Wyrok Sądu Rejonowego w Gdyniz 24 czerwca 2022 r., sygn. akt I C 390/19

Uzasadnienie

Powodowie B. W. i S. W. wnieœli pozew przeciwko E. K. (2) o zap³atê kwoty 19.000 z³ wraz z odsetkami ustawowymi za opóŸnienie od dnia 19 paŸdziernika 2016r. do dnia zap³aty.

W uzasadnieniu pozwu powodowie podnieœli, ¿ (...) W. prowadz¹cy dzia³alnoœæ gospodarcz¹ pod firm¹ (...) W. wykonywa³ na rzecz pozwanej us³ugi szklarskie w postaci wykonania zabudowy szklanej na balkonach, balustradach klatki schodowej, drzwiach oraz oknach balkonowych we wnêtrzach domu mieszkalnego pozwanej. Wartoœæ zamówienia ustalono na kwotê 40.000 z³. (...) W. wykona³ us³ugê terminowo, prawid³owo, zgodnie z umow¹ i zasadami sztuki, a nastêpnie wystawi³ fakturê na kwotê 19.000 z³. Pozwana jednak nie podjê³a korespondencji i nie dokona³a zap³aty. W dniu 12 czerwca 2017r. (...) W. zmar³, a spadek po nim nabyli powodowie. Jak wskazano roszczenie zmar³ego o wynagrodzenie za wykonane us³ugi wesz³o w sk³ad masy spadkowej. Jako alternatywn¹ podstawê roszczenia powodowie wskazali przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu. Powodowie wezwali pozwan¹ do próby ugodowej, lecz w trakcie postêpowania pojednawczego pozwana zakwestionowa³a roszczenie, zarzucaj¹c, ¿e dzie³o zosta³o wykonane w sposób wadliwy, niew³aœciwy i sprzeczny z umow¹, a obni¿enie wynagrodzenia do kwoty 25.000 z³ mia³o wynikaæ rzekomo z poczynionych z wykonawc¹ negocjacji.

Twierdzenia te jednak powodowie w ca³oœci neguj¹. Nadto, jak wskazali twierdzeñ pozwanej o wadliwoœci dzie³a nie potwierdzi³a opinia specjalisty A. ¯ebrowskiego, który wskaza³, ¿ (...) W. nie pope³ni³ b³êdu przy wykonaniu dzie³a.

(pozew, k. 3-9)

Pozwana wnios³a o oddalenie powództwa w ca³oœci, kwestionuj¹c roszczenie powodów co do zasady i wysokoœci. W pierwszej kolejnoœci zarzuci³a, ¿e powodowie przedstawili niezgodny z rzeczywistoœci¹ stan faktyczny. Zdaniem pozwanej wykonawca nie wykona³ dzie³a w sposób nale¿yty, a wykona³ je na tyle niew³aœciwie, ¿e kilka razy próbowa³ je poprawiæ, jednak nie usun¹³ wad polegaj¹cych m.in. na monta¿u klamek w drzwiach na ro¿nych poziomach, monta¿u balustrad ze szk³a niezgodnego z zamówieniem, wykonaniu zmatowienia szk³a w sposób niew³aœciwy (wykonawca zaleci³ smarowanie zamontowanych szyb w drzwiach olejem), niew³aœciwym wykonaniu krawêdzi szyb.

Nadto, pozwana zarzuci³a, ¿e z przed³o¿onej faktury nie wynika, ¿e wykonawca wykona³ wszystkie prace okreœlone w dokumencie wyceny z dnia 4 marca 2016r. i dnia 21 maja 2017r. i bez zastrze¿eñ ze strony pozwanej, gdy¿ w ci¹gu kilku miesiêcy od pierwotnego monta¿u nie by³ w stanie usun¹æ wad dzie³a. Pozwana podnios³a te¿, ¿e strony umowy (...) do porozumienia w przedmiocie pozosta³ej czêœci p³atnoœci za wykonane dzie³o i ustali³y obni¿enie ceny, uznaj¹c, ¿e wobec niemo¿noœci usuniêcia wad pozwana nie bêdzie ju¿ d³u¿na. Pozwana zarzuci³a tak¿e, ¿e strona powodowa nie przedstawi³a ¿adnych dokumentów potwierdzaj¹cych zasadnoœæ roszczenia, w tym nie wykaza³a, aby prace, które by³y przedmiotem umowy o dzie³o zosta³y wykonane wed³ug zamówienia pozwanej, zgodnie ze sztuk¹ i normami co do jakoœci czy nawet estetyki. Pozwana zakwestionowa³a równie¿ wymagalnoœæ roszczenia, wskazuj¹c, ¿e nie odebra³a przedmiotu umowy, gdy¿ posiada ono wady istotne, których wykonawca nie zdo³a³ usun¹æ.

(odpowiedŸ na pozew, k. 37-40) (...) stan faktyczny:

(...) W. prowadzi³ dzia³alnoœæ gospodarcz¹ pod firm¹ (...) W. z siedzib¹ w G..

