43. Z powy¿szych wzglêdów, (...) na podstawie art. 43 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniach obowi¹zkowych oddali³ powództwo w pozosta³ym zakresie, o czym orzek³ w pkt II wyroku.
(koszty procesu)
- 44. O kosztach procesu (...) w punkcie III. wyroku na podstawie art. 100 k.p.c. przy zastosowaniu § 2 pkt 5 rozporz¹dzenia Ministra S. œci z dnia 22 paŸdziernika 2015 roku w sprawie op³at za czynnoœci radców prawnych (Dz.U poz. 1804 ze zm.) i §1 ust. 1 rozporz¹dzenia Ministra S. œci z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie okreœlenia wysokoœci wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz.U. poz. 536). (...) o kosztach procesu na zasadzie stosunkowego rozdzielenia kosztów. Powód wygra³ proces w 79%. Koszty poniesione przez powódkê to op³ata s¹dowa od pozwu (2.201,00 z³), koszty notarialne (2,46 z³), wykorzystana zaliczka na kuratora (1.700,00 z³) oraz wykorzystana zaliczka na poczet opinii (...) (1.500,00 z³). Iloczyn sumy tych kosztów (5.403,46 z³) do udzia³u, w jakim powód wygra³ proces wyniós³ 4.268,73 z³ i taka kwota zosta³a zas¹dzona tytu³em zwrotu kosztów procesu, gdy¿ pozwany nie poniós³ kosztów procesu.
- 45. Na podstawie art. 98 § 11 k.p.c. od zas¹dzonej kwoty nale¿a³y siê odsetki ustawowe za opóŸnienie od dnia uprawomocnienia siê wyroku do dnia zap³aty.
- 46. Ponadto w punktach IV. i V. wyroku na podstawie art. 100 k.p.c. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 8 ust. 1 i art. 83 i 113 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o kosztach s¹dowych w sprawach cywilnych (...) o nieop³aconych kosztach s¹dowych w postaci niepokrytej zaliczk¹ czêœci wynagrodzenia bieg³ego w wysokoœci 1.599,92 z³ – obci¹¿aj¹c nimi strony w takim stosunku, w jakim przegra³y sprawê.