Uzasadnienie
Małoletni K. K. (1), K. K. (2) i M. K.,działający przez matkę K. K. (3) a także K. K. (3) wystąpili w dniu 23 czerwca 2016r do Sądu Rejonowego w Grudziądzu z powództwem przeciwko S. K. o alimenty w kwocie po 700 zł miesięcznie na każdego z nich.
W uzasadnieniu żądania strona powodowa podniosła,że pozwany w marcu 2016r opuścił dzieci i żonę i nie łoży na ich utrzymanie, ma duże dochody z pracy za granicą kraju i wydaje pieniądze na zbytki. K. K. (3) zaś - jak podaje- jest w czwartej ciąży z pozwanym i utrzymuje się z pieniędzy z pomocy społecznej,które nie wystarczają na zaspokojenie wszystkich potrzeb /k. 2-3 akt/.
Pozwany w odpowiedzi na pozew stwierdził,że nie jest w stanie płacić żądanych alimentów,gdyż jest bezrobotny i ma zaburzenia osobowości spowodowane postępowaniem jego żony K. K. (3),która - w jego ocenie - ma zaburzenia emocjonalne i wymaga nadzoru kuratora. Podniósł też,że nie poczuwa się do ojcostwa wobec dziecka,które powódka ma urodzić /64 akt/.
Na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2016r S. K. zgodził się na propozycję ugody podaną przez przewodniczącą Sądu poprzez ustalenie alimentów tylko na małoletnich powodów w kwotach po 250 zł miesięcznie na każdego z nich, na co jednak K. K. (3) nie wyraziła zgody /k.80 akt/.
Sąd na kolejnym terminie rozprawy w dniu 11 pażdziernika 2016r udzielił zabezpieczenia poprzez zobowiązanie S. K. do łożenia tytułem alimentów na rzecz małoletnich K., K. i M. K. po 250 zł miesięcznie na każdego z nich do rąk ich matki K. K. (3),poczynając od 11 pażdziernika 2016r /k. 107 akt/.
W toku postępowania w przedmiotowej sprawie w dniu 14 grudnia 2016r zawisła przed Sądem Okręgowym w Toruniu sprawa z powództwa S. K. przeciwko K. K. (3) o rozwód / pismo Sądu Okręgowego w Toruniu -k. 142 akt/.
Na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2017r K. K. (3) cofnęła powództwo w zakresie alimentów od dnia złożenia pozwu rozwodowego tj. 14.06. 2016r, na co pozwany wyraził zgodę /k. 201 akt/.
Sąd po przeprowadzeniu postępowania dowodowego ustalił następujący stan faktyczny.
K. K. (3) i S. K. zawarli związek małżeński w dniu 12.07. 2003r. Ze związku tego pochodzą małoletni powodowie: K. K. (1) urodzony (...), K. K. (2) urodzony (...), M. K. urodzony (...) / dowód: odpisy aktów USC -k. 7-10 akt/.
Małżonkowie K. rozstali się w marcu 2016r; wcześniej korzystali z terapii małżeńskiej,która nie przyniosła pozytywnego rezultatu. W tym czasie K. K. (3) była w ciąży z czwartym dzieckiem,które urodziła 28.10. 2016r.
Po wyprowadzeniu się pozwanego z domu powódka utrzymywała się ze wspólnych oszczędności w kwocie co najmniej 5400 zł,które małżonkowie K. zgromadzili na koncie bankowym. Drugim kontem, na którym małżonkowie zaoszczędzili pieniądze na zakup mieszkania w kwocie 24.000 zł, dysponował tylko S. K.. Jeszcze przed rozstaniem -w lutym 2016r - małżonkowie K. odbyli wycieczkę do Szwecji, potem kupili lodówkę i telewizor, znacznie uszczuplając zasoby na koncie pozwanego / dowód: zeznania stron -k. 200-201 akt, kserokopie rachunków -k.67-68, 71 akt/.
Żródłem oszczędności małżonków K. były nadwyżki finansowe po zaspokojeniu bieżących kosztów utrzymania, pochodzące z ich okresowych prac za granicą kraju. Ostatni raz na takim zarobkowym wyjeżdzie K. K. (3) była w okresie od maja do lipca 2015r w Niemczech. S. K. natomiast jeżdził zarobkowo od 10 lat – kilka razy w roku - do różnych krajów Europy Zachodniej i wykonywał tam prace fizyczne przy uprawach warzyw i owoców. Na jednym wyjeżdzie trwającym przeciętnie 2 miesiące zarabiał kilka tysięcy złotych. Pozwany dysponował samochodem M. (...),który zakupił za kwotę 18.000 zł do wspólnego majątku małżeńskiego w celu zarobkowego przewożenia ludzi do takiej pracy. Wykorzystywał ten samochód do 2016r kiedy sprzedał go za bliżej nieustaloną kwotę. S. K. w dniu 1 sierpnia 2016r zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w G. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku / dowód: zeznania stron -k.200-201 akt, protokół przyjęcia pojazdu do komisu - k. 97 akt,zaświadczenie PUP -k. 74 akt, zaświadczenie Urzędu Miejskiego -k. 139 akt /.