(dowód: wydruk z (...), k. 13)

W ramach prowadzonej dzia³alnoœci gospodarczej (...) W. zawar³ z (...) o dzie³o, której przedmiotem by³o wykonanie zabudowy szklanej na balkonach, balustradach klatki schodowej, drzwiach i oknach balkonowych w domu mieszkalnym pozwanej przy ul. (...) w M. ko³o L.. Strony umowy (...) nastêpuj¹ce w³aœciwoœci dzie³a:

1. - balkon pó³okr¹g³y (szk³o A. ≠ 8 grafit, szlifowane i hartowane + 6 s³upków ze stali nierdzewnej polerowane) 4,54 m2 x 1.000 z³ = 4.540 z³;
2. - balkon prostok¹tny (szk³o A. ≠ 8 grafit, szlifowane i hartowane + 6 lub 7 s³upków ze stali nierdzewnej polerowane) 5,38 m2 x 1.000 z³ = 5.380 z³;
3. - balustrada na klatce schodowej (szk³o O. white ≠ 12 szlifowane i hartowane mocowane na rotulach) 3,21 m2 x 1.200 z³ = 3.850 z³;
4. - drzwi przesuwane podwójne (szk³o czarne w masie „ P. ” ≠ 10 szlifowane i hartowane + okucia za stali nierdzewnej) 3,55 m2 x 1.200 z³ = 4.260 z³;
5. - drzwi przesuwane pojedyncze (j.w.) 2,50 m2 x 1.200 z³ = 3.000 z³;
6. - drzwi uchylne jednoskrzyd³owe (szk³o czarne w masie „ P. ” ≠ 10 szlifowane i hartowane + okucia ze stali nierdzewnej) 1,60 m2 x 8 szt. = 12,80 m2 x 1.200 z³ = 15.360 z³;
7. - okna balkonowe (szk³o A. ≠ 8 grafit szlifowane i hartowane mocowane na rotulach) 1,70 m2 x 2 szt – 3,40 m2 x 1.000 z³ = 3.400 z³;
8. - pochwyty do drzwi przesuwanych (wykonane ze szk³a O. white ≠ 30) 3 komplety x 600 z³ = 1.800 z³ (gratis);

W trakcie realizacji umowy (...) zamiana zabudowy balkonów przy oknach – szk³o O. white zamiast szk³a grafitowego.

(dowód: wycena zabudowy szklanej z dnia 4 marca 2016r., k. 14, notatka z dnia 21 maja 2017r., k. 15, zeznania œwiadka M. K., p³yta CD k. 82, zeznania œwiadka J. S. – T., p³yta CD, k. 139)

Przed zawarciem umowy podczas wizyty w siedzibie firmy (...) W. pozwana wraz z mê¿em ogl¹da³a próbki szk³a, w tym szk³a O. W., i dokona³a wyboru oraz akceptacji rodzaju szk³a, jakie mia³o zostaæ zastosowane do wykonania dzie³a.

(dowód: zeznania œwiadka J. S. – T., p³yta CD, k. 139)

Za wykonanie powy¿szego dzie³a pozwana gotówk¹ zap³aci³a ³¹cznie kwotê 25.000 z³.

(dowód: zeznania œwiadka M. K., p³yta CD k. 82)

Natomiast, z tytu³u pozosta³ej czêœci wynagrodzenia (...) W. wystawi³ na rzecz pozwanej fakturê VAT nr 9/paŸdz/2016 na kwotê 19.000 z³ z terminem p³atnoœci do dnia 18 paŸdziernika 2016r. Przedmiotowa faktura nie zosta³a zap³acona przez pozwan¹.

(dowód: faktura VAT nr (...) Ÿdz/2016, k. 16, notatka z dnia 21 maja 2017r., k. 15)

Pozwana mia³a zastrze¿enia co do rodzaju szk³a u¿ytego do wykonania drzwi (wskazywa³a, ¿e chcia³a ciemne drzwi, a nie przejrzyste), balustrad balkonowych (twierdz¹c, ¿e chcia³a szk³o bia³e, a nie zielone), natomiast nie mia³a uwag co do sposobu wykonania i monta¿u balustrad balkonowych. Pozwana mia³a tak¿e zastrze¿enia co do sposobu konserwacji drzwi wewnêtrznych. Po monta¿u wykonawca wyczyœci³ drzwi. W trakcie realizacji zamówienia dosz³o do opóŸnienia w oddaniu dzie³a z uwagi na pêkniêcie szk³a w hartowni.

(dowód: czêœciowo zeznania œwiadka M. K., p³yta CD k. 82, zeznania œwiadka J. S. – T., p³yta CD, k. 139)

Strony nie dosz³y do porozumienia co do obni¿enia wynagrodzenia wykonawcy.

