Uzasadnienie
W dniu 25 stycznia 2016r. powód (...) Bank S.A. z siedzibą w W. wniósł pozew przeciwko M. M. (1) i P. M. o zapłatę solidarnie kwoty 43.385,63 zł wraz z odsetkami umownymi liczonymi od dnia 20 stycznia 2016r. do dnia zapłaty oraz kwoty 843,98 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu tj. od dnia 25 stycznia 2016r. do dnia zapłaty oraz kwoty 15 zł, a także o zasądzenie od pozwanych na jego rzecz kosztów sądowych oraz innych kosztów w wysokości 5,54 zł. W uzasadnieniu swojego stanowiska powód podniósł, iż pozwany M. M. (1) zawarł w dniu 25.01.201r1. z (...) Bank S.A. z siedzibą w W. umowę kredytu o numerze (...) zabezpieczoną poręczeniem i nie wywiązał się z ciążącego na nim zobowiązania terminowego dokonywania spłat w wysokościach ustalonych w zawartej umowie.
W związku z brakiem zapłaty zaległych rat powód wypowiedział przedmiotową umowę stawiając całą należność w stan wymagalności. Pozwani nie spłacili wymagalnej wierzytelności.
(k.3-4 - pozew)
Sąd Rejonowy w Łowiczu wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym w dniu 25.03.2016r. Pozwani złożyli sprzeciw od nakazu zapłaty, w którym wnieśli o oddalenie powództwa i zasądzenie na ich rzecz od powoda kosztów postępowania według norm przepisanych. Podnieśli, że w umowie kredytu z dnia 25.01.2011r.ustanowiono zabezpieczenie spłaty kredytu w postaci przewłaszczenia na powodowy bank pojazdu marki S.. Wskutek wypowiedzenia umowy kredytu pojazd ten stał się w całości własnością powoda i pozwany M. M. (1) jest zobowiązany wydać ten pojazd na żądanie powoda. Pozwani podnieśli, że zwrot pojazdu pozwoli na uregulowanie należności z tytułu przedmiotowej umowy kredytu.
/ nakaz zapłaty –k. 45, sprzeciw od nakazu zapłaty –k.52-54/
W odpowiedzi na sprzeciw powód podtrzymał powództwo w całości.
/ odpowiedź na sprzeciw–k.66-67/
Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny
Pozwany M. M. (1) w dniu 25.01.2011r. zawarł z powodem (...) Bank S.A. z siedzibą w W. umowę kredytu o numerze (...), na mocy której bank udzielił pozwanemu kredytu w kwocie 78.373,33 zł na okres 72 miesięcy na warunkach wskazanych w umowie na sfinansowanie m.in. zakupu pojazdu marki S. (...) (...) rok produkcji 2003. Jednocześnie strony ustaliły prawne zabezpieczenie kredytu w formie przewłaszczenia pojazdu marki S. (...) (...), nr nadwozia (...), rok produkcji 2003, wraz z jednoczesną cesją praw z umowy ubezpieczenia AC, odnawialną w całym okresie kredytowania. Na mocy aneksu do umowy kredytu samochodowego sporządzonego dnia 12.03.2014r. strony umowy postanowiły między innymi, że okres spłaty kredytu zostaje przedłużony do dnia 5.05.2017r., tj o 3 miesiące.
/ dowód: umowa kredytu-k.14-16, aneks do umowy-k.18-20, bezsporne /
Pozwany P. M. w dniu 25 stycznia 2011r. zawarł z (...) Bank S.A. z siedzibą w W. umowę poręczenia, na mocy której pozwany udzielił bankowi poręczenia za zobowiązanie z tytułu opisanej wyżej umowy kredytu w kwocie 78.373,33 zł wraz z odsetkami oraz kosztami postępowania. W umowie tej postanowiono, że poręczyciel za zobowiązania kredytowe odpowiada solidarnie z kredytobiorcą.