Pozwany w sierpniu 2016r zorganizował wyjazd dla sześciu osób m.in. A. C. i A. K. do W. na zbiór jabłek. Przewoził te osoby M. (...) i od każdej osoby za te usługę pobrał po 300 zł. Pozwany również pracował przy zbiorze jabłek i został w tej pracy,choć A. C. i A. K. po 5 tygodniach powrócili do kraju z zyskiem po ok. 6000zł każdy. Kolejny raz S. K. wyjechał w celach zarobkowych w listopadzie 2016r do W. / dowód: zeznania E. A. -k.126 akt, D. A. -k.126 akt, A. C. -k. 186 akt, A. K. -k.186 akt/.
W dniu 4 stycznia 2017r pozwany rozpoczął pracę w (...) firmie (...) jako operator maszyn do obróbki drewna z wynagrodzeniem zasadniczym 12,50 zł brutto na godzinę i możliwością nagrody miesięcznej. Ma obecnie umowę na okres 3 lat i zarabia kwoty zależne od ilości nadgodzin; w styczniu - 2353 zł netto,w lutym – 1880 zł netto / dowód: umowa o prace -k.181 akt, zeznania pozwanego -k.201 akt/.
S. K. po rozstaniu z żoną,kiedy przebywał w kraju,mieszkał i stołował się za darmo u matki T. K. / dowód: zeznania T. K. -k. 105 akt /. 30 grudnia 2016r zawarł on umowę najmu mieszkania w G. przy ul. (...) z ustalonym czynszem w kwocie 490 zł miesięcznie plus opłata za media Za prąd S. K. płaci miesięcznie 69 zł, za usuwanie nieczystości - 21 zł, 50 zł -za gaz, 10 zł- za wodę. Na zakup węgla w lutym 2017r wydał 108 zł /dowód: zeznania pozwanego -k.201 akt, kserokopia umowy najmu i rachunków -k.164-168 171-172 akt/.
K. K. (3) posiada zasiłek wychowawczy na dzieci po 500 zł na każde z nich. Po urodzeniu czwartego dziecka otrzymała też zasiłek rodzicielski w kwocie po 1000 zł miesięcznie. Otrzymuje również zasiłki rodzinne na małoletnich powodów w kwotach po 118 zł miesięcznie na każdego z nich a we wrześniu 2016r dostała dodatkowo po 100 zł na każdego syna z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Ma też przyznany dodatek mieszkaniowy w kwotach około 400 zł miesięcznie. Mieszka sama z dziećmi i zajmuje się ich wychowaniem. Wystąpiła w sprawie rozwodowej o zabezpieczenie alimentów na czwarte dziecko. Czynsz za jej mieszkanie wynosi 480 zł miesięcznie. Za wywóz śmieci i za wodę płaci ok. 90 zł miesięcznie, za prąd - ok. 70 zł a za gaz- 64 zł miesięcznie. Na zakup węgla w pażdzierniku 2016r wydała 749,99 zł /dowód: zeznania powódki -k.200 akt, kserokopia najmu mieszkania, kserokopie decyzji (...) w/m, kserokopie rachunków -k.5-24, 48,49,92-94, 100, 151-152, 158 akt/.
Małoletni powodowie rozwijają się prawidłowo,są zdrowi z tym,że małoletni K. nosi okulary. Małżonkowie K. pozostają w głębokim konflikcie Pozwany w sprawie rozwodowej stara się o przejęcie opieki nad dziećmi i zarzuca małżonce utrudnianie kontaktów z synami /dowód: zeznania stron -k. 200-201 akt /
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wszystkich wyżej wymienionych dokumentów, załączonych do akt sprawy,którym dał wiarę z uwagi na ich urzędowy charakter i niepodważaną przez strony wiarygodność.
Sąd oparł swoje ustalenia również na zeznaniach świadków: E. A., D. A., A. C. i A. K.,dając im w pełni wiarę z uwagi na fakt,ze zeznania te są zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, korelują ze sobą jak też z zeznaniami K. K. (3).