(dowód: zeznania œwiadka J. S. – T., p³yta CD, k. 139) (...) W. zwierza³ siê swoim kontrahentom i wspó³pracownikom, w tym (...) K., A. W., A. ¯ebrowskiemu, ¿e pozwana nie zap³aci³a mu czêœci wynagrodzenia za wykonanie ww. dzie³a. W rozmowie z A. ¯ebrowskim wykonawca skar¿y³ siê, ¿e pozwana zarzuci³a mu bezpodstawnie, ¿e wykona³ balustrady szklane z niew³aœciwego szk³a. A. ¯ebrowski okaza³ pozwanej szk³o O. white i wyjaœni³ jej ró¿nicê pomiêdzy tym rodzajem szk³a a szk³em flot.

(dowód: zeznania œwiadka A. ¯ebrowskiego, p³yta CD k. 82, zeznania œ (...) K., p³yta CD k. 82)

W dniu 12 czerwca 2017r. (...) W. zmar³. Spadek po nim nabyli na podstawie ustawy ¿ona B. W. i syn S. W. – oboje w udzia³ach wynosz¹cych po ½ czêœci spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

(dowód: odpis skrócony aktu zgonu, k. 18, akt poœwiadczenia dziedziczenia, k. 20)

Powodowie z³o¿yli do (...) Rejonowego w L. wniosek o zawezwanie pozwanej do próby ugodowej w sprawie zap³aty kwoty 19.000 z³ z tytu³u wynagrodzenia za wykonanie ww. dzie³a. Pozwana zakwestionowa³a roszczenie co do zasady i wysokoœci, podnosz¹c, ¿e dzie³o zosta³o wykonane w sposób niew³aœciwy, sprzeczny z umow¹ i jest obarczone wadami, których nie uda³o siê usun¹æ, a tak¿e powo³a³a siê na rzekome porozumienie zawarte ze (...) W. odnoœnie obni¿enia wynagrodzenia do kwoty 25.000 z³ brutto.

Na posiedzeniu w dniu 29 paŸdziernika 2018r. nie dosz³o do zawarcia ugody.

(dowód: wniosek o zawezwanie do próby ugodowej z dnia 3 wrzeœnia 2018r., k. 25-27, odpowiedŸ pozwanej na wezwanie do próby ugodowej z dnia 9 paŸdziernika 2018r., k. 28, protokó³ z dnia 29 paŸdziernika 2018r., k. 77)

W ramach realizacji (...) W. wykona³:

1. - szklane drzwi jednoskrzyd³owe (7 szt.) ze szk³a hartowanego black pearl gr. 8 mm, jednostronnie matowionego mechanicznie (piaskowanie) wyposa¿one w klamki tzw. nak³adane ze stali szczotkowanej i po dwa zawiasy na skrzydle ze stali szczotkowanej;
2. - szklane drzwi przesuwane jedno – i dwuskrzyd³owe (³¹cznie 2 kpl) ze szk³a hartowanego black pearl gr. 10 mm, jednostronnie matowionego mechanicznie (piaskowanie) wyposa¿one w klamki w postaci szklanych pochwytów ozdobnych klejonych do skrzyde³ i z mechanizmem przesuwu;
3. - balustradê na schodach ze szk³a hartowanego opti white gr 12 mm mocowan¹ do stropu i biegu schodowego tulejami dystansowymi ze stali nierdzewnej i wyposa¿on¹ w pochwyt drewniany mocowany na wspornikach ze stali nierdzewnej; tuleje i wsporniki mocowane do szk³a przez nawiercone otwory;
4. - balustrady balkonowe ze szk³a hartowanego opti white gr 8 mm mocowane „³apkami”/”szczêkami” (40 szt.) ze stali nierdzewnej do s³upków ze stali nierdzewnej (12 szt.) i z pochwytem drewnianym nak³adanym na tafle szk³a; s³upki mocowane bezpoœrednio do p³yt balkonowych na terakocie;
5. - balustrady balkonów francuskich ze szk³a hartowanego opti white gr 8 mm mocowane „³apkami”/”szczêkami” (8 szt.) ze stali nierdzewnej do elewacji i z pochwytem drewnianym nak³adanym na tafle szk³a.

Wykonane przez (...) W. dzie³o posiada wady nieistotne w postaci monta¿u klamek w 3 drzwiach jednoskrzyd³owych na parterze budynku na ró¿nej wysokoœci (95 cm, 97 cm, 103 cm), przy czym ró¿nice te s¹ trudno zauwa¿alne i wyczuwalne. Natomiast, usterki w postaci ruchomoœci klamek w 5 drzwiach jednoskrzyd³owych, rozwarstwienia szk³a w miejscu klejenia w drzwiach dwuskrzyd³owych nie stanowi¹ wad wykonawczych. Z kolei, smugi na zmatowionej p³aszczyŸnie pojedynczych drzwi przesuwnych nie stanowi¹ wady materia³owej. Zamontowane przez wykonawcê drzwi wewnêtrzne nie s¹ przezierne. (...) zniszczenia elewacji powoduj¹cego zacieki pod balkonem jest najprawdopodobniej nie doœæ starannie zamontowana listwa okapowa (brak ci¹g³oœci w naro¿niku i niedoszczelniony lub zbyt ma³y zak³ad blach opierzenia). Wartoœæ materia³ów i robocizny prac szklanych wykonanych przez (...) W. wynios³a 47.528,15 z³.

