UZASADNIENIE
Powódki E. O. (1) i I. C. wnios³y pozew przeciwko (...) S.A. z siedzib¹ w W. i J. K. (1) o zap³atê solidarnie kwoty 3.000 z³ wraz z odsetkami ustawowymi za opóŸnienie od dnia 8 lipca 2018r. do dnia zap³aty tytu³em kosztów najmu pojazdu zastêpczego, kwoty 5.400 z³ wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 7 czerwca 2018r. do dnia zap³aty tytu³em odszkodowania za szkodê ca³kowit¹, a tak¿e kwoty 500 z³ tytu³em zwrotu kosztów ekspertyzy rzeczoznawcy.
W uzasadnieniu pozwu powódki podnios³y, ¿e w dniu 6 czerwca 2018r. dosz³o do kolizji, w której zosta³ uszkodzony samochód stanowi¹cy wspó³w³asnoœæ powódek. (...) kolizji by³ J. K. (1) , który by³ ubezpieczony w zakresie OC w (...) S.A. Pozwany ubezpieczyciel wyceni³ wartoœæ pojazdu przed szkod¹ na 14.400 z³, wartoœæ pojazdu w stanie uszkodzonym na 2.200 z³, zaœ koszt naprawy na 12.200 z³. Nie zgadzaj¹c siê ze stanowiskiem pozwanego powódka z³o¿y³a reklamacjê, za³¹czaj¹c ekspertyzê sporz¹dzon¹ przez rzeczoznawcê, zgodnie z któr¹ wartoœæ pojazdu przed szkod¹ wynosi³a 20.300 z³, a koszt naprawy na 26.922,01 z³, a tak¿e wnios³a o zwrot kosztów najmu pojazdu zastêpczego. W niniejszej sprawie powódki domagaj¹ siê zas¹dzenia ró¿nicy pomiêdzy rzeczywistymi kosztami najmu pojazdu zastêpczego (5.700 z³) a kwot¹ wyp³acon¹ przez zak³ad ubezpieczeñ (2.700 z³), ró¿nicy pomiêdzy odszkodowaniem z tytu³u szkody ca³kowitej wyp³aconym przez ubezpieczyciela (12.700 z³) a ustalonym przez rzeczoznawcê (18.100 z³), wynikaj¹cej z zani¿enia wartoœci pojazdu w stanie nieuszkodzonym, a tak¿e zwrotu kosztów sporz¹dzenia ekspertyzy (500 z³).
(pozew k. 3-12)
Pozwany J. K. (1) wniós³ o oddalenie powództwa w ca³oœci, kwestionuj¹c roszczenie co do zasady i wysokoœci i popieraj¹c stanowisko ubezpieczyciela co do wysokoœci szkody ca³kowitej. Pozwany zakwestionowa³ zasadnoœæ, okres najmu i wysokoœæ stawki czynszu najmu, a tak¿e zwróci³ uwagê, ¿e powódki nie by³y zainteresowane propozycj¹ pozwanego zorganizowania samochodu zastêpczego przez zak³ad ubezpieczeñ. Nadto, zarzuci³, ¿e poniesione koszty ekspertyzy nie pozostaj¹ w adekwatnym zwi¹zku przyczynowym ze szkod¹.
(odpowied Ÿ na pozew k. 68-74)
Pozwany (...) S.A. z siedzib¹ w W. wniós³ o oddalenie powództwa w ca³oœci. Pozwany zakwestionowa³ wartoœæ dowodow¹ ekspertyzy przedstawionej przez powódki, wskazuj¹c, ¿e stanowi ona wy³¹cznie poparcie stanowiska strony, a tym samym powódki nie przedstawi³y ¿adnego dowodu potwierdzaj¹cego zasadnoœæ dochodzonego roszczenia. Pozwany wskaza³, ¿e ustali³ wartoœæ pojazdu powódek marki J. (...) przed szkod¹ na kwotê 14.900 z³, zaœ wartoœæ pozosta³oœci na kwotê 2.200 z³, tym samym kwota odszkodowania winna wynosiæ 12.700 z³. Pozwany zarzuci³, ¿e strona powodowa nie wykaza³a faktu posiadania przez pojazd wyposa¿enia, które uzasadnia³oby przyjêcie wy¿szej wartoœci, a tak¿e wskaza³a, ¿e niezasadnym jest zastosowanie korekty za stan utrzymania i dba³oœæ pojazdu, a tak¿e korekty z tytu³u wczeœniejszych napraw i serwisowania pojazdu z uwagi na nieudokumentowanie okolicznoœci stanowi¹cych podstawê zastosowania ww. korekt. Pozwany równie¿ zakwestionowa³ roszczenie o zwrot kosztów ekspertyzy, podnosz¹c, ¿e nie stanowi on normalnego nastêpstwa szkody, a tak¿e o zwrot kosztów najmu pojazdu zastêpczego. Ubezpieczyciel wskaza³, ¿e powódki mog³y wynaj¹æ pojazd zastêpczy za kwotê ni¿sz¹ ni¿ ¿¹dana, a tak¿e podniós³, ¿e w toku postêpowania likwidacyjnego przes³a³ powódkom informacjê o mo¿liwoœci wynajêcia pojazdu w wypo¿yczalniach wspó³pracuj¹cych z pozwanym, a w przypadku skorzystania z innej oferty mog¹ wnieœæ o refundacjê kosztów do kwoty stosowanej przez pozwanego za dobê najmu. Zdaniem ubezpieczyciela, skoro powódki zdecydowa³y siê wynaj¹æ pojazd nale¿¹cy do segmentu C (ni¿szego ni¿ uszkodzony) to zwrot kosztów winien obejmowaæ stawki w³aœciwej dla tego ni¿szego segmentu.