Sąd uznał,ze zeznania świadków Ł. Z. i P. N. /k.104-105 akt / nie wnoszą istotnych dla sprawy faktów, gdyż świadkowie ci zeznali,że nie posiadają wiedzy na temat wyjazdów zarobkowych pozwanego za granicę /z wyjątkiem jednego wyjazdu trzy lata temu do Francji/. Świadek P. Z. zeznał, że we wrześniu 2016r był na tanim, parodniowym wyjeżdzie z pozwanym i kilku kolegami we W. w celach wypoczynkowych, co nie wyklucza wcześniejszego i póżniejszego wyjazdu S. K. do W. w celach zarobkowych,o których świadek ten nie musiał wiedzieć. Również T. K. zeznała,że nie ma wiedzy na temat pracy pozwanego i jego majątku. Stwierdziła nadto, że S. K. jako jej syna, po rozstaniu z żona za darmo nocował i stołował się u matki, co brzmi logicznie i odpowiada zeznaniom pozwanego.
Analizując zeznania stron sąd dał w pełni wiarę zeznaniom K. K. (3) z uwagi na korelacje tych zeznań z dokumentami i zeznaniami świadków. Sąd uznał też za wiarygodne zeznania pozwanego w kwestiach znajdujących potwierdzenie w zeznaniach powódki i dokumentach. Z tego też względu Sąd nie przyjął do swoich ustaleń twierdzeń S. K.,iż od stycznia 2016r nie jeżdził zarobkowo za granicę,nie miał żadnych pieniędzy na swoim koncie a samochód, który w 2014r kupił za 18.000 zł w 2016r sprzedał za 4000zł. Twierdzenia takie pozostają w rażącej sprzeczności z zeznaniami świadków,powołanych przez powódkę i z zasadami logiki.
Sąd zważył co następuje.
W myśl art. 27 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego / k.r.o. / oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił i możliwości zarobkowych i majątkowych przyczyniać się do zaspokojenia potrzeb rodziny,który przez swój związek założyli. Zadośćuczynienie temu obowiązkowi może polegać, w całości lub w części,na osobistych staraniach o wychowanie dzieci i na pracy we wspólnym gospodarstwie domowym. W wytycznych Sądu Najwyższego /uchwała SN z 16.123. 1987r,III CZP 91/86/ został wyrażony pogląd,że zakres obowiązku z art 27 k.r.o. kształtuje zasada w myśl której stopa życiowa małżonków,choćby pozostających w faktycznym rozłączeniu,powinna być równa.
Stosownie do treści art., 133 par 1 k.r.o. rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie
W myśl art. art. 135 par 1 k.r.o. zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz możliwości zarobkowych zobowiązanego. Przy tym wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem niesamodzielnego dziecka może też polegać – w całości lub części - na osobistych staraniach o jego utrzymanie lub wychowanie (art. 135 par 2 k.r.o.).
Zgodnie z praktyką sądowa i doktryną prawniczą usprawiedliwione potrzeby uprawnionego dziecka są oceniane w stosunku do etapu życiowego tego dziecka, przy zestawieniu z zarobkami i majątkowymi możliwościami zobowiązanego rodzica.
Poza tym należy przy interpretacji zakresu obowiązku alimentacyjnego mieć na uwadze treść art.96 k.r.o, w szczególności, że rodzice są obowiązani troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka i przygotowywać je należycie do pracy dla dobra społeczeństwa, odpowiednio do jego uzdolnień.
Analizując przedmiotowa sprawę w aspekcie powyższych przepisów, Sąd w pierwszej kolejności zauważa,że K., K. i M. K. są dziećmi nie posiadającymi majątku i nie będącymi w stanie samodzielnie się utrzymać.
Oceniając potrzeby małoletnich powodów, Sąd uznał,że z uwagi na ich wiek tj. 13,11 i 9 lat potrzeby ich są zbliżone.Przy tym małoletni,uczęszczający do szkoły wymagają dodatkowych nakładów finansowych związanych z nauką. Jednakże komputer rowery, dodatkowe płatne zajęcia, na co zwróciła uwagę w swoich zeznaniach K. K. (3) nie stanowią - w ocenie Sądu - usprawiedliwionych potrzeb małoletnich powodów,które musza zaspokoić ich rodzice.
Przy tym K. K. (3), mająca również obowiązek alimentacyjny wobec swoich dzieci,niewątpliwie, spełnia go w znacznej części, gdyż zajmuje się przygotowywaniem posiłków, opieraniem,dbaniem o higienę i zdrowie a także o naukę, wychowanie, rozrywki dzieci.
K. K. (3) w czasie trwania przedmiotowej sprawy była w ciąży a i urodziła czwarte dziecko. W takiej sytuacji miała ona znacznie ograniczone możliwości zatrudnienia celem osiągania stałych dochodów. K. K. (3) zanim zaszła w ciążę pracowała sezonowo za granicą tak jak jej mąż,pozostawiając dzieci pod opieką członków rodziny. Nie należy więc ona do osób unikających pracy zarobkowej,której zapewne szukałaby w innej sytuacji niż ta w jakiej znalazła się w 2016 roku. K. K. (3) od początku 2016r utrzymywała siebie i dzieci z różnego rodzaju zasiłków i dotacji mieszkaniowej jakie otrzymywała z opieki społecznej. Wykorzystała też oszczędności małżeńskie w kwocie co najmniej 5400 zł a pozwany, jak wynika z jego stanowiska w sprawie, nie kwestionuje zasadności takiego postępowania żony.