(dowód: pisemna opinia (...) M. k. 210-265 wraz z pisemn¹ opini¹ uzupe³niaj¹c¹ k. 291-309) (...) ¿y³, co nastêpuje:

P. ¿szy stan faktyczny (...) na podstawie dowodów z dokumentów, dowodu z zeznañ œwiadków A. ¯ebrowskiego, (...) K., T. D. ¿, A. W., M. K., J. S. – T., dowodu z przes³uchania powoda, a tak¿e dowodu z opinii (...) s¹dowego z zakresu budownictwa (...) M..

(...) zebrany w niniejszej sprawie materia³ dowodowy (...) nie dopatrzy³ siê ¿adnych podstaw do kwestionowania prawdziwoœci i wiarygodnoœci wymienionych w ustaleniach stanu faktycznego dowodów z dokumentów urzêdowych i prywatnych. Zgodnie z treœci¹ art. 244 kpc ww. dokumenty urzêdowe w postaci aktu zgonu (...) W. czy aktu poœwiadczenia dziedziczenia korzystaj¹ z domniemania autentycznoœci i domniemania zgodnoœci z prawd¹ wyra¿onych w nim oœwiadczeñ, zaœ w toku niniejszego postêpowania ¿adna ze stron nie kwestionowa³a powy¿szych domniemañ w trybie art. 252 kpc.

Ponadto, za wiarygodne i przydatne do rozstrzygniêcia sprawy (...) dowody z dokumentów prywatnych tj. wyceny zabudowy szklanej z dnia 4 marca 2016r. i odrêcznej notatki sporz¹dzonej przez wykonawcê w dniu 21 maja 2017r. Z. ¿yæ bowiem nale¿y, i¿ strona pozwana nie kwestionowa³a tego, ¿e dokumenty te zosta³y w³asnorêcznie sporz¹dzone przez wykonawcê. Nadto, E. K. (2) nie udowodni³a, ¿e treœæ obu opisanych powy¿ej dokumentów prywatnych nie odzwierciedla ustaleñ stron odnoœnie w³aœciwoœci dzie³a. W zwi¹zku z powy¿szym, w ramach swobodnej oceny dowodów (...), ¿e ww. dokumenty okreœlaj¹ rzeczywist¹ treœæ ³¹cz¹cego pozwan¹ oraz wykonawcê stosunku prawnego.

Jeœli chodzi o ocenê osobowego materia³u dowodowego, to za wiarygodne nale¿a³o uznaæ zeznania œwiadka J. S. – T. dotycz¹ce zakresu prac objêtych umow¹, przebiegu i zakoñczenia wspó³pracy wykonawcy i pozwanej. W ocenie (...) zeznania œwiadka by³y szczere, spójne wewnêtrzne, a tak¿e nie budzi³y wiêkszych w¹tpliwoœci w œwietle zasad doœwiadczenia ¿yciowego oraz logicznego rozumowania. W ocenie (...) nie sposób zarzuciæ œwiadkowi stronniczoœci, albowiem œwiadek by³a zwi¹zana relacjami zawodowymi z obiema stronami umowy, gdy¿ na rzecz pozwanej przygotowa³a projekt aran¿acji wnêtrza domu, a w ramach prowadzonej dzia³alnoœci zawodowej wielokrotnie wspó³pracowa³a ze (...) W.. Z okolicznoœci sprawy nie wynika, aby œwiadek pozostawa³a z któr¹kolwiek ze stron umowy w konflikcie, a zatem nie mia³a bezpoœredniego interesu w sk³adaniu zeznañ na korzyœæ ¿adnej ze stron. J. œnie, (...) na wzglêdzie, ¿e zeznania ww. œwiadka odnoœnie zakresu i przedmiotu umowy (...) z treœci¹ dokumentów prywatnych w postaci wyceny zabudowy szklanej, natomiast co do braku wadliwoœci dzie³a z opini¹ bieg³ego.

Z zeznañ œwiadka wynika, ¿e przed przyst¹pieniem przez wykonawcê do realizacji zamówienia pozwana zaakceptowa³a w³aœciwoœci materia³u (tj. szk³a), który mia³ s³u¿yæ do wykonania dzie³a. W toku niniejszego postêpowania strona pozwana nie przedstawi³a ¿adnego dowodu, który móg³by poddawaæ w w¹tpliwoœæ wiarygodnoœæ zeznañ œwiadka w powy¿szym zakresie.

Natomiast, wiêkszego znaczenia dla rozstrzygniêcia sprawy nie mia³y zeznania œwiadków A. ¯ebrowskiego, (...) K., T. D. ¿ i A. W., którzy nie posiadali szczegó³owej wiedzy odnoœnie ustaleñ stron umowy odnoœnie w³aœciwoœci dzie³a, a tak¿e co do przebiegu realizacji dzie³a. Wymienieni œwiadkowie wskazali jedynie, ¿e w rozmowach z nimi (...) W. skar¿y³ siê na brak zap³aty przez pozwan¹ pe³nej kwoty wynagrodzenia za wykonanie dzie³a. A. ¯ebrowski mia³ dodatkowo wiedzê uzyskan¹ od wykonawcy, ¿e przyczyn¹ nieporozumieñ stron umowy (...) zarzuty pozwanej odnoœnie niew³aœciwego rodzaju szk³a zastosowanego przez wykonawcê przy realizacji dzie³a.