(odpowied Ÿ na pozew k. 93-100)
W toku sprawy powódki cofnê³y pozew w zakresie ¿¹dania odsetek za opóŸnienie z tytu³u zwrotu kosztów najmu pojazdu zastêpczego za okres od 8-9 lipca 2018r.
(protok ó³ rozprawy z dnia 11 sierpnia 2020r. k. 217) (...) stan faktyczny:
W dniu 6 czerwca 2018r. w G. oko³o godz. 12:40 na ul. (...) J. K. (1) - kieruj¹cy samochodem marki S. (...) o numerze rejestracyjnym (...) najecha³ na ty³ samochodu marki J. (...) o numerze rejestracyjnym (...) . (...) œcicielkami samochodu marki J. w udzia³ach po ½ czêœci by³y powódki E. O. (1) i I. C. . Sprawca kolizji J. K. (1) zosta³ ukarany mandatem karnym.
(dow ód: kopia dowodu rejestracyjnego k. 18, zaœwiadczenie Komendy Miejskiej Policji w G. k. 20)
W dniu 7 czerwca 2018r. powódka E. O. (1) zawar³a z s¹siadem D. (...) najmu pojazdu zastêpczego marki B. (...) rok produkcji 2009 na okres 30 dni tj. do dnia 8 lipca 2018r. Stawka czynszu wynosi³a 190 z³. W dniu 8 lipca 2017r. powódka zwróci³a pojazd zastêpczy. Koszt najmu zosta³ zap³acony przez E. O. .
(dow ód: umowa najmu pojazdu zastêpczego k. 40, protokó³ zwrotu pojazdu zastêpczego k. 41, zeznania œwiadka A. O. p³yta CD k. 220)
Samochód zastêpczy by³ powódce potrzebny m.in. w celu dowo¿enia teœciowej do placówek medycznych na badania. (...) ¿onek E. O. (1) posiada samochód dostawczy marki I. .
(dow ód: zeznania œwiadka A. O. p³yta CD k. 220, przes³uchanie powódki E. O. (1) p³yta CD k. 220)
Samochód powódek marki J. (...) rok produkcji 2003 w wersji „ E. ” (na rynku polskim odpowiadaj¹ca wersji „ H. ”) posiada³ wyposa¿enie dodatkowe w postaci: (...) , dachu regulowanego elektrycznie, elektronicznego prze³¹cznika ³opatkowego hamulca rêcznego, kierownicy wielofunkcyjnej, lakieru metalizowanego, spryskiwaczy reflektorów, szyby przedniej ogrzewanej, podgrzewanego fotela kierowcy i fotela pasa¿era, reflektorów ksenonowych, rolety przeciws³onecznej tylnej szyby regulowanej elektrycznie, skrzyni biegów automatycznej szeœciostopniowej, systemu nawigacji z 7 – calowym ekranem dotykowym, systemu ostrzegania o przeszkodzie z ty³u, tapicerki ze skóry „ I. ”, tarcz kó³ aluminiowych 17 – calowych, wycieraczki z czujnikiem deszczu, zestawu mat pod³ogowych, zmieniarki CD.
(dowód: pisemna opinia (...) s¹dowego z zakresu techniki samochodowej P. T. k. 236-246 wraz z pisemn¹ opini¹ uzupe³niaj¹c¹ k. 292-296 i ustn¹ opini¹ uzupe³niaj¹c¹ p³yta CD k. 339, zeznania œwiadka A. O. p³yta CD k. 220, przes³uchanie powódki E. O. (1) p³yta CD k. 220)
Sprawca kolizji by³ objêty ochron¹ ubezpieczeniow¹ na podstawie umowy (...) ubezpieczenia odpowiedzialnoœci cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych zawartej z pozwanym (...) S.A. z siedzib¹ w W. . Powódka E. O. (1) zg³osi³a szkodê pozwanemu towarzystwu ubezpieczeñ. Pismem z dnia 2 lipca 2018r. pozwany poinformowa³ o ustaleniu wartoœci pojazdu przed szkod¹ na kwotê 14.400 z³, wartoœci pojazdu w stanie uszkodzonym na kwotê 2.200 z³, a tak¿e o ustaleniu wartoœci szkody na kwotê 12.200 z³. W dniu 5 lipca 2018r. pozwany wyp³aci³ powódce kwotê 12.200 z³ z tytu³u odszkodowania za poniesion¹ szkodê ca³kowit¹.
Powódka zleci³a rzeczoznawcy samochodowemu (...) sporz¹dzenie ekspertyzy dotycz¹cej wartoœci pojazdu w stanie nieuszkodzonym. Zgodnie z opini¹ tego rzeczoznawcy wartoœæ samochodu sprzed szkody wynosi³a 20.300 z³. Za sporz¹dzenie opinii powódka ponios³a koszt w kwocie 500 z³.
Pismem z dnia 11 lipca 2018r. powódka z³o¿y³a reklamacjê, do³¹czaj¹c do niej ekspertyzê sporz¹dzon¹ przez rzeczoznawcê samochodowego, wnosz¹c o dop³atê odszkodowania i zwrot kosztów sporz¹dzenia ekspertyzy w kwocie 500 z³. (...) z dnia 13 sierpnia 2018r. pozwany dop³aci³ powódce kwotê 500 z³ tytu³em odszkodowania za szkodê ca³kowit¹.
Dopiero, pismem z dnia 30 lipca 2018r. powódka wnios³a o zwrot kosztów najmu pojazdu zastêpczego w kwocie 5.700 z³. (...) z dnia 13 sierpnia 2018r. pozwany przyzna³ powódce kwotê 2.700 z³ tytu³em zwrotu kosztów najmu pojazdu zastêpczego. Pismem z dnia 20 sierpnia 2018r. powódka wnios³a odwo³anie od decyzji ubezpieczyciela, wnosz¹c od op³atê w terminie 14 dni kwoty 3.000 z³ z tytu³u kosztów najmu pojazdu zastêpczego. (...) z dnia 27 sierpnia 2018r. pozwany podtrzyma³ swoje wczeœniejsze stanowisko.
