Wyrok Sądu Rejonowego w Gdyniz 14 kwietnia 2022 r., sygn. akt I C 615/21

Uzasadnienie

(¿¹danie i podstawa faktyczna pozwu)

1. 1. Powódka (...) Polska (...) w B. (...) przeciwko P. G. z powództwem o zap³atê kwoty 30.288,82 z³ z umownymi odsetkami za opóŸnienie w wysokoœci dwukrotnoœci wysokoœci odsetek ustawowych za opóŸnienie od dnia 20 sierpnia 2021 roku do dnia zap³aty.
2. 2. W pozwie powódka wywodzi³a swoj¹ wierzytelnoœæ z weksla z dnia 10 lutego 2020 roku, w którym pozwana zobowi¹za³a siê do zap³aty w dniu 19 sierpnia 2021 roku kwoty wskazanej na wekslu, to jest kwoty w wysokoœci 30.288,82 z³.
3. 3. Powódka wezwa³a pozwan¹ do wykupu weksla w dniu 20 lipca 2021 roku.

(pozew – k. 3-3v.)

4. W piœmie z dnia 23 grudnia 2021 roku powódka wskaza³a, ¿e od dnia wniesienia pozwu pozwana wp³aci³a na rzecz powódki kwotê 1.269,00 z³. Dlatego cofnê³a powództwo w tym zakresie ze zrzeczeniem siê roszczenia.

(pismo z dnia 23.12.2021r. – k. 24-27v.)

1. 5. Postanowieniem z dnia 3 stycznia 2022 roku umorzono postêpowanie w czêœci, tj. w zakresie ¿¹dania zap³aty kwoty 1.269,00 z³.

(postanowienie – k. 42) (stanowisko pozwanej)

6. Pozwana w odpowiedzi na pozew podnios³a, ¿e brak wp³at ustalonych w harmonogramie rat wynika³ z utraty pracy – w okresie od listopada 2020 roku do koñca kwietnia 2021 roku by³a bezrobotna. Po wypowiedzeniu umowy (...) do porozumienia. Pozwana podjê³a czynnoœci zwi¹zane ze sp³at¹ zobowi¹zania. Od momentu porozumienia wp³aci³a kwotê 2.538,00 z³. (...) o oddalenie powództwa w zakresie poniesienia kosztów s¹dowych i mo¿liwoœæ umorzenia odsetek karnych.

(odpowiedŸ na pozew – k. 45)

1. 7. W kolejnym piœmie pozwana podtrzyma³a dotychczasowe stanowisko, z tym, ¿e od czasu porozumienia wp³aci³a kwotê 3.807,00 z³.

(odpowiedŸ na pozew – k. 45a)

8. W piœmie z dnia 22 marca 2022 roku powódka wskaza³a, ¿e od dnia wniesienia pozwu pozwana wp³aci³a na rzecz powódki kwotê 5.076,00 z³. Dlatego w stosunku do tej kwoty cofnê³a powództwo ze zrzeczeniem siê roszczenia w zakresie cofniêtej czêœci z odsetkami.

(pismo z dnia 22.03.2022r. – k. 52-53v.)

1. 9. Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2022 roku umorzono postêpowanie w czêœci, tj. w zakresie ¿¹dania zap³aty kwoty 3.807,00 z³.

(postanowienie – k. 59) (...) stan faktyczny:

1. 10. Dnia 10 lutego 2020 roku pomiêdzy (...) Polska (...) z siedzib¹ w B. - (...) G. dosz³o do zawarcia umowy po¿yczki gotówkowej, na podstawie której pozwanej udzielono po¿yczki w kwocie 20.000,00 z³ (ca³kowita kwota po¿yczki), przy jednoczesnym kredytowaniu po¿yczkobiorcy kosztów udzielonej po¿yczki w kwocie 20.000,00 z³.
2. 11. Na wymienione powy¿ej koszty sk³ada³y siê: prowizja – w kwocie 17.571,00 z³, op³ata przygotowawcza w kwocie 129,00 z³ oraz wynagrodzenie z tytu³u przyznania pozwanej us³ugi „Twój Pakiet” w kwocie 2.300,00 z³.
3. 12. Po¿yczka zosta³a udzielona na okres 36 miesiêcy. Rata po¿yczki wynios³a 1.290,00 z³. Po¿yczka zosta³a oprocentowana wed³ug sta³ej stopy procentowej wynosz¹cej 9.93% w skali roku.
4. 13. W przypadku braku p³atnoœci w terminie po¿yczkodawca mia³ prawo do naliczania odsetek za opóŸnienie równych stopie odsetek maksymalnych za opóŸnienie (punkt 4.1).
5. 14. (...) „Twój Pakiet” polega³a na tym, i¿ po¿yczkobiorcy przys³ugiwa³y dodatkowe uprawnienia w ramach umowy po¿yczki polegaj¹ce na:
6. - prawie do odroczenia maksymalnie dwóch kolejnych rat albo obni¿enia o 50% maksymalnie czterech kolejnych rat po¿yczki, po z³o¿eniu uprzedniej pisemnej dyspozycji i pod warunkiem uprzedniego braku opóŸnienia w p³atnoœci dotychczasowych rat,
7. - przyspieszeniu wyp³aty po¿yczki z czternastu do dziesiêciu dni roboczych,
8. - pakiet powiadomieñ sms o przelewie po¿yczki na konto po¿yczkobiorcy, o terminie p³atnoœci raty i zaksiêgowaniu p³atnoœci raty.