Jedynie czêœ (...) zeznaniom œwiadka M. K.. Z. ¿yæ bowiem nale¿a³o, i¿ œwiadek jest mê¿em pozwanej, a tak¿e zamieszkuje w budynku jednorodzinnym, w którym wykonawca realizowa³ przedmiot umowy, a zatem œwiadek mia³ niew¹tpliwy interes w rozstrzygniêciu niniejszej sprawy na korzyœæ pozwanej. O. œnie zakresu i przedmiotu umowy (...) da³ wiarê zeznaniom œwiadka w takim zakresie w jakim koreluj¹ one z treœci¹ sporz¹dzonej przez wykonawcê wyceny. (...) nie da³ wiary zeznaniom œwiadka co do tego, ¿e wykonawca zamontowa³ elementy szklane niezgodne z poczynionymi przez strony umowy uzgodnieniami. Zeznania œwiadka w tym wzglêdzie s¹ sprzeczne zarówno z zeznaniami bezstronnego œwiadka J. S. – T., jak równie¿ nie znajduj¹ potwierdzenia w treœci opinii przedstawionej przez bieg³ego s¹dowego. Za ca³kowicie go³os³owne nale¿a³o równie¿ uznaæ zeznania œwiadka odnoœnie rzekomego porozumienia stron umowy odnoœnie obni¿enia wynagrodzenia wykonawcy za dzie³o. Zeznania ma³¿onka pozwanej pozostaj¹ w tym wzglêdzie w sprzecznoœci z zeznaniami J. S. – T., która zezna³a, ¿e strony nie porozumia³y siê w tym zakresie.

Jeœli natomiast chodzi o ocenê wiarygodnoœci zeznañ powoda, to niewiele wnios³y one do niniejszej sprawy. S. W. posiada³ bowiem niepe³n¹ wiedzê odnoœnie zakresu umowy i przebiegu realizacji dzie³a. Œwiadek zajmowa³ siê w firmie wykonawcy œwiadczeniem innego rodzaju us³ug, a wiedzê odnoœnie realizacji przedmiotowej umowy (...) z rozmów z ojcem oraz z treœci dokumentów za³¹czonych do pozwu, a sporz¹dzonych przez wykonawcê. Sam natomiast powód nie bra³ udzia³u ani w czynnoœciach zwi¹zanych z zawarciem umowy, ani te¿ z jej wykonaniem.

Za wiarygodny i przydatny do rozstrzygniêcia niniejszej sprawy dowód (...) natomiast opiniê bieg³ego s¹dowego z zakresu budownictwa (...) M.. Z. ¿yæ bowiem nale¿y, i¿ przedmiotowa opinia (...) sporz¹dzona przez osobê posiadaj¹c¹ odpowiedni¹ wiedzê fachow¹ z zakresu budownictwa, a po uzupe³nieniu jest jasna i nie budzi ¿adnych w¹tpliwoœci w œwietle zasad doœwiadczenia ¿yciowego, wiedzy powszechnej czy logicznego rozumowania. (...) na wzglêdzie, i¿ ostateczne wnioski przedstawione przez bieg³ego s¹ stanowcze i zosta³y nale¿ycie umotywowane, w szczególnoœci w opinii (...). Z. równie¿ nale¿y, i¿ bieg³y w sposób rzeczowy, logiczny i przekonuj¹cy odniós³ siê równie¿ do wszystkich zarzutów merytorycznych zg³oszonych przez stronê pozwan¹ co do treœci opinii. W. œnienia z³o¿one przez bieg³ego nie budz¹ ¿adnych w¹tpliwoœci (...). Zdaniem (...) nieuzasadnione s¹ zarzuty strony pozwanej co do braku bezstronnoœci bieg³ego. (...) M. w obszernych wyjaœnieniach wskaza³, ¿e zawarte w opinii uwagi odnoœnie pewnych sprzecznoœci w wypowiedziach ma³¿onka pozwanej wynika³y jedynie z obowi¹zku opisania faktycznego przebiegu oglêdzin, a nie by³y powodowane negatywnym nastawieniem do strony. (...) w pe³ni przyjmuje wyjaœnienia bieg³ego.