Również S. K. korzystał z konta bankowego,do którego miał wyłączny dostęp a gdzie były gromadzone pieniądze na przyszłe mieszkanie małżonków. Przy tym,niewątpliwie, stan tego konta został bardzo uszczuplony na początku 2016r na skutek finansowania wyjazdu małżonków na wycieczkę do Szwecji,zakupu stosunkowo drogiej lodówki i telewizora.
Przy tym pozwany,w przeciwieństwie do żony, nie zaprzestał wyjazdów zarobkowych za granicę.Ustalenie dokładnego zysku S. K. z tego rodzaju zatrudnienia jest,zdaniem Sądu, niemożliwe w sytuacji kiedy nie było oficjalnych umów o pracę lub też nie były one w Polsce rejestrowane. S. K. czerpał też korzyści z przewozu ludzi do pracy za granicą,ale nie miał zgłoszonej działalności gospodarczej. Z ustaleń Sądu wynika,że w 2016r S. K. pracował za granicą w okresie sierpnia, kiedy to mógł zarobić co najmniej 6000 zł, oraz w listopadzie 2016r. Pozwany zeznał,że przed 2016r w pracy spędzał 4 miesiące w roku. W takiej sytuacji należy uznać,że jego zysk w 2016r z tego rodzaju pracy wynosił co najmniej 24.000 zł,przy czym z tej kwoty musiał on utrzymać się w pozostałe miesiące,które spędził w kraju. W styczniu 2017r pozwany podjął pracę w Polsce za kwotę niższą od dotychczasowych dochodów,ale należy zauważyć,że są to dochody stałe i ze składką ubezpieczeniową a tego rodzaju zatrudnienie staje się konieczne w sytuacji kiedy pozwany miałby przejąć pieczę nad synami,o co występuje w sprawie rozwodowej. W 2016r S. K. sprzedał też samochód za kwotę, niewątpliwie, większą niż 4000 zł. Pieniędzmi tymi nie podzielił się z żoną.
Przy tym pozwany od marca 2016r do końca grudnia 2016r,w czasie pobytu w Polsce,mieszkał u matki, nie płacąc jej za to.. Dopiero 30 12. 2016r wynajął mieszkanie w G. za kwotę 490 zł miesięcznie
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności Sąd uznał,że w okresie od wytoczenia powództwa w dniu 23.06. 2016r do 13.12.2016r tj, ostatniego dnia przed zawiśnięciem sprawy rozwodowej S. K. miał możliwość łożyć na utrzymanie małoletnich powodów po 300 zł miesięcznie na każdego z nich a taka kwota alimentów jest adekwatna do usprawiedliwionych potrzeb małoletnich powodów.
Dlatego Sąd na mocy art. 133 par 1,135 par 1 i 2 kro orzekł o alimentach w powyższym zakresie i oddalił powództwo jako wygórowane w dalej idącym zakresie.
Mając na uwadze sytuację materialną K. K. (3),która od marca 2016r miała do swojej dyspozycji kwotę co najmniej 5400zł z konta bankowego a także korzystała z pomocy społecznej Sąd uznał,że jej stopa życiowa w okresie od czerwca do grudnia 2016r nie była niższa od poziomu życia pozwanego.
Dlatego,na zasadzie art. 27 k.r.o. oddalił powództwo o alimenty na rzecz K. K. (3) za okres od 23.06. 2016r do 13.12. 2016r.
Sad nadto uznał,że cofniecie pozwu za okres od 14.12. 2016r nastąpiło w sposób zgodny z prawem,zasadami współżycia społecznego i nie zmierza do obejścia prawa i -na zasadzie art. 203 par1 k.p.c. oraz art 355 par 1 k.p. c. - umorzył postępowanie w zakresie alimentów za okres od 14.12. 2016r.
Rygor natychmiastowej wykonalności w zakresie zasądzonych alimentów Sąd nadał wyrokowi na podstawie art. 333 par 1 pkt 1 k.p.c.
Sąd – na podstawie art. 102 k.p.c – zasądził od S. K. na rzecz małoletnich powodów tylko część kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 500 zł i odstąpił od obciążania pozwanego kosztami sądowymi od których uiszczania powodowie byli zwolnieni z uwagi na fakt, iż pozwany uległ żądaniu w części a nadto już w chwili wyrokowania jest zobowiązany zwrócić zaległe alimenty. W takiej sytuacji ponoszenie przez S. K. kosztów procesu w całości byłoby dla niego nadmiernym obciążeniem finansowym.