(dowód: umowa po¿yczki – k. 35-38v., harmonogram – k. 39, wniosek – k. 31-34)

15. Pozwana wype³ni³a deklaracjê wekslow¹, w której stwierdzono, i¿ zabezpiecza on powódkê z tytu³u zad³u¿enia wynikaj¹cego z przedmiotowej umowy, które wynosi 46.440,00 z³ oraz nale¿ne odsetki maksymalne za opóŸnienie. Mo¿liwoœæ wype³nienia weksla przewidziano w sytuacji, gdy opóŸnienie w p³atnoœci kwoty równej jednej pe³nej raty przekroczy trzydzieœci dni, po uprzednim wezwaniu po¿yczkobiorcy do zap³aty w terminie siedmiu dni od daty powstania zaleg³oœci. (...) to podstawê do wype³nienia weksla na sumê odpowiadaj¹ca zad³u¿eniu po¿yczkobiorcy wynikaj¹cemu z umowy po¿yczki.

(dowód: deklaracja wekslowa – k. 6)

1. 16. Weksel zosta³ wype³niony na kwotê 30.288,82 z³ z dat¹ p³atnoœci 19 sierpnia 2021 roku.

(dowód: weksel – k. 4)

17. Pismem z dnia 21 lipca 2021 roku powódka wypowiedzia³a pozwanej umowê po¿yczki nr (...) z zachowaniem trzydziestodniowego terminu wypowiedzenia. J. œnie poinformowano pozwan¹ o wype³nieniu weksla na kwotê 30.288,82 z³, na które sk³ada³y siê: kwota niesp³aconej po¿yczki – 30.216,00 z³ oraz kwota odsetek umownych z tytu³u braku sp³aty rat w terminie w kwocie 72,82 z³.

(dowód: wypowiedzenie umowy – k. 5)

1. 18. Na poczet umowy pozwana dokona³a wp³at w ³¹cznej kwocie 20.162,00 z³, przy czym do dnia wypowiedzenia wp³aci³a kwotê 15.086,00 z³.

(dowód: zestawienie p³atnoœci pozwanej – k. 95) (...) ¿y³ co nastêpuje:

1. 19. P. ¿szy stan faktyczny (...) w ca³oœci ustali³ na podstawie dowodów z dokumentów prywatnych przed³o¿onych przez powódkê.

(ocena dowod ów)

20. (...) zebrany w niniejszej sprawie materia³ dowodowy (...) nie dopatrzy³ siê ¿adnych podstaw do kwestionowania wiarygodnoœci i mocy dowodowej przedstawionych dowodów w postaci: weksla, deklaracji wekslowej, umowy po¿yczki, wypowiedzenia umowy oraz zestawienia wp³at. P. œliæ nale¿y, i¿ weksel wystawiony przez pozwan¹ zosta³ przed³o¿ony w oryginale, a jego forma nie budzi³a ¿adnych zastrze¿eñ. Co siê zaœ tyczy dowodów z³o¿onych w formie kopii (...), ¿e przy braku zarzutów strony pozwanej, przedstawiona treœæ znajduje odzwierciedlenie w orygina³ach dokumentów.

(rozstrzygni êcie i podstawa prawna ¿¹dania)

1. 21. Powództwo nie zas³ugiwa³o na uwzglêdnienie.
2. 22. Swoje roszczenia powódka wywodzi³a z weksla gwarancyjnego niezupe³nego w chwili wystawienia (tzw. weksla in blanco) wystawionego przez pozwan¹ w celu zabezpieczenia roszczeñ powódki wynikaj¹cych z umowy po¿yczki gotówkowej (kredytu konsumenckiego) zawartej dnia 10 lutego 2020 roku, nastêpnie wype³nionego przez powódkê na kwotê 30.288,82 z³ i opatrzonego dat¹ p³atnoœci na dzieñ 19 sierpnia 2021 roku.
3. 23. W zwi¹zku z powy¿szym podstawê prawn¹ powództwa stanowi³y przepisy ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 roku – Prawo wekslowe (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r. poz. 282, dalej jako: Prawo wekslowe). Zgodnie z treœci¹ art. 104 Prawa wekslowego odpowiedzialnoœæ wystawcy weksla w³asnego jest taka sama, jak akceptanta weksla trasowanego. Natomiast w myœl art. 28 Prawa wekslowego przez przyjêcie trasat zobowi¹zuje siê do zap³acenia weksla w terminie p³atnoœci.