J. œnie, o czym mowa poni¿ej, bezzasadne okaza³y siê nieliczne zarzuty merytoryczne do treœci opinii (...). W zwi¹zku z powy¿ (...), ¿e opinia (...) ¿ona przez bieg³ego jest kompletna i zupe³na, a w konsekwencji stanowi wiarygodny dowód w niniejszej sprawie. Z tego wzglêdu, na podstawie art. 2352 § 1 pkt 5 kpc (...) dowód z opinii innego bieg³ego jako zmierzaj¹cy jedynie do nieuzasadnionego przed³u¿enia niniejszego postêpowania. P. œliæ bowiem nale¿y, ¿e potrzeba powo³ania innego bieg³ego powinna wynikaæ z okolicznoœci sprawy, a nie z samego niezadowolenia strony z dotychczasowej z³o¿onej opinii, przy czym potrzeb¹ tak¹ nie mo¿e byæ przeœwiadczenie strony, ¿e dalsze opinie (...) na udowodnienie korzystnej dla strony tezy (por. wyrok SA w Poznaniu z dnia 6 paŸdziernika 2021 roku, III AUa 110/21, L.).

(...) do szczegó³owych rozwa¿añ nale¿y wskazaæ, ¿e w niniejszej sprawie powodowie jako spadkobiercy wykonawcy domagali siê zap³aty czêœci wynagrodzenia za wykonane przez wykonawcê dzie³o w postaci zabudowy szklanej na balkonach, balustradach klatki schodowej, drzwiach i oknach balkonowych w domu mieszkalnym pozwanej przy ul. (...) w M. ko³o L.. W tym stanie rzeczy podstawê prawn¹ powództwa stanowi³ przepis art. 627 kc w zw. z art. 922 § 1 kc. W myœl art. 627 kc przez umowê o dzie³o przyjmuj¹cy zamówienie zobowi¹zuje siê do wykonania oznaczonego dzie³a, a zamawiaj¹cy do zap³aty wynagrodzenia. W myœl natomiast art. 642 § 1 kc w braku odmiennej umowy (...) zamówienie nale¿y siê wynagrodzenie w chwili oddania dzie³a. Stosownie zaœ do art. 922 § 1 kc prawa i obowi¹zki maj¹tkowe zmar³ego przechodz¹ z chwil¹ jego œmierci na jedn¹ lub kilka osób stosownie do przepisów ksiêgi czwartej KC.

Spór w niniejszej sprawie dotyczy³ tego, czy przyjmuj¹cy zamówienie tj. poprzednik prawny powodów wykona³ dzie³o prawid³owo, w sposób zgodny z umow¹ i zasadami sztuki budowlanej. Przedmiot umowy (...) okreœlony w dwóch dokumentach prywatnych, których autorem (...) W. tj. w wycenie zabudowy szklanej z dnia 4 marca 2016r., a tak¿e odrêcznej notatce z dnia 21 maja 2017r. W toku niniejszego postêpowania strona pozwana nie przedstawi³a ¿adnych dowodów, na podstawie których mo¿naby przyj¹æ, ¿e przedmiot umowy (...) inny ani¿eli wskazany w treœci ww. dokumentów.

Nadto, z zeznañ J. S. – T. wynika, ¿e wszystkie elementy szklane, o jakich mowa w wycenie, które zosta³y nastêpnie zamontowane przez (...) W. zosta³y wczeœniej wybrane i zaakceptowane przez pozwan¹. Wybór ten by³ poprzedzony wizyt¹ w firmie (...) W., oglêdzinami ró¿nych rodzajów szk³a, a tak¿e wyjaœnieniami wykonawcy odnoœnie w³aœciwoœci poszczególnych elementów szklanych. W. œniwszy zatem kwestiê przedmiotu umowy, w dalszej kolejnoœci nale¿a³o rozstrzygn¹æ, czy dzie³o zosta³o wykonane w sposób okreœlony w tej umowie. Podstawowym dowodem, na którym (...) swoje ustalenia faktyczne w tym zakresie, by³a opinia (...) s¹dowego z zakresu budownictwa. Z przedstawionej opinii wynika, ¿e wszystkie prace objête przedmiotem umowy (...) przez (...) W. wykonane, o czym œwiadczy zestawienie inwentaryzacyjne zawarte w opinii. (...) jakoœæ wykonanych prac. (...) M. dopatrzy³ siê tylko jednej wady wykonanego przez przyjmuj¹cego zamówienie dzie³a postaci zamontowania klamek w trzech drzwiach jednoskrzyd³owych na parterze budynku na ró¿nej wysokoœci (95 cm, 97 cm, 103 cm), przy czym – jak wskaza³ bieg³y – ró¿nice te s¹ trudno zauwa¿alne i wyczuwalne. (...), powy¿sza wada ma charakter wady nieistotnej, która nie czyni³a dzie³a niezdatnym do zwyk³ego u¿ytku.