(dow ód: potwierdzenie zg³oszenia szkody, pismo pozwanego z dnia 2 lipca 2018r., potwierdzenia dokonania przelewów bankowych, reklamacja z dnia 11 lipca 2018r., pismo powódki z dnia 30 lipca 2018r., decyzja pozwanego z dnia 13 sierpnia 2018r., odwo³anie z dnia 20 sierpnia 2018r., decyzja pozwanego z dnia 27 sierpnia 2018r. [w:] akta szkody nr 1046749 p³yta CD k. 106, faktura VAT nr (...) k. 30, ekspertyza (...) k. 31-38)
Wartoœæ rynkowa samochodu marki J. (...) o numerze rejestracyjnym (...) w stanie nieuszkodzonym wynosi³a 16.600 z³. Samochód powódek jest lokowany w segmencie rynkowym E. Uzasadniony czas korzystania z pojazdu zastêpczego wynosi³ 34 dni. Koszt najmu pojazdu zastêpczego nale¿¹cego do klasy E przez okres 30 dni wyniós³by od 5.070 z³ do 11.970 z³.
(dow ód: pisemna opinia (...) s¹dowego z zakresu techniki samochodowej P. T. k. 236-246 wraz z pisemn¹ opini¹ uzupe³niaj¹c¹ k. 292-296 i ustn¹ opini¹ uzupe³niaj¹c¹ p³yta CD k. 339) (...) ¿y³, co nastêpuje:
P. ¿szy stan faktyczny (...) na podstawie dowodów z dokumentów, dowodu z zeznañ œwiadka A. O. , dowodu z przes³uchania powódki E. O. (1) , a tak¿e dowodu z opinii (...) s¹dowego z zakresu techniki samochodowej P. T. .
(...) zebrany w niniejszej sprawie materia³ dowodowy, (...) nie dopatrzy³ siê ¿adnych podstaw do kwestionowania autentycznoœci i wiarygodnoœci przed³o¿onych przez strony dokumentów prywatnych w postaci akt szkody, korespondencji stron, a tak¿e faktur (...) poniesione przez powódkê koszty wykonania prywatnej ekspertyzy. (...) na uwadze, ¿e ¿adna ze stron nie kwestionowa³a autentycznoœci tych dokumentów, ani te¿ nie kwestionowa³a treœci oœwiadczeñ zawartych w tych dokumentach. P. ¿sze dokumenty nie budzi³y tak¿e ¿adnych w¹tpliwoœci (...) , albowiem nie nosi³y ¿adnych œladów przerobienia, podrobienia czy innej ingerencji. W tym stanie rzeczy (...) , ¿e przedmiotowe dokumenty przedstawiaj¹ rzeczywisty przebieg postêpowania likwidacyjnego prowadzonego przez pozwany zak³ad ubezpieczeñ po kolizji drogowej z dnia 6 czerwca 2018r.
Natomiast ¿adnej wartoœci dowodowej nie mia³a prywatna ekspertyza sporz¹dzona na zlecenie powódki przez rzeczoznawcê motoryzacyjnego (...) . W œwietle opinii (...) s¹dowego P. T. nale¿a³o uznaæ, ¿e ekspertyza zosta³a sporz¹dzona w sposób wadliwy, w szczególnoœci nie uwzglêdniono w niej faktycznego wyposa¿enia standardowego i dodatkowego pojazdu, a tak¿e zastosowano nieuzasadnione korekty, a tym samym wskazana w tej ekspertyzie wartoœæ pojazdu nie odpowiada rzeczywistej wartoœci sprzed szkody.
(...) faktycznych w sprawie (...) œciowo opar³ siê na zeznaniach œwiadka A. O. i powódki E. O. (1) . Z. ¿yæ nale¿y, i¿ zeznania wymienionych osób odnoœnie wyposa¿enia dodatkowego pojazdu w czêœci koreluj¹ z opini¹ bieg³ego s¹dowego. Nadto, zeznania te nie budz¹ w¹tpliwoœci w zakresie dotycz¹cym okolicznoœci zawarcia umowy najmu pojazdu zastêpczego, w tym zap³aty tych kosztów przez powódkê E. O. .
Za w pe³ni wiarygodny dowód w sprawie (...) z zakresu techniki samochodowej P. T. . Zdaniem (...) opinia ta zosta³a sporz¹dzona w sposób profesjonalny, z uwzglêdnieniem ca³okszta³tu materia³u dowodowego. Przedstawione przez bieg³ego wnioski co do wyposa¿enia pojazdu, jego wartoœci w stanie nieuszkodzonym, a tak¿e wysokoœci czynszu najmu s¹ kategoryczne, dobrze uzasadnione, a tak¿e nie budz¹ w¹tpliwoœci (...) w œwietle zasad logicznego rozumowania oraz doœwiadczenia ¿yciowego. W opiniach (...) bieg³y T. w sposób rzeczowy, logiczny i przekonywuj¹cy odniós³ siê do wszystkich zarzutów zg³oszonych przez stronê powodow¹, w szczególnoœci wyjaœni³ sposób ustalenia wyposa¿enia dodatkowego pojazdu, a tak¿e wskaza³ na wady ekspertyzy sporz¹dzonej na etapie przedprocesowym na zlecenie strony powodowej.