(tre Ͼ stosunku podstawowego)

24. Powódka jako przedsiêbiorca dochodzi³a roszczenia przeciwko pozwanej bêd¹cej konsumentem. W ramach niniejszego (...) stosunek podstawowy ³¹cz¹cy strony i z urzêdu oceni³, czy umowa ³¹cz¹ca strony zawiera³a niedozwolone postanowienia umowne.

25. W przypadku oparcia roszczenia na wekslu gwarancyjnym, nale¿y wyjaœniæ, ¿e zgodnie ze stanowiskiem T. S. œci Unii Europejskiej art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 roku w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich nale¿y interpretowaæ w ten sposób, i¿ sprzeciwia siê on przepisom, pozwalaj¹cym na wydanie nakazu zap³aty opartego na wekslu w³asnym, który stanowi gwarancjê wierzytelnoœci powsta³ej z umowy kredytu konsumenckiego, w sytuacji gdy s¹d rozpoznaj¹cy pozew o wydanie nakazu zap³aty nie jest uprawniony do zbadania potencjalnie nieuczciwego charakteru warunków tej umowy, je¿eli sposób wykonania prawa do wniesienia zarzutów od takiego nakazu nie pozwala na zapewnienie przestrzegania praw, które konsument opiera na tej dyrektywie (vide: wyrok Trybuna³u S. œci UE z dnia 13 wrzeœnia 2018 roku w sprawie C 176-17, publ. (...):EU:C:2018:711).

26. Ocena zasadnoœci powództwa w œwietle przepisów prawa materialnego, jak ju¿ wspomniano, jest uprawnieniem i jednoczeœnie obowi¹zkiem s¹du niezale¿nie od postawy procesowej strony pozwanej. Nie mo¿na przy tym zapominaæ, ¿e przepisy o niedozwolonych postanowieniach umownych zosta³y wprowadzone do kodeksu cywilnego w ramach implementacji dyrektywy 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Kompetencja s¹du do zbadania z urzêdu tego, czy klauzula w umowie jest postanowieniem nieuczciwym, stanowi w tej sytuacji zarówno œrodek do realizacji celu okreœlonego w art. 6 dyrektywy 93/13/EWG, to znaczy uniemo¿liwienia zwi¹zania konsumenta nieuczciwym postanowieniem, jak i do przyczynienia siê do osi¹gniêcia celu art. 7 tej dyrektywy, poniewa¿ przeprowadzenie przez s¹d z urzêdu takiej oceny mo¿e przyczyniæ siê do zapobiegania nieuczciwym warunkom w umowach zawieranych pomiêdzy konsumentami a sprzedawcami lub dostawcami (vide: m.in. wyrok Trybuna³u S. œci z dnia 21 listopada 2002 roku, C-473/00; wyrok Trybuna³u S. œci z dnia 27 czerwca 2000 r, C-240/98).

27. Powódka przedstawi³a wraz z pozwem jedynie wype³nionego weksla in blanco, wypowiedzenia umowy wraz z wezwaniem do wykupu weksla oraz deklaracji wekslowej wystawcy weksla. (...) przedstawia sprawa z odes³ania prejudycjalnego przed T. S. œci Unii Europejskiej o sygn. C-176/17 (wymienione wy¿ej). (...) stanowczo sprzeciwi³ siê przepisom krajowym, pozwalaj¹cym na wydanie nakazu zap³aty opartego na wekslu w³asnym, który stanowi gwarancjê wierzytelnoœci powsta³ej z umowy kredytu konsumenckiego, w sytuacji gdy s¹d rozpoznaj¹cy pozew o wydanie nakazu zap³aty nie jest uprawniony do zbadania potencjalnie nieuczciwego charakteru warunków tej umowy, je¿eli sposób wykonania prawa do wniesienia zarzutów od takiego nakazu nie pozwala na zapewnienie przestrzegania praw, które konsument opiera na tej dyrektywie.

(niedozwolone postanowienia umowne)

28. Zgodnie z treœci¹ art. 3851 § 1 k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wi¹¿¹ go, je¿eli kszta³tuj¹ jego prawa i obowi¹zki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, ra¿¹co naruszaj¹c jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowieñ okreœlaj¹cych g³ówne œwiadczenia stron, w tym cenê lub wynagrodzenie, je¿eli zosta³y sformu³owane w sposób jednoznaczny. W myœl art. 3851 § 3 k.c. nieuzgodnione indywidualnie s¹ te postanowienia umowy, na których treœæ konsument nie mia³ rzeczywistego wp³ywu. W szczególnoœci odnosi siê to do postanowieñ umowy przejêtych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. Z kolei stosownie do brzmienia art. 3852 k.c. oceny zgodnoœci postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje siê wed³ug stanu z chwili zawarcia umowy, bior¹c pod uwagê jej treœæ, okolicznoœci zawarcia oraz uwzglêdniaj¹c umowy (...) w zwi¹zku z umow¹ obejmuj¹c¹ postanowienie bêd¹ce przedmiotem oceny.