Natomiast, bieg³y nie potwierdzi³ zarzutów pozwanej odnoœnie istnienia innych wad dzie³a. Zdaniem (...) M. usterka w postaci ruchomoœci klamek w piêciorgu drzwiach jednoskrzyd³owych nie stanowi wady wykonawczej. Jak bowiem wyjaœni³ bieg³y tego rodzaju stolarka i okucia wymagaj¹ delikatnego obchodzenia siê, a tak¿e okresowego sprawdzania zamka i mocowania œrub, a tak¿e konserwacji. Przedmiotowe drzwi s¹ natomiast u¿ytkowane stale od piêciu lat, wiêc po tak d³ugim okresie eksploatacji dosz³o do obluzowania mocowania. Podobnie jako wada wykonawcza nie mo¿e zostaæ zakwalifikowane rozwarstwienie szk³a w miejscu klejenia w drzwiach dwuskrzyd³owych. Zdaniem bieg³ego powy¿sze jest skutkiem relatywnie silnego uderzenia w elementy przyklejone. Kleje UV do szk³a s¹ bowiem na tyle mocne, ¿e przy uderzeniu od tafli odspaja siê warstwa szk³a bezpoœrednio przylegaj¹ca do przyklejonego elementu.

Natomiast, przy uderzeniu drzwi nie pêkaj¹ ani nie wyszczerbiaj¹ siê. Jak wskaza³ bieg³y, wykonawca nie ponosi równie¿ odpowiedzialnoœci za powstanie smug na zmatowionej p³aszczyŸnie drzwi przesuwnych. P. ¿sze smugi maj¹ bowiem charakter powierzchniowego filmu spowodowanego stosowaniem niew³aœciwych materia³ów chemicznych do mycia albo pozosta³oœci po naklejce. Zatem, nie jest to wada materia³owa. W œwietle opinii (...) nie sposób równie¿ przyj¹æ, ¿e zamontowane przez wykonawcê drzwi s¹ przezierne. (...) bowiem stwierdzi³, ¿e przez taflê szk³a widaæ jedynie nieostre zarysy (cienie) osób i sprzêtów wewn¹trz pomieszczeñ, natomiast niewidoczne s¹ detale.

Zatem zastosowanie takiego szk³a chroni prywatnoœæ, albowiem widoczne s¹ jedynie nieostre kontury. Z. ¿yæ przy tym nale¿y, i¿ strona pozwana nie przedstawi³a ¿adnych dowodów, które wskazywa³yby, ¿e drzwi mia³y byæ w ogóle nieprzejrzyste. Jak natomiast zauwa¿y³ bieg³y w opinii (...) nawet szk³o emaliowane, pokryte warstw¹ farby ceramicznej za pomoc¹ sitodruku lub walca, przepuszcza do wnêtrza pomieszczenia œwiat³o dzienne.

(...) nie potwierdzi³ równie¿ zarzutów pozwanej, ¿e w trakcie monta¿u s³upków do barierki na balkonie, wykonawca przewierci³ opierzenie balkonu, co powodowa³o powstawanie zacieków. Zdaniem bieg³ego przyczyn¹ zniszczenia elewacji by³o najprawdopodobniej nie doœæ starannie zamontowana listwa okapowa (brak ci¹g³oœci w naro¿niku i niedoszczelniony lub zbyt ma³y zak³ad blach opierzenia).

Jak wskazuje siê w orzecznictwie prawnie donios³e oddanie dzie³a (tj. oddanie rodz¹ce skutki prawne okreœlone w art. 642, 643 oraz 646 kc) nie ma miejsca w razie takiej wadliwoœci dzie³a, która pozwala uznaæ, ¿e dzie³o nie zosta³o w ogóle wykonane. Je¿eli zamawiaj¹cy odebra³ dzie³o, to mo¿na przyj¹æ, ¿e zaaprobowa³ dzie³o zaoferowane mu przez przyjmuj¹cego zamówienie, co oznacza, i¿ dosz³o do oddania dzie³a ze skutkami, które ustawa wi¹¿e z samym oddaniem jako aktem przyjmuj¹cego zamówienie. Odebranie dzie³a jest potwierdzeniem, ¿e powsta³ w zwi¹zku z jego oddaniem obowi¹zek zap³aty wynagrodzenia za dzie³o zgodnie z art. 642 § 1 kc, co nie pozbawia zamawiaj¹cego mo¿liwoœci wykazywania, ¿e dosz³o do nienale¿ytego wykonania umowy. (...) ¿e w szczególnoœci korzystaæ z uprawnieñ z tytu³u rêkojmi za wady dzie³a. Bezzasadna odmowa odbioru dzie³a przez zamawiaj¹cego nie wy³¹cza wymagalnoœci wynagrodzenia za dzie³o, gdy¿ ta powstaje zgodnie z art. 642 kc z chwil¹ wydania dzie³a.

Tylko wady, które czyni¹ dzie³o niezdatne do zwyk³ego u¿ytku lub sprzeciwiaj¹ce siê wyraŸnie umowie stron mog¹ byæ poczytane za wady, które pozwalaj¹ odmówiæ zamawiaj¹cemu odbioru (por. wyrok SA w Poznaniu z dnia 25 paŸdziernika 2021 roku, I AGa 14/20, L.). Oddanie dzie³a nie powoduje wymagalnoœci wierzytelnoœci przyjmuj¹cego zamówienie o zap³atê wynagrodzenia, gdy oddawane dzie³o jest dotkniête wad¹ istotn¹; je¿eli zaœ dzie³o obarczone jest wad¹ niemaj¹c¹ takiego charakteru, jego oddanie poci¹ga za sob¹ wymagalnoœæ roszczenia o wynagrodzenie, a zamawiaj¹cy mo¿e korzystaæ z uprawnieñ wynikaj¹cych z rêkojmi za wady dzie³a (por. postanowienie SN z dnia 30 maja 2018 roku, IV CSK 12/18, L.).