Natomiast, na podstawie art. 2352 § 1 pkt 3 kpc (...) wnioski o dopuszczenie dowodu z zeznañ œwiadków D. (...) i A. B. ¿ycha oraz o dopuszczenie dowodu z nagrania rozmowy telefonicznej pomiêdzy powódk¹ a pracownikiem pozwanego towarzystwa ubezpieczeñ.
P. prawn¹ powództwa stanowi¹ przepisy art. 822 § 1 i 4 kc i art. 8241 § 1 kc oraz art. 13 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowi¹zkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Zgodnie z art. 822 § 1 i 4 kc przez umowê ubezpieczenia odpowiedzialnoœci cywilnej zak³ad ubezpieczeñ zobowi¹zuje siê do zap³acenia okreœlonego w umowie odszkodowania za szkody wyrz¹dzone osobom trzecim, wzglêdem których odpowiedzialnoœæ za szkodê ponosi ubezpieczaj¹cy albo osoba, na której rzecz zosta³a zawarta umowa ubezpieczenia. Uprawniony do odszkodowania w zwi¹zku ze zdarzeniem objêtym umow¹ ubezpieczenia odpowiedzialnoœci cywilnej mo¿e dochodziæ roszczenia bezpoœrednio od zak³adu ubezpieczeñ. Na mocy natomiast art. 8241 § 1 kc o ile nie umówiono siê inaczej, suma pieniê¿na wyp³acona przez zak³ad ubezpieczeñ z tytu³u ubezpieczenia nie mo¿e byæ wy¿sza od poniesionej szkody. Z treœci art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowi¹zkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2018r. poz. 473) wynika, i¿ w obowi¹zkowych ubezpieczeniach odpowiedzialnoœci cywilnej odszkodowanie wyp³aca siê w granicach odpowiedzialnoœci cywilnej podmiotów objêtych ubezpieczeniem, nie wy¿ej jednak ni¿ do wysokoœci sumy gwarancyjnej ustalonej w umowie.
Dla rozstrzygniêcia niniejszej sprawy istotne znaczenie mia³y tak¿e przepisy art. 361 § 2 kc , zgodnie z którym w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniós³, oraz art. 363 § 1 kc , który stanowi, ¿e co do zasady naprawienie szkody winno nast¹piæ wed³ug wyboru poszkodowanego, b¹dŸ przez przywrócenie do stanu poprzedniego, b¹dŸ przez zap³atê odpowiedniej sumy pieniê¿nej, przy czym gdyby przywrócenie do stanu poprzedniego poci¹ga³o za sob¹ dla zobowi¹zanego nadmierne koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza siê do œwiadczenia w pieni¹dzu.
(...) do szczegó³owych rozwa¿añ w pierwszej kolejnoœci nale¿y wskazaæ, ¿e pomiêdzy stronami nie by³o sporu co do tego, ¿e poniesiona przez powódki szkoda polegaj¹ca na uszkodzeniu samochodu marki J. mia³a charakter szkody ca³kowitej. Natomiast spór sprowadza³ siê do okreœlenia wartoœci tego samochodu w stanie nieuszkodzonym. W toku postêpowania likwidacyjnego pozwane towarzystwo ubezpieczeñ oszacowa³o wartoœæ pojazdu sprzed szkody na kwotê 14.400 z³, natomiast strona powodowa – opieraj¹c siê na wycenie sporz¹dzonej przez (...) – podnosi³a, ¿e wartoœæ pojazdu sprzed szkody by³a wy¿sza i by³a równa kwocie 20.300 z³. Z. ¿yæ nale¿y, i¿ ró¿nice pomiêdzy wycenami pojazdu dokonanymi przez strony wynika³a z odmiennego okreœlenia wyposa¿enia dodatkowego i standardowego pojazdu, a tak¿e zastosowania ró¿nych korekt wartoœci. P. ¿szy spór (...) w oparciu o opiniê bieg³ego P. T. . (...) ¿enie pojazdu bieg³y w pierwszej kolejnoœci wyjaœni³, ¿e w systemie (...) – Ekspert dostêpne s¹ tylko dwie wersje samochodu J. (...) , w tym m.in. wersja „ H. ”, która odpowiada³a przeznaczonej na rynki zachodnioeuropejskie wersji „ E. ” (wersja samochodu powódek) z t¹ ró¿nic¹, ¿e – w odró¿nieniu od wersji europejskiej - by³a wyposa¿ona jedynie w piêciobiegow¹ automatyczn¹ skrzyniê biegów. Samochód powódek niew¹tpliwie jest wyposa¿ony w skrzyniê szeœciobiegow¹, co skutkowa³o przyjêciem korekty dodatniej w kwocie 388 z³ (uwzglêdniaj¹cej stopieñ amortyzacji tego elementu). Tym samym bezzasadny okaza³ siê zarzut strony powodowej dotycz¹cy pominiêcia tego elementu wyposa¿enia i jego wp³ywu na wartoœæ samochodu. (...) T. zwróci³ tak¿e uwagê na b³êdy pope³nione przez rzeczoznawcê sporz¹dzaj¹cego ekspertyzê na zlecenie poszkodowanych. Przede wszystkim P. T. wskaza³, ¿e rzeczoznawca sporz¹dzi³ opiniê dla przypadku, gdy brak jest notowañ wartoœci katalogowej pojazdu z rynku krajowego. Z treœci ekspertyzy wynika, ¿e przyjêto wersjê wyposa¿enia „ E. ”, wartoœæ bazow¹ 13.400 z³ (jak dla wersji „ H. ”). Zdaniem bieg³ego wyposa¿enie standardowe zosta³o przyjête przez J. W. z innej wersji pojazdu i byæ mo¿e innego roku produkcji. (...) natomiast wersjê