29. W myœl art. 3851 § 3 k.c. nieuzgodnione indywidualnie s¹ te postanowienia umowy, na których treœæ konsument nie mia³ rzeczywistego wp³ywu. W szczególnoœci odnosi siê to do postanowieñ umowy przejêtych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. P. œliæ przy tym nale¿y, ¿e zgodnie z treœci¹ art. 3851 §4 k.c. ciê¿ar dowodu, ¿e postanowienie zosta³o uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto siê na to powo³uje.

30. (...) chybiony jest pogl¹d powódki, zgodnie z którym przepisy kodeksu cywilnego, w szczególnoœci dotycz¹ce abuzywnoœci, niewa¿noœci czy wyzysku nie maj¹ zastosowania w niniejszej sprawie skoro przepisy ustawy o kredycie konsumenckim stanowi¹ wzglêdem nich przepisy szczególne.

31. W tym miejscu warto mieæ na uwadze, ¿e w uzasadnieniu wyroku nie ma potrzeby ani obowi¹zku wyra¿ania szczegó³owego stanowiska do wszystkich pogl¹dów prezentowanych przez strony, o ile nie mia³y one istotnego znaczenia dla rozstrzygniêcia sprawy (vide: wyrok S¹du N. ¿szego z dnia 29 paŸdziernika 1998 r. w sprawie II UKN 282/98, Legalis 44600). Dopuszczalne w œwietle art. 3271 § 2 k.p.c. jest odniesienie siê do poszczególnych zarzutów poprzez zaprezentowanie odmiennego zapatrywania w kwestii faktów lub prawa nie pozostawiaj¹ce przestrzeni dla racjonalnej obrony pozosta³ych zarzutów, które – przy uwzglêdnieniu koncepcji s¹du – staj¹ siê wówczas bezprzedmiotowe (vide: wyrok S¹du Apelacyjnego w W. z dnia 20 grudnia 2017 r. w sprawie VI ACa 1651/15, Legalis 1733044).

(us ³uga „Twój Pakiet”)

32. (...) w pierwszej kolejnoœci do postanowienia zastrzegaj¹cego obowi¹zek zap³aty kwoty 2.300,00 z³ tytu³em wynagrodzenia za us³ugê „Twój pakiet”, (...) do przekonania, ¿e przedmiotowa us³uga stanowi³a niczym nieuzasadniony koszt, nie maj¹cy ¿adnego zwi¹zku z faktycznymi, dodatkowymi czynnoœciami powódki, a tak¿e szczególnymi uprawnieniami konsumenta. N. ¿y zauwa¿yæ, ¿e zgodnie z pkt 15. umowy w przypadku nieskorzystania przez po¿yczkobiorcê z czêœci lub wszystkich dodatkowych uprawnieñ w ramach „Twojego pakietu” w ca³ym okresie kredytowania nie ma wp³ywu na cenê tej us³ugi. Wobec tego, nawet gdyby konsument w ogóle nie korzysta³ z tego pakietu, a powódka nie by³aby obci¹¿ona ¿adnymi dodatkowymi czynnoœciami zwi¹zanymi z obs³ug¹ pozwanej, to pozwana jako konsument i tak musia³aby ponieœæ wskazane koszty.

33. W przedmiotowej sprawie nie wykazano, ¿e pozwana korzysta³a z uprawnieñ wynikaj¹cych z tego pakietu. Nadto, w treœci umowy wskazano, ¿e skorzystanie z tej us³ugi umo¿liwia³o konsumentowi otrzymanie œrodków w przyspieszonym o 10 dni roboczych terminie. Na podstawie zasad doœwiadczenia ¿yciowego i logicznego rozumowania mo¿na jednak stwierdziæ, i¿ w ramach oferowanych na rynku produktów finansowych wyp³ata po¿yczki zazwyczaj nastêpuje szybciej, ni¿ w terminie 14 dni (pkt 1.6), a zatem powy¿sza us³uga nie jest dla konsumenta ¿adnym przywilejem czy korzyœci¹ w stosunku do innych produktów.

34. (...) ta mia³a uprawniaæ po¿yczkobiorcê do obni¿enia maksymalnie czterech kolejnych rat o 50 % lub odroczenia maksymalnie dwóch kolejnych terminów p³atnoœci, przy czym wymaga³o to z³o¿enia dodatkowej deklaracji. Nie by³o to szczególnie korzystne uprawnienie konsumenta zestawiaj¹c ze sob¹ wysokoœæ op³aty za us³ugê (2.300,00 z³) z wysokoœci¹ miesiêcznej raty (zw³aszcza po wyeliminowaniu abuzywnych zapisów umownych). O wiele korzystniejsze by³oby dla konsumenta uiszczenie pe³nej raty za œrodki przeznaczone docelowo na zap³atê tej us³ugi, tym bardziej, ¿e odroczone raty lub czêœci mia³y zostaæ sp³acone w dodatkowym okresie kredytowania. W œwietle powy¿szego nale¿a³o uznaæ, ¿e powy¿szy pakiet w ¿adnym stopniu nie wprowadzi³ udogodnieñ dla pozwanej, a skutkowa³ jedynie zawy¿eniem kosztów po¿yczki i stanowi³ dodatkowe wynagrodzenie powódki.