/ dowód: umowa poręczenia-k.17, bezsporne /
W dniu 26.01.2011r. pozwany M. M. (1) zawarł z (...) Bank S.A. z siedzibą w W. umowę przewłaszczenia na zabezpieczenie, na mocy której M. M. (1) jako przewłaszczający przeniósł na bank udział w prawie własności pojazdu marki S. (...) (...), nr nadwozia (...), rok produkcji 2003 w części 49/100, w wyniku czego Bank stał się współwłaścicielem pojazdu. W umowie postanowiono, że w przypadku wypowiedzenia przez bank umowy kredytu, na bank przechodzi pozostała część udziału w prawie własności pojazdu wynosząca 51/100 przysługującego przewłaszczającemu, na co przewłaszczający wyraził bezwarunkową zgodę. Ustalono, że w przypadku wypowiedzenia umowy kredytu własność pozostałego udziału przechodzi na bank bez potrzeby składania odrębnego oświadczenia woli także przez bank. Zgodnie z przedmiotową umową, do czasu całkowitej spłaty kredytu wraz z odsetkami i innymi kosztami albo do otrzymania przez przewłaszczającego pisma z banku zawierającego żądanie wydania bankowi pojazdu, pojazd będzie używany przez przewłaszczającego. W przypadku wypowiedzenia przez Bank umowy kredytu przewłaszczający zobowiązuje się do niezwłocznego wydania pojazdu na żądanie banku lub osoby przez niego upoważnionej.
/ dowód: umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie-k.56-57, bezsporne /
Pismem z dnia 7.10.2015r. powód, w związku z nieuregulowaniem zaległości w spłacie, wypowiedział pozwanemu M. M. (1) umowę kredytu, określając termin wypowiedzenia na 30 dni. Jednocześnie w piśmie wskazano, że bank rozważy możliwość cofnięcia oświadczenia o wypowiedzeniu w przypadku uregulowania w okresie wypowiedzenia całości zaległości obejmującej na dzień sporządzenia pisma kwotę 6.471,68 zł.
Jednocześnie, powód w związku ze złożonym oświadczeniem o wypowiedzeniu umowy zawiadomił pozwanego P. M. o powstaniu zaległości w spłacie z tytułu umowy kredytu numer (...).
/ wypowiedzenie umowy, zawiadomienie - k.21 -k.23v, bezsporne /
Pismem z dnia 14.04.2016r. pozwany M. M. (1) zwrócił się do powoda o podjęcie kroków zmierzających do ugodowego załatwienia sprawy w związku z wypowiedzeniem umowy kredytu. Pozwany w przedmiotowym piśmie potwierdził, że pojazd marki (...) pozostaje w jego dyspozycji i gotów jest wydać pojazd bankowi w celu rozliczenia należności z tytułu kredytu.
/ pismo-k.58-59/
Pismem z dnia 15.07.2016r. powód zwrócił się do pozwanego M. M. (1) z żądaniem zapłaty kwoty 47.646,54zł lub wydania pojazdu marki (...) wraz z kompletem dokumentów i kluczykami.
/ pismo-k.106/
Samochód marki (...) znajduje się nadal w posiadaniu pozwanego M. M. (1).
/ bezsporne/
Sąd dokonał następującej oceny dowodów i zważył, co następuje
Stan faktyczny w sprawie był bezsporny pomiędzy stronami. Pozwani przyznali okoliczności podniesione przez powoda w pozwie, nie kwestionowali przedstawionych przez powoda dokumentów, ani też wysokości i wymagalności należności oznaczonej w pozwie. Pozwani na rozprawie przyznali, że samochód marki (...) w dalszym ciągu znajduje się w posiadaniu pozwanego M. M. (1).
/ dowód: protokół rozprawy-k. 116/
Sąd zważył, co następuje.
Powództwo zasługuje na uwzględnienie w całości, bowiem bezsporne jest, że należność dochodzona pozwem nie została zaspokojona przez pozwanych. Odpowiedzialność pozwanego P. M. względem powoda wynika z udzielonego przez niego poręczenia za spłatę kredytu zaciągniętego przez M. M. (1) w powodowym banku. Roszczenie powoda wobec pozwanego M. M. (1) wynika zaś z tejże umowy kredytu zabezpieczonej poręczeniem. Pozwani kwestionując zasadność powództwa powołali się na umowę przewłaszczenia na zabezpieczenie, zawartą pomiędzy M. M. (1) a powodowym bankiem na zabezpieczenie kredytu i podnieśli, iż wydanie bankowi pojazdu przez pozwanego M. M. (1) pozwoli na uregulowanie należności z tytułu przedmiotowej umowy kredytu. Decydujące zatem dla oceny zasadności stanowiska stron w sprawie niniejszej jest rozważenie, jakie skutki prawne rodzi zawarta przez strony umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie, w szczególności czy umarza ona wierzytelność, którą zabezpiecza.
Umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie należy do kategorii umów nienazwanych. Jest to umowa zawierana na podstawie art. 353¹ k.c. pomiędzy właścicielem rzeczy –dłużnikiem, a jego wierzycielem, stosownie do której dłużnik przenosi na wierzyciela własność rzeczy w celu zabezpieczenia wykonania zobowiązania. Przewłaszczenie rzeczy w celu zabezpieczenia nie następuje z zamiarem trwałego wyzbycia się jej własności. Intencją stron umowy o przewłaszczenie na zabezpieczenie nie jest przeniesienie własności rzeczy celem zaspokojenia zobowiązania z umowy i przyjęcie przez wierzyciela świadczenia w postaci rzeczy na poczet długu z tytułu tejże umowy. Z istoty umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie wynika, że realizacja zamierzonego przez strony celu następuje w ten sposób, że w razie niespłacenia długu wierzyciel może, jako właściciel rzeczy, zaspokoić z niej swoją wierzytelność zgodnie z postanowieniami umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie.
Zaspokojenie się wierzyciela z przewłaszczonej rzeczy następuje nie z chwilą nabycia przez wierzyciela własności rzeczy, ale z chwilą dokonania czynności powodującej zaspokojenie się wierzyciela z tej rzeczy i prowadzącej do umorzenia w całości lub w części zabezpieczonej wierzytelności. / por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 2011r., V CSK 360/10 /
W sprawie niniejszej bezsporne było, że powodowy bank nie dokonał jeszcze czynności, wskutek których doszłoby do zaspokojenia roszczenia banku wynikającego z umowy kredytu poprzez zaspokojenie się wierzyciela z przewłaszczonej rzeczy, tj pojazdu marki (...). Pojazd ten nadal znajduje się w posiadaniu powoda M. M. (1), nie doszło do jego wydania powodowi pomimo zgłoszenia przez pozwanego M. M. (2) gotowości wydania pojazdu powodowi. Skoro nie doszło do zaspokojenia wierzyciela- powoda z przewłaszczonej rzeczy, to nadal aktualne jest zobowiązanie pozwanego P. M. z tytułu udzielonego przez niego poręczenia za spłatę kredytu. Udzielone przez pozwanego poręczenie rodzi bowiem zobowiązanie akcesoryjne, którego istnienie jest zależne od istnienia zobowiązania głównego. W myśl art. 876 § 1k.c. przez umowę poręczenia poręczyciel zobowiązuje się względem wierzyciela wykonać zobowiązanie na wypadek, gdyby dłużnik zobowiązania nie wykonał. Zgodnie zaś z art. 879 § 1k.c. o zakresie zobowiązania poręczyciela rozstrzyga każdoczesny zakres zobowiązania dłużnika.
W umowie poręczenia, ani w umowie kredytu, ani też w umowie przewłaszczenia na zabezpieczenie strony umów nie postanowiły w jakiej kolejności powodowy bank ma realizować ustanowione zabezpieczenia umowy kredytu.
W uchwale z dnia 5 maja 1993r. Sąd Najwyższy stwierdził, że jeżeli przy ustanawianiu podwójnego zabezpieczenia kredytu przez przewłaszczenie na zabezpieczenie oraz przez umowę poręczenia - nie uzgodniono inaczej, to zarówno o kolejności, jak i zakresie realizacji zabezpieczeń decyduje kredytodawca. /uchwała z dnia 5 maja 1993r., III CZP 54/93,OSNC 1993/12/219/
Wobec niespłacenia kredytu powód będący kredytodawcą może domagać się spełnienia świadczenia z umowy kredytu zarówno od pozwanego kredytobiorcy, jak i od pozwanego poręczyciela. Może on zatem korzystać ze swych uprawnień w sposób, jaki uzna za właściwy, również przez domaganie się zapłaty nie spłaconej należności kredytowej od poręczyciela - przed realizacją zabezpieczenia wynikającego z umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie, skoro w tym względzie nie zostały wprowadzone do umowy żadne ograniczenia co do kolejności, uwarunkowań i zakresu realizacji danego zabezpieczenia.
Mając powyższe na uwadze sąd uwzględnił powództwo w całości zasądzając dochodzoną pozwem należność solidarnie od pozwanych na rzecz powoda. Solidarna odpowiedzialność pozwanych ustalona została w umowie poręczenia.
Podstawę orzeczenia o odsetkach stanowi art. 481 § 1 i 2 k.c. oraz art. 482 § 1k.c.
O kosztach procesu sąd orzekł na podstawie art. 98 kpc, zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę jest obowiązana zwrócić przeciwnikowi, na jego żądanie, koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony(koszty procesu).
Koszty poniesione przez powoda wyniosły 1.046,64 złotych (w tym kwota 1000zł- opłata od pozwu, 17 złotych – opłata skarbowa od pełnomocnictwa, 29,64zł-opłata notarialna za poświadczenie dokumentu).