wyposa¿enia „ H. ” z wartoœci¹ bazow¹ 13.400 z³, powiêkszon¹ o dodatnie korekty z tytu³u wyposa¿enia dodatkowego. P. ¿sza wersja nie posiada³a ko³a zapasowego dojazdowego (tylko normlane ko³o zapasowe), natomiast posiada³a system ostrzegania o przeszkodzie z ty³u (...) , co tak¿e spowodowa³o zastosowanie korekty dodatniej. P. T. zwróci³ równie¿ uwagê na wadliwie okreœlenie rodzaju systemu nag³aœniaj¹cego przez J. W. . Rzeczoznawca jako wyposa¿enie dodatkowe przyj¹³ 6 sztuk g³oœników, a tak¿e „ (...) ” (10 g³oœników), podczas, gdy prawid³owo nale¿a³o przyj¹æ wy³¹cznie 10 – g³oœnikowy (...) , albowiem w pojedzie by³o tylko 10 g³oœników, a nie 16, jak wynika³oby z ekspertyzy. Kolejny b³¹d dotyczy³ oddzielnego uwzglêdnienia elementu o nazwie instalacja telefonu GSM, choæ jest to element (...) i tym samym nie mo¿e byæ on odrêbnie wyceniany. Nadto, rzeczoznawca uwzglêdni³ zmieniarkê na 6 p³yt CD, dodatkowe poduszki powietrzne kolanowe kierowcy i pasa¿era, poduszki powietrzne boczne tylne oraz siedzenia tylne dzielone asymetryczne, spojler przedni, telewizor, choæ nie udokumentowano w formie zdjêæ, ¿e pojazd powódek faktycznie posiada³ takie elementy wyposa¿enia. Wbrew zarzutom pe³nomocnika powódek bieg³y T. uwzglêdni³ przy wycenie pojazdu takie elementy wyposa¿enia dodatkowego jak: (...) , dach regulowany elektrycznie, skrzynia biegów automatyczna szeœciostopniowa, system nawigacji z 7 – calowym ekranem dotykowym, system ostrzegania o przeszkodzie z ty³u, zmieniarki CD, co jednoznacznie wynika z do³¹czonej do wyceny zawieraj¹cej wyszczególnienie wyposa¿enia standardowego i dodatkowego. Jak wyjaœni³ bieg³y elementy wyposa¿enia standardowego dla danej wersji pojazdu s¹ uwzglêdnione w wartoœci bazowej pojazdu i z tego tytu³u nie dokonuje siê ¿adnych dodatkowych korekt. S. œród wymienionych przez pe³nomocnika powódek elementów wyposa¿enia w wersji standardowej uwzglêdnione zosta³y: dzielone oparcie tylnych siedzeñ, poduszki powietrzne kierowcy i pasa¿era, poduszki powietrzne przednie boczne, kurtyny powietrzne boczne, kolumna kierownicy regulowana z pamiêci¹ po³o¿enia. (...) te¿ z nie by³o podstaw, aby ww. elementy uwzglêdniæ w ramach wyposa¿eniu dodatkowego. (...) T. odniós³ siê równie¿ do okreœlenia korekt przez rzeczoznawcê sporz¹dzaj¹cego prywatn¹ opiniê na zlecenie powódek, wskazuj¹c, ¿e korekty zosta³y przyjete w sposób niezgodny z „ (...) œlenia wartoœci pojazdów nr (...) ”, która okreœla sposób wyceny samochodu w systemie (...) Ekspert. Przede wszystkim nieprawid³owo uwzglêdniono korektê za stan ogumienia. Jak wyjaœni³ bieg³y T. rzeczoznawca nie okreœli³ wysokoœci bie¿nika w poszczególnych ko³ach, a jedynie okreœli³ zu¿ycie na poziomie 30 %, natomiast bez okreœlenia podania wysokoœci bie¿nika nie mo¿na dokonaæ korekty. Bezzasadnie zastosowano tak¿e dodatni¹ korektê za stan utrzymania i dba³oœæ o pojazd w wysokoœci 5 %. (...) T. zwróci³ uwagê, ¿e rzeczoznawca nie udokumentowa³ ponadprzeciêtnie dobrego stanu utrzymania pojazdu, uzasadniaj¹cego zastosowanie maksymalnej korekty. Z. ¿yæ nale¿y, i¿ w dacie szkody pojazd by³ pojazdem 15- letnim. Podobnie, nie ma podstaw do zastosowania korekty z tytu³u wczeœniej wykonanych napraw eksploatacyjnych. W tym przypadku równie¿ nie udokumentowano, aby pojazd przeszed³ naprawê obejmuj¹c¹ mechanizm ró¿nicowy, pó³osie napêdowe tylne, dr¹¿ki stabilizacyjne zawieszenia tylnego, ch³odnicê ze zbiornikiem wyrównawczym p³ynu ch³odniowego oraz tarcze hamulcowe z nak³adkami osi przedniej i tylnej, nie wykazano te¿ daty i kosztu naprawy. (...) zastosowano równie¿ korektê z tytu³u liczby w³aœcicieli, której nie stosuje siê dla pojazdów starszych ni¿ osiem lat. Podobnie, nie by³o podstaw do zastosowania korekty z tytu³u serwisowania pojazdu, która w przypadku samochodów starszych ni¿ 5 lat jest stosowana wy³¹cznie w przypadku udokumentowanych w ksi¹¿ce serwisowej lub rachunkami regularnych przegl¹dów technicznych. Tymczasem, w ksi¹¿ce serwisowej prowadzonej dla przedmiotowego auta widniej¹ jedynie wpisy o przegl¹dach z pierwszych piêciu lat eksploatacji pojazdu. W œwietle opinii (...) T. nie by³o równie¿ podstaw do zastosowania dodatniej korekty ze wzglêdu na regionaln¹ sytuacjê rynkow¹ w wysokoœci 10 %. (...) œni³, ¿e korekta zosta³a zastosowana