35. Godzi siê zauwa¿yæ, ¿e kwota obci¹¿enia powinna odpowiadaæ okresowi korzystania z us³ugi, a nie ca³emu okresowi trwania stosunku po¿yczki. Tymczasem w niniejszym przypadku czas korzystania z us³ugi nie mia³ ¿adnego znaczenia dla wysokoœci wynagrodzenia. W kontekœcie niniejszej sprawy produkt ten by³ nieodpowiedni dla konsumenta, gdy¿ poza dodatkowym kosztem obiektywnie nie przedstawia³ odpowiedniego ekwiwalentu poniesionej ceny.

(wysokoϾ prowizji)

1. 36. W odniesieniu do wynagrodzenia prowizyjnego w kwocie 17.571,00 z³, powódka nie wskaza³a z czego wynika tak znaczny koszt prowizji.
2. 37. Na podstawie zaoferowanych dowodów nie mo¿na w ¿aden sposób ustaliæ, za jakie szczególne czynnoœci powódka zastrzeg³a dla siebie tak znaczne wynagrodzenie odpowiadaj¹ce niemal¿e kwocie kapita³u po¿yczki. Twierdzenia powódki w tym zakresie nie zosta³y poparte ¿adnymi wiarygodnymi dowodami, które pozwala³aby ustaliæ sens przyznania profesjonalnej instytucji finansowej wynagrodzenia w tak takiej wysokoœci. Za ustaleniem tak wysokiej prowizji nie przemawia³y ¿adne szczególne okolicznoœci zwi¹zane z sytuacj¹ maj¹tkow¹ pozwanej ani koszty poniesione przez powódk¹ w zwi¹zku z zawarciem i wykonaniem tej umowy, w tym koszty poœrednika finansowego. We wniosku wskaza³a na maj¹tek w postaci w³asnoœci lokalu, z którego powódka mog³aby zaspokoiæ ewentualnie niesp³acon¹ nale¿noœæ. Poza tym zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim kredytodawca przed zawarciem umowy o kredyt konsumencki jest zobowi¹zany do dokonania oceny zdolnoœci kredytowej konsumenta. Ocena ta dokonywana jest nie tylko na podstawie informacji uzyskanych od konsumenta, ale tak¿e na podstawie informacji pozyskanych z odpowiednich baz danych lub zbiorów danych kredytodawcy (ust. 2).
3. 38. Z. ¿enie tak wysokiego wynagrodzenia bez odniesienia do konkretnych, faktycznie poniesionych kosztów nie mo¿e zostaæ uznane za postêpowanie uczciwe i zgodne z dobrymi obyczajami.
4. 39. Powódka powo³a³a siê na maksymaln¹ wysokoœæ pozaodsetkowych kosztów kredytu, które mog¹ byæ pobierane od konsumentów (art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim). W ocenie (...) wysokoœæ tych kosztów nie mo¿e byæ kszta³towana dowolnie i w oderwaniu od kosztów faktycznie ponoszonych w zwi¹zku z realizacj¹ konkretnej umowy. Niedopuszczalnym jest, aby spó³ka zajmuj¹ca siê udzielaniem po¿yczek, wykorzystywa³a po³o¿enie po¿yczkobiorcy, generuj¹c nadmiernie zawy¿one koszty.
5. 40. W toku niniejszego postêpowania powódka nie wykaza³a jakie konkretne czynnoœci zwi¹zane z obs³ug¹ przedmiotowej umowy (...) siê z tak znacznymi kosztami. W tym stanie rzeczy nale¿a³o uznaæ, ¿e skoro powódka nie udowodni³a, ¿e tak znaczne koszty faktycznie zosta³y przez ni¹ poniesione w zwi¹zku z wykonaniem umowy czy za konkretne œwiadczenia dodatkowe spe³nione na rzecz konsumenta, to brak podstaw do uwzglêdnienia wynagrodzenia prowizyjnego.
6. 41. Z. ¿enie przez ustawodawcê pozaodsetkowych kosztów kredytu nie oznacza, ¿e powódce przys³ugiwa³o w ka¿dym przypadku uprawnienie do naliczania kosztów maksymalnych i stosowania przy umowach wzorców umownych kszta³tuj¹cych wzajemne prawa i obowi¹zki stron w sposób niezgodny z zasadami wspó³¿ycia spo³ecznego. Zamieszczony w ustawie matematyczny wzór nie mo¿e stanowiæ podstawy i sposobu obejœcia przepisów o odsetkach maksymalnych przez dodawanie do kwot nieuzasadnionych kosztów i nie mo¿e korzystaæ z ochrony prawnej. Z. ¿ywszy na znaczn¹ wysokoœæ obu kosztów w stosunku do kapita³u po¿yczki, nie budzi w¹tpliwoœci, ¿e postanowienia umowne przewiduj¹ce obowi¹zek poniesienia tych kosztów ra¿¹co naruszaj¹ interesy konsumenta. Wynagrodzenie prowizyjne by³o œwiadczeniem ubocznym.

