Uzasadnienie
postanowienia z dnia 9 listopada 2016r.
Wnioskodawcy D. K. (2), G. K., D. K. (1) i E. M. wnieśli o zatwierdzenie uchylenia się od skutków niezłożenia przez nich w terminie oświadczeń o przyjęciu spadku po H. M. i Z. K. z dobrodziejstwem inwentarza. Takie też oświadczenia złożyli przed Sądem.
Stan faktyczny w niniejszej sprawie przedstawiał się następująco.
H. M. zmarła w dniu 28 marca 2013r. Z. K. zmarł w dniu 29 listopada 2014r. H. M. była matką Z. K., był on synem pozamałżeńskim i przyrodnim bratem pozostałych dzieci H. M., mieszkała ona w B. z innymi krewnymi, a Z. K. w K.. Z. K. nie wychowywała matka, tylko babka. Z. K. i żona H. K. oraz jego dzieci E. M., G. K. i D. K. (1) bardzo rzadko odwiedzali H. M.. Z. K. do końca swojego życia nie wiedział, że jego matka była zadłużona w chwili śmierci. Za życia H. M. nie mówiła im o żadnych pożyczkach. Spadkobiercy Z. K. dowiedzieli się o tym fakcie dopiero po jego śmierci i po przeprowadzeniu postępowania spadkowego po nim, w chwili otrzymania pisma od wierzyciela zmarłej H. M. – (...) im. (...) w G.. Gdyby mieli świadomość stanu spadku po H. M., złożyli by odpowiednie oświadczenia o przyjęciu spadku po niej i po Z. K. z dobrodziejstwem inwentarza.
Okoliczności bezsporne.
Powyższe okoliczności miały charakter bezsporny, wynikały z przedłożonych dokumentów i zeznań wnioskodawców.
Sąd zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1019 § 2 kpc spadkobierca, który pod wpływem błędu lub groźby nie złożył żadnego oświadczenia (o przyjęciu lub odrzuceniu spadku) w terminie, może uchylić się od skutków prawnych niezachowania w terminie, składając odpowiednie oświadczenie, wymaga to jednak zatwierdzenia przez Sąd.
W niniejszej sprawie wnioskodawcy nie składali oświadczeń spadkowym po Z. K., bo nie wiedzieli, że w skład spadku po nim mogą wchodzić zobowiązania, po jego zmarłej wcześniej matce H. M.. Wnioskodawcy, ani sam Z. K., nie mieli świadomości sytuacji majątkowej H. M.. Nie mieszkali bowiem razem, ich relacje nie były zbyt intensywne, zapewne z powodu tego, że Z. K. był dzieckiem pozamałżeńskim, wychowywanym nie przez swoją matkę czyli H. M., ale babcię. Ponadto, ani Z. K., ani jego najbliżsi, nie wiedzieli, że zawierała ona jakieś umowy, z których się nie wywiązała. Pierwszą informację na ten temat powzięli oni już po śmierci Z. K. i po wydaniu postanowienia spadkowego po nim.
W tym stanie rzeczy Sąd dał wiarę ich twierdzeniom, że gdyby znali oni prawdziwą sytuację majątkową H. M. w chwili jej śmierci, złożyli by, w terminie ustawowym oświadczenia o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Ich niewiedza w tym zakresie była usprawiedliwiona okolicznościami sprawy. Zauważyć także należy, że wolą ustawodawcy od 18 października 2015r. brak złożenia oświadczenia w terminie powoduje, że spadek jest przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza. Wprawdzie nowa treść art. 1015 § 2 kc nie ma zastosowania w tej sprawie, ale winna ona w ocenie Sądu wpływać na wykładnie przesłanek umożliwiających zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych niezachowania tego terminu, zwłaszcza jeśli wnioskodawcy chcą tak jak w tej sprawie złożyć oświadczenia o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Dlatego też Sąd postanowił zatwierdzić uchylenie się przez nich od skutków prawnych niezłożenia oświadczeń spadkowych w terminie.
SSR Wojciech Langer