w oparciu o ceny wywo³awcze, a nie transakcyjne, które nie odzwierciedlaj¹ wartoœci rynkowej pojazdów, a nadto oferty nie pochodz¹ z terenu województwa (...) , lecz (...) . Nadto, bieg³y wskaza³, ¿e na terenie lokalnego rynku (...) nie wystêpowa³a nadmierna poda¿ ani nadmierny popyt na samochody marki J. (...) , co ewentualnie stanowi³oby podstawê do zastosowania takiej korekty. Wreszcie, bieg³y T. zakwestionowa³ mo¿liwoœæ uwzglêdniania korekty za indywidualny zakup za granic¹ z UE, wyjaœniaj¹c, ¿e zgodnie z (...) stosowanie korekty za indywidualny zakup za granic¹ nie powinno przekraczaæ 3 – letniego okresu u¿ytkowania w Polsce od daty zarejestrowania, tymczasem przedmiotowy pojazd by³ u¿ytkowany ponad 5 lat od dnia zarejestrowania go w Polsce. W œwietle opinii (...) w analizowanym przypadku istnia³y jedynie podstawy do zastosowania dodatnich korekt za wyposa¿enie dodatkowe, datê pierwszej rejestracji oraz przebieg, które zosta³y okreœlone w wysokoœci automatycznie wskazanej przez system (...) Ekspert. W œwietle obszernych, niezmiernie wnikliwych i szczegó³owych wyjaœnieñ bieg³ego P. T. za ca³kowicie bezpodstawne nale¿a³o zarzuty strony powodowej dotycz¹ce niew³aœciwego okreœlenia wartoœci samochodu powódek w stanie nieuszkodzonym, w tym okreœlenia wyposa¿enia dodatkowego oraz zastosowania korekt. W zwi¹zku z powy¿szym poniesiona przez powoda szkoda ca³kowita stanowi ró¿nicê pomiêdzy wskazan¹ przez bieg³ego wartoœci¹ samochodu w stanie nieuszkodzonym (16.600 z³) a wartoœci¹ pozosta³oœci (2.200 z³), a wiêc stanowi kwotê 14.400 z³. (...) na wzglêdzie, ¿e na etapie postêpowania likwidacyjnego zosta³a przez pozwanego ubezpieczyciela wyp³acona ju¿ kwota 12.700 z³, co oznacza, ¿e do skompensowania pozosta³a wy³¹cznie szkoda w kwocie 1.700 z³. Z. ¿ywszy, i¿ obie powódki s¹ wspó³w³aœcicielkami przedmiotowego samochodu w udzia³ach po ½ czêœci, nale¿a³o na rzecz ka¿dej z nich zas¹dziæ kwotê po 850 z³.
(...) stronami by³a wysokoœæ celowych i uzasadnionych kosztów najmu pojazdu zastêpczego. Strona powodowa podnosi³a, ¿e ponios³a z tego tytu³u koszt w kwocie 5.700 z³, przy czym pozwany ubezpieczyciel zwróci³ jedynie kwotê 2.700 z³, okreœlaj¹c odszkodowanie na podstawie stawek dobowych najmu pojazdów nale¿¹cych do segmentu C, jak pojazd, z którego powódka faktycznie korzysta³a na podstawie umowy najmu pojazdu zastêpczego, a nie wed³ug stawek miarodajnych dla segmentu E, do którego nale¿a³ uszkodzony samochód marki J. (...) . W ocenie (...) roszczenie powódek nie zas³ugiwa³o na uwzglêdnienie. Z. ¿yæ nale¿y, i¿ zgodnie ze stanowiskiem judykatury wydatki na najem pojazdu zastêpczego poniesione przez poszkodowanego, przekraczaj¹ce koszty zaproponowanego przez ubezpieczyciela skorzystania z takiego pojazdu s¹ objête odpowiedzialnoœci¹ z tytu³u umowy (...) ubezpieczenia odpowiedzialnoœci cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, je¿eli ich poniesienie by³o celowe i ekonomicznie uzasadnione (por. (...) N. ¿szego z dnia 24 sierpnia 2017 r., III CZP 20/17, L. ). W uzasadnieniu cytowanej (...) N. ¿szy stwierdzi³, ¿e „nie mog¹ byæ uznane za celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki, które nie s¹ konieczne do wyeliminowania negatywnego nastêpstwa maj¹tkowego w postaci utraty mo¿liwoœci korzystania z uszkodzonego (zniszczonego) pojazdu, gdy¿ nastêpstwo to mo¿e byæ wyeliminowane - bez uszczerbku dla godnych ochrony interesów poszkodowanego - w inny, mniej uci¹¿liwy dla d³u¿nika sposób. Je¿eli zatem ubezpieczyciel proponuje poszkodowanemu - we wspó³pracy z przedsiêbiorc¹ trudni¹cym siê wynajmem pojazdów - skorzystanie z pojazdu zastêpczego równorzêdnego pod istotnymi wzglêdami pojazdowi uszkodzonemu albo zniszczonemu (zw³aszcza co do klasy i stanu pojazdu), zapewniaj¹c pe³ne pokrycie kosztów jego udostêpnienia, a mimo to poszkodowany decyduje siê na poniesienie wy¿szych kosztów najmu innego pojazdu, koszty te - w zakresie nadwy¿ki - bêd¹ podlega³y indemnizacji tylko wtedy, gdy wyka¿e szczególne racje, przemawiaj¹ce za uznaniem ich za „celowe i ekonomicznie uzasadnione”. K. œæ dodatkowego kontaktu z ubezpieczycielem - w praktyce zwykle telefonicznego - nie mo¿e byæ uznana za niedogodnoœæ, która uzasadnia poniesienie wy¿szych kosztów najmu. Co wiêcej, nale¿y