(op ³ata podstawowa)

1. 42. Wysokoœæ op³aty podstawowej wynosi³a jedynie 129,00 z³, a zatem nie mo¿na uznaæ, aby by³a to kwota wygórowana w kontekœcie czynnoœci zwi¹zanych z udzieleniem po¿yczki.

(odsetki umowne naliczane od skredytowanych koszt ów po¿yczki)

1. 43. Nie sposób by³o uznaæ, ¿e powódce nale¿¹ siê odsetki umowne za opóŸnienie od nienale¿nie pobranych kosztów (op³aty przygotowawczej oraz us³ugi „Twój Pakiet”).
2. 44. Poza tym powódce nie przys³ugiwa³o uprawnienie do pobierania odsetek od skredytowanych kosztów kredytu, a zatem równie¿ od kwoty op³aty przygotowawczej. W wyroku w sprawie C 377-14 ((...):EU:C:2016:283), T. S. œci Unii Europejskiej wskaza³, ¿e jako ¿e pojêcie "ca³kowitej kwoty do zap³aty przez konsumenta" zosta³o zdefiniowane w art. 3 lit. h dyrektywy 2008/48/WE jako "suma ca³kowitej kwoty kredytu i ca³kowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta", wynika z tego, ¿e ca³kowita kwota kredytu i ca³kowity koszt kredytu ponoszony przez konsumenta s¹ pojêciami odrêbnymi i, ¿e w zwi¹zku z tym ca³kowita kwota kredytu nie mo¿e obejmowaæ ¿adnych kwot nale¿¹cych do ca³kowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta. Art. 3 lit. I i art. 10 ust. 2 dyrektywy 2008/48/WE, a tak¿e pkt I za³¹cznika I do rzeczonej dyrektywy nale¿y interpretowaæ w ten sposób, ¿e ca³kowita kwota kredytu i kwota wyp³at okreœlaj¹ ca³oœæ kwot udostêpnianych konsumentowi, co wyklucza kwoty powi¹zane przez kredytodawcê z pokryciem kosztów zwi¹zanych przez kredytodawcê z udzieleniem odnoœnego kredytu, które to kwoty nie s¹ w rzeczywistoœci wyp³acane konsumentowi. Na tak¹ wyk³adniê powo³a³ siê tak¿ (...) N. ¿szy w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 stycznia 2019 roku, w sprawie o sygn. akt I NSK 9/18 (LEX nr 2643248). Z kolei w wyroku S¹du Apelacyjnego w W. z dnia 15 lutego 2017 roku w sprawie o sygn. akt VI ACa 560/16 (LEX nr 2279527) wskazano wprost, ¿e „na tle art. 5 pkt 7 u.k.k. „ca³kowita kwota kredytu” oznacza œrodki faktycznie udostêpnione konsumentowi”, a to oznacza, ¿e w konsekwencji „konsument jest zobowi¹zany do uiszczenia odsetek naliczanych tylko od œrodków faktycznie udostêpnionych konsumentowi, a wiêc od „ca³kowitej kwoty kredytu”. Brak wiêc podstaw do obci¹¿ania konsumenta odsetkami od kosztów kredytu, nawet w wypadku udzielenia kredytu w celu sfinansowania tych kosztów”.
3. 45. Przy czym powy¿sze orzeczenia zachowuj¹ aktualnoœæ równie¿ wobec zmian definicji ustawowych stopy oprocentowania, która pierwotnie odnosi³a siê do „ca³kowitego kwoty kredytu”, a obecnie odwo³uje do „kwoty wyp³aconej”. (...) w orzecznictwie (...) oraz s¹dów krajowych ugruntowany jest pogl¹d, ¿e ca³kowita kwota kredytu stanowi wy³¹cznie œrodki wyp³acone do swobodnej dyspozycji konsumenta, a wiêc tylko od tej kwoty (o ile wskazana jest w sposób prawid³owy) mog¹ byæ naliczane odsetki.
4. 46. Wynika to wprost z legalnej definicji stopy oprocentowania wyra¿onej w art. 5 pkt 10 ustawy o kredycie konsumenckim, w myœl której stopa oprocentowania jest wyra¿ona jako sta³e lub zmienne oprocentowanie stosowane do wyp³aconej kwoty na podstawie umowy o kredyt w stosunku rocznym. Bez znaczenia pozostaje powszechnoœæ stosowania tej praktyki na rynku finansowym przy znacznej niewiedzy konsumentów o niedozwolonym charakterze pobierania odsetek umownych tak¿e od skredytowanych kosztów kredytu/po¿yczki.