Z treœci opinii (...) wynika, ¿e dzie³o posiada³o tylko jedn¹ nieistotn¹ wadê w postaci nieznacznych ró¿nic wysokoœci klamek, co jednak nie powoduje, ¿e dzie³o nie nadaje siê do u¿ytku. W zwi¹zku z powy¿szym, nale¿a³o uznaæ, ¿e wierzytelnoœæ o wyp³atê wynagrodzenia jest wymagalna.

Pozwana podnosi³a równie¿, ¿e wykonawca próbowa³ usun¹æ wady, a gdy to mu siê nie uda³o, w wyniku rokowañ zawar³ z pozwan¹ porozumienie, przystaj¹c na obni¿enie jego wynagrodzenia do kwoty 25.000 z³ tj. do kwoty, jaka zosta³a dotychczas przez pozwan¹ zap³acona. Zgodnie z treœci¹ art. 6 kc ciê¿ar udowodnienia tego, ¿e umowa (...) zmieniona, spoczywa³ na pozwanej, która z tego faktu wywodzi³a korzystane dla siebie skutki prawne. Tymczasem, pozwana nie zaoferowa³a na tê okolicznoœæ ¿adnych wiarygodnych dowodów. Przede wszystkim twierdzeñ pozwanej nie potwierdzaj¹ zeznania œwiadka J. S. – T.. Œwiadek zezna³a, ¿e wykonawca zastanawia³ siê w pewnym momencie nad obni¿eniem wynagrodzenia, lecz ostatecznie nie dosz³o pomiêdzy stronami do porozumienia w tym wzglêdzie. W œwietle zasad doœwiadczenia ¿yciowego nale¿y przyj¹æ, ¿e gdyby pomiêdzy zamawiaj¹c¹ a przyjmuj¹cym zamówienie rzeczywiœcie dosz³o do zawarcia porozumienia odnoœnie obni¿enia wynagrodzenia, to pozwana zadba³aby, aby uzyskaæ poœwiadczenie zawarcia takiego porozumienia na piœmie, aby nale¿ycie zabezpieczyæ swoje interesy na wypadek ewentualnych póŸniejszych roszczeñ ze strony wykonawcy dzie³a.

Za brakiem takiego porozumienia przemawia tak¿e zachowanie pozwanej po wykonaniu dzie³a, jak równie¿ wzglêdem innych wykonawców. Przede wszystkim zwróciæ nale¿y uwagê, ¿ (...) W. nie by³ jedynym wykonawc¹, któremu pozwana odmówi³a zap³aty pe³nego wynagrodzenia. Z zeznañ œwiadków J. S. – T. i A. ¯ebrowskiego wynika, ¿e równie¿ fachowcom z innych bran¿ pozwana nie zap³aci³a za wykonane prace, co wskazuje, ¿e by³o to rozmyœlne dzia³anie pozwanej nakierowane na zaoszczêdzenie œrodków. Nadto, nale¿y zwróciæ uwagê na niew³aœciwe, niekulturalne zachowanie pozwanej wzglêdem wykonawcy. Œwiadek S. – T. wskaza³a, ¿e pozwana kierowa³a do wykonawcy wyzwiska („grubas”), kaza³a mu wchodziæ na rusztowania, mimo ¿e z uwagi na nadwagê stanowi³o to dla niego spory problem. Zdaniem (...) brak szacunku, wyzwiska, notoryczne ¿¹dania dotycz¹ce poprawy rzekomych usterek mog³y stanowiæ próbê wywarcia presji na wykonawcy, by ten zgodzi³ siê na obni¿enie swojego wynagrodzenia.

(...) ¿sze na uwadze, na podstawie przepisów art. 627 kc w zw. z art. 922 § 1 kc, (...) od pozwanej solidarnie na rzecz powodów kwotê 19.000 z³. J. œnie, na podstawie art. 481 § 1 i 2 kc od powy¿szej kwoty zas¹dzono odsetki ustawowe za opóŸnienie od dnia 19 paŸdziernika 2016 roku do dnia zap³aty, albowiem w dacie wskazanej na fakturze jako termin p³atnoœci roszczenie by³o ju¿ wymagalne (sta³o siê wymagalne z chwil¹ oddania dzie³a).

O kosztach procesu (...) na podstawie art. 98 kpc i w ca³oœci obci¹¿y³ nimi pozwan¹ jako stronê przegrywaj¹c¹ niniejszy spór w ca³oœci. J. œnie, na podstawie art. 108 kpc (...) wyliczenie kosztów Referendarzowi s¹dowemu po prawomocnym zakoñczeniu niniejszego postêpowania.