uznaæ, ¿e w ramach ci¹¿¹cego na poszkodowanym obowi¹zku minimalizacji szkody i wspó³dzia³ania z d³u¿nikiem (ubezpieczycielem) mieœci siê obowi¹zek niezw³ocznego zasiêgniêcia informacji co do tego, czy ubezpieczyciel mo¿e zaproponowaæ poszkodowanemu pojazd zastêpczy równorzêdny uszkodzonemu (zniszczonemu). Nie ma to nic wspólnego z koniecznoœci¹ poszukiwania przez poszkodowanego najtañszej oferty rynkowej najmu, nie jest bowiem istotne to, czy propozycja ubezpieczyciela jest najtañsza, lecz to, ¿e jest przez niego akceptowana. Za przyjêt¹ interpretacj¹ przemawia nie tylko powo³ana w uchwale sk³adu siedmiu sêdziów z dnia 17 listopada 2011 r. (III CZP 5/11) zasada proporcjonalnoœci, nakazuj¹ca uwzglêdniæ godne ochrony interesy poszkodowanego i d³u¿nika, ale tak¿e ogólniejszy wzgl¹d na racjonalnoœæ ekonomiczn¹ rozwi¹zañ prawnych. Trudno bowiem pomin¹æ, ¿e proponowanie przez ubezpieczycieli (we wspó³pracy z innymi przedsiêbiorcami) pojazdów zastêpczych jest - ze wzglêdu na efekt skali i zwi¹zan¹ z tym efektywnoœæ kosztow¹ - rozwi¹zaniem korzystnym dla ogó³u ubezpieczonych, gdy¿ ogranicza koszty ochrony ubezpieczeniowej (i tym samym wysokoœæ sk³adek). (...) takie mo¿e sprzyjaæ tak¿e korzystnej dla ubezpieczonych konkurencji w zakresie stawek czynszu najmu. Niesie równie¿ pewne korzyœci dla samego poszkodowanego, który - korzystaj¹c z propozycji ubezpieczyciela - ma zapewnione pe³ne pokrycie kosztów pojazdu zastêpczego, unika zwi¹zanych z tym sporów i przed³u¿enia postêpowania likwidacyjnego. W szerszej skali przyczynia siê tak¿e do redukcji liczby sporów s¹dowych, gdy¿ - jak wynika z badañ orzecznictwa s¹dów powszechnych - w³aœnie spory o zasadnoœæ stawek czynszu s¹ najczêstszym zarzewiem procesów s¹dowych”.
(...) ¿sze rozwa¿ania natury ogólnej na kanwê niniejszej sprawy nale¿y wskazaæ, ¿e powódka E. O. (1) zawar³a umowê najmu pojazdu zastêpczego niezw³ocznie po wyrz¹dzeniu szkody tj. w dniu 7 czerwca 2018r. bez jakiegokolwiek kontaktu z pozwanym towarzystwem ubezpieczeñ. Roszczenie o zwrot kosztów najmu pojazdu zastêpczego zosta³o zg³oszone ubezpieczycielowi dopiero w piœmie z dnia 30 lipca 2018r., a wiêc ju¿ po zwrocie samochodu zastêpczego i poniesieniu z tego tytu³u wydatków. Przed zg³oszeniem powy¿szego roszczenia powódka nie zg³asza³a ubezpieczycielowi potrzeby najmu pojazdu zastêpczego ani nie informowa³a, ¿e zamierza zawrzeæ umowê najmu pojazdu zastêpczego z innym podmiotem. W tych okolicznoœciach pozwany ubezpieczyciel nie mia³ w ogóle mo¿liwoœci zaoferowania poszkodowanej mo¿liwoœci najmu pojazdu zastêpczego u wspó³pracuj¹cego z nim przedsiêbiorcy trudni¹cego siê wynajmem pojazdów. W œwietle przytoczonego powy¿ej stanowiska judykatury nale¿a³o uznaæ, ¿e powódka E. O. (1) naruszy³a zasadê minimalizacji szkody i wspó³dzia³ania z d³u¿nikiem (ubezpieczycielem) i uchybi³a obowi¹zkowi niezw³ocznego zasiêgniêcia informacji co do tego, czy ubezpieczyciel mo¿e zaproponowaæ jej pojazd zastêpczy równorzêdny uszkodzonemu (zniszczonemu). Zdaniem (...) wskazane przez powódkê okolicznoœci dotycz¹ce braku zaufania do firm zajmuj¹cych siê najmem pojazdów zastêpczych nie usprawiedliwiaj¹ odstêpstwa od wskazanej powy¿ej zasady. W ocenie (...) w sytuacji, gdy bez porozumienia z ubezpieczycielem powódka zawar³a umowê najmu pojazdu nale¿¹cego do klasy ni¿szej ni¿ pojazd uszkodzony, nie mo¿e domagaæ siê zwrotu kosztów okreœlonych stosownie do klasy samochodu o wy¿szej klasie. Skoro, najem pojazdu zastêpczego nale¿¹cego do ni¿szego segmentu zaspokaja³ w pe³ni interesy poszkodowanej, która sama wybra³a taki w³aœnie pojazd i z niego korzysta³a, to nie sposób uznaæ, aby koszty przenosz¹ce koszt najmu takiego w³aœnie auta stanowi³y koszt celowy i ekonomicznie uzasadniony. Zatem, nale¿a³o uznaæ, ¿e pozwany prawid³owo okreœli³ koszty najmu wed³ug stawki dobowej w³aœciwej dla najmu pojazdów segmentu C, jak pojazd rzeczywiœcie wynajmowany. Tym samym (...) , ¿e nie ma podstaw do uwzglêdnienia roszczenia w tym zakresie. W. œniæ równie¿ nale¿y, i¿ w odniesieniu do ¿¹dania zwrotu kosztów najmu legitymacjê procesow¹ posiada³a wy³¹cznie powódka E. O. (1) , która ponios³a te koszty. Druga z powódek nie dozna³a uszczerbku maj¹tkowego i tym samym nie mia³a legitymacji procesowej w zakresie tego ¿¹dania.