(wysoko œæ zad³u¿enia pozwanej)

47. Po ponownym przeliczeniu wartoœci nale¿nej powódce nale¿a³o uznaæ, ¿e powódka – w czasie trwania umowy – posiada³a uprawnienie domagania siê zap³aty od pozwanej sp³aty kapita³u (20.000,00 z³), op³aty podstawowej (129,00 z³) oraz odsetek umownych liczonych od kwoty faktycznie wyp³aconej – kapita³u 20.000,00 z³. Zaktualizowany harmonogram sp³aty przy za³o¿eniu nominalnego oprocentowania w wysokoœci 9,93 %, 36-miesiêcznego okresu sp³aty, równych rat kapita³owo-odsetkowych sp³acanych w systemie rat annuitetowych ustalony zosta³ wed³ug metodologii poni¿ej przedstawionej.

48. Wysokoœæ poszczególnej raty obliczono z rachunku równania zmiennej wartoœci pieni¹dza w czasie, która po przekszta³ceniu przedstawia siê nastêpuj¹co: R = [S * l ] / [1-(1+l)-n], gdzie R – wysokoœæ raty, S – suma kredytu do sp³aty, l – stopa procentowa w skali roku, n – liczba rat. Zatem podstawiaj¹c: R = [20.000,00 z³ * ((0, (...))/12)] / [1-(1+((0, (...))/12)-36] = 644,69 z³. Z kolei wysokoœæ czêœci odsetkowej wynika z iloczynu sumy kredytu do sp³aty oraz oprocentowania w skali roku, czyli stanowi licznik pierwszego wzoru: czêœæ odsetkowa = [S * l ]. (...) w przypadku pierwszej raty: czêœæ odsetkowa = [20.000,00 z³ * ((0, (...))/12] = 165,50 z³. W przypadku kolejnej raty zmianie ulegnie kwota kapita³u pozosta³a do sp³aty. N. ¿a³o tak¿e uwzglêdniæ op³atê przygotowawcz¹ w ³¹cznej kwocie 129,00 z³. M. z tego tytu³u do nale¿nej raty nale¿a³o doliczyæ 3,58 z³ (129 z³ / 36), przy czym w ostatniej racie w kwocie 3,70 z³. Tak ustalony harmonogram przedstawia siê nastêpuj¹co:

Numer raty

Kwota kapita³u (wyp³aconej kwoty) pozosta³a do sp³aty [z³]

Kwota prowizji pozosta³a do sp³aty [z³]

Rata = czêœæ kapita³owo-odsetkowa + bezodsetkowa prowizja [z³]