Ostatnie ze zg³oszonych roszczeñ dotyczy³o zwrotu kosztów prywatnej ekspertyzy zleconej na etapie postêpowania przedprocesowego. W wyroku z dnia 30 lutego 2002r., V CKN 908/00 (niepublikowany) (...) N. ¿szy zaj¹³ stanowisko, ¿e ocena, czy koszty ekspertyzy powypadkowej poniesione przez poszkodowanego w postêpowaniu likwidacyjnym mieszcz¹ siê w ramach szkody i normalnego zwi¹zku przyczynowego winna byæ dokonywana na podstawie konkretnych okolicznoœci sprawy, a w szczególnoœci po dokonaniu oceny, czy poniesienie tego wydatku by³o obiektywnie uzasadnione i konieczne. W œwietle przedstawionego stanowiska judykatury ocena czy poniesione koszty ekspertyzy sporz¹dzonej na zlecenie poszkodowanego w postêpowaniu przeds¹dowym s¹ objête odszkodowaniem przys³uguj¹cym od ubezpieczyciela z umowy odpowiedzialnoœci cywilnej, musi byæ dokonana przy uwzglêdnieniu ca³okszta³tu okolicznoœci sprawy, a w szczególnoœci uzale¿niona jest od ustalenia, czy zachodzi normalny zwi¹zek przyczynowy pomiêdzy poniesieniem tego wydatku a kolizj¹ drogow¹, oraz czy poniesienie tego kosztu by³o obiektywnie uzasadnione i konieczne tak¿e w kontekœcie u³atwienia prawid³owego okreœlenia rozmiarów szkody przez zak³ad ubezpieczeñ.
W okolicznoœciach niniejszej sprawy – zdaniem (...) – przedmiotowa opinia (...) zbêdna, a tak¿e nieprzydatna do ustalenia wartoœci pojazdu w stanie nieuszkodzonym. Jak wynika z opinii (...) P. T. ekspertyza zosta³a przez (...) sporz¹dzona w sposób wadliwy. Rzeczoznawca pope³ni³ wiele istotnych b³êdów dotycz¹cych okreœlenia wyposa¿enia standardowego i dodatkowego pojazdu, jak równie¿ korekt, w wyniku czego dosz³o do ra¿¹cego zawy¿enia wartoœci samochodu w stanie nieuszkodzonym. Nie sposób odnieœæ wra¿enia, ¿e przedmiotowa ekspertyza celowo zosta³a sporz¹dzona w taki sposób, aby na etapie postêpowania likwidacyjnego uzyskaæ wy¿sze odszkodowanie z tytu³u poniesionej szkody ca³kowitej. W zwi¹zku z powy¿szym powództwo w tym zakresie podlega³o oddaleniu.
(...) zatem na wzglêdzie wszystkie przedstawione powy¿ej okolicznoœci, na mocy art. art. 822 § 1 i 4 kc i art. 8241 § 1 kc oraz art. 13 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowi¹zkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, (...) od pozwanych na rzecz ka¿dej z powódek kwotê po 850 z³. Na podstawie art. 481 kc (...) odsetki ustawowe za opóŸnienie od dnia 8 lipca 2018r. do dnia zap³aty, albowiem szkoda zosta³a pozwanemu zg³oszona w dniu 7 czerwca 2018r., zaœ zgodnie z treœci¹ art. 14 ustawy o ubezpieczeniach obowi¹zkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych termin do wyp³aty odszkodowania wynosi 30 dni. Z. ¿ywszy, i¿ pozwany dysponuje fachowym zespo³em rzeczoznawców oraz niezbêdnymi œrodkami technicznymi, nie ulega w¹tpliwoœci, ¿e by³ w stanie ustaliæ w terminie ustawowym zakres i wysokoœæ szkody.
J. œnie, (...) , ¿e spe³nienie œwiadczenia przez jednego z pozwanych zwalania z obowi¹zku zap³aty drugiego. (...) bowiem na uwadze, ¿e odpowiedzialnoœæ pozwanych jest oparta na ró¿nych podstawach prawnych (odpowiedzialnoœæ (...) SA wynika z umowy ubezpieczenia, a odpowiedzialnoœæ pozwanego J. K. z czynu niedozwolonego), co oznacza, ¿e po stronie pozwanych zachodzi solidarnoœæ niew³aœciwa (in solidum)
.
W zakresie ¿¹dania odsetek za opóŸnienie od kwoty 3.000 z³ za okres od 8 do 9 lipca 2018r. (...) na mocy art. 355 kpc w zw. z art. 203 kpc , albowiem w tym zakresie powódki skutecznie cofnê³y pozew.
Natomiast, w pozosta³ym zakresie, na mocy powo³anych powy¿ej przepisów a contrario , (...) powództwo.
O kosztach (...) na mocy art. 100 kpc ustalaj¹c, ¿e powódki ponosz¹ koszty w 81 %, a pozwani w 19 %, zgodnie ze stosunkiem, w jakim ka¿da ze stron przegra³a niniejszy spór. J. œnie, na mocy art. 108 kpc szczegó³owe wyliczenie kosztów (...) referendarzowi s¹dowemu po prawomocnym zakoñczeniu niniejszego postêpowania.