C. œæ kapita³owa + bezodsetkowa prowizja [z³]

C. œæ odsetkowa [z³] 1 20 000,00 z³ 129,00 z³ 644,69 z³ + 3,58 z³ 479,19 z³ + 3,58 z³ 165,50 z³ 2 19 520,81 z³ 125,42 z³ 644,69 z³ + 3,58 z³ 483,15 z³ + 3,58 z³ 161,53 z³ 3 19 037,66 z³ 121,84 z³ 644,69 z³ + 3,58 z³ 487,15 z³ + 3,58 z³ 157,54 z³ 4 18 550,51 z³ 118,26 z³ 644,69 z³ + 3,58 z³ 491,18 z³ + 3,58 z³ 153,51 z³ 5 18 059,33 z³ 114,68 z³ 644,69 z³ + 3,58 z³ 495,25 z³ + 3,58 z³ 149,44 z³ 6 17 564,08 z³ 111,10 z³ 644,69 z³ + 3,58 z³ 499,34 z³ + 3,58 z³ 145,34 z³ 7 17 064,74 z³ 107,52 z³ 644,69 z³ + 3,58 z³ 503,48 z³ + 3,58 z³ 141,21 z³ 8 16 561,26 z³ 103,94 z³ 644,69 z³ + 3,58 z³ 507,64 z³ + 3,58 z³ 137,04 z³ 9 16 053,62 z³ 100,36 z³ 644,69 z³ + 3,58 z³ 511,84 z³ + 3,58 z³ 132,84 z³ 10 15 541,78 z³ 96,78 z³ 644,69 z³ + 3,58 z³ 516,08 z³ + 3,58 z³ 128,61 z³ 11 15 025,70 z³ 93,20 z³ 644,69 z³ + 3,58 z³ 520,35 z³ + 3,58 z³ 124,34 z³ 12 14 505,35 z³ 89,62 z³ 644,69 z³ + 3,58 z³ 524,65 z³ + 3,58 z³ 120,03 z³ 13 13 980,70 z³ 86,04 z³ 644,69 z³ + 3,58 z³ 529,00 z³ + 3,58 z³ 115,69 z³ 14 13 451,70 z³ 82,46 z³ 644,69 z³ + 3,58 z³ 533,37 z³ + 3,58 z³ 111,31 z³ 15 12 918,33 z³ 78,88 z³ 644,69 z³ + 3,58 z³ 537,79 z³ + 3,58 z³ 106,90 z³ 16 12 380,54 z³ 75,30 z³ 644,69 z³ + 3,58 z³ 542,24 z³ + 3,58 z³ 102,45 z³ 17 11 838,30 z³ 71,72 z³ 644,69 z³ + 3,58 z³ 546,72 z³ + 3,58 z³ 97,96 z³ 18 11 291,58 z³ 68,14 z³ 644,69 z³ + 3,58 z³ 551,25 z³ + 3,58 z³ 93,44 z³ 19 10 740,33 z³ 64,56 z³ 644,69 z³ + 3,58 z³ 555,81 z³ + 3,58 z³ 88,88 z³ 20 10 184,52 z³ 60,98 z³ 644,69 z³ + 3,58 z³ 560,41 z³ + 3,58 z³ 84,28 z³ 21 9 624,11 z³ 57,40 z³ 644,69 z³ + 3,58 z³ 565,05 z³ + 3,58 z³ 79,64 z³ 22 9 059,06 z³ 53,82 z³ 644,69 z³ + 3,58 z³ 569,72 z³ + 3,58 z³ 74,96 z³ 23 8 489,34 z³ 50,24 z³ 644,69 z³ + 3,58 z³ 574,44 z³ + 3,58 z³ 70,25 z³ 24 7 914,90 z³ 46,66 z³ 644,69 z³ + 3,58 z³ 579,19 z³ + 3,58 z³ 65,50 z³ 25 7 335,71 z³ 43,08 z³ 644,69 z³ + 3,58 z³ 583,98 z³ + 3,58 z³ 60,70 z³ 26 6 751,73 z³ 39,50 z³ 644,69 z³ + 3,58 z³ 588,82 z³ + 3,58 z³ 55,87 z³ 27 6 162,91 z³ 35,92 z³ 644,69 z³ + 3,58 z³ 593,69 z³ + 3,58 z³ 51,00 z³ 28 5 569,22 z³ 32,34 z³ 644,69 z³ + 3,58 z³ 598,60 z³ + 3,58 z³ 46,09 z³ 29 4 970,62 z³ 28,76 z³ 644,69 z³ + 3,58 z³ 603,55 z³ + 3,58 z³ 41,13 z³ 30 4 367,07 z³ 25,18 z³ 644,69 z³ + 3,58 z³ 608,55 z³ + 3,58 z³ 36,14 z³ 31 3 758,52 z³ 21,60 z³ 644,69 z³ + 3,58 z³ 613,58 z³ + 3,58 z³ 31,10 z³ 32 3 144,93 z³ 18,02 z³ 644,69 z³ + 3,58 z³ 618,66 z³ + 3,58 z³ 26,02 z³ 33 2 526,27 z³ 14,44 z³ 644,69 z³ + 3,58 z³ 623,78 z³ + 3,58 z³ 20,90 z³ 34 1 902,49 z³ 10,86 z³ 644,69 z³ + 3,58 z³ 628,94 z³ + 3,58 z³ 15,74 z³ 35 1 273,54 z³ 7,28 z³ 644,69 z³ + 3,58 z³ 634,15 z³ + 3,58 z³ 10,54 z³ 36 639,40 z³ 3,70 z³ 644,69 z³ + 3,70 z³ 639,40 z³ + 3,70 z³ 5,29 z³ suma:

129,00 z³ 23 208,72 z³ + 129,00 z³ 20 000,00 z³ + 129,00 z³ 3 208,72 z³

49. Wobec tego suma rat do wypowiedzenia umowy (lipca 2021 roku, tj. raty od nr 1-17) wynios³a 11.020,59 z³. Z kolei do tego czasu pozwana wp³aci³a z tytu³u umowy na rzecz powódki kwotê 15.086,00 z³. Oznacza to, ¿e w momencie wypowiedzenia pozwana nie pozostawa³a w zw³oce z zap³at¹, a zatem by³o ono przedwczesne, a w rezultacie bezskuteczne.

50. Z uwagi na powy¿sze, (...) do przekonania, ¿e powództwo nie zas³ugiwa³o na uwzglêdnienie. Na podstawie na podstawie art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim (Dz.U. Nr 126, poz. 715 ze zm.) w zw. z art. 720 k.c. oraz (...) -3 k.c. (...) powództwo.

(koszty procesu)

1. 51. O kosztach procesu (...) w punkcie II. wyroku na podstawie art. 98 k.p.c., obci¹¿aj¹c nimi powódkê jako przegrywaj¹c¹ proces